The Tragedy of the Commons
Umumiy resurslar fojiasi
- P Professor
Tinglashdan oldin: kalit so‘zlar
Har bir so‘zni bosing, eshiting va ovoz chiqarib takrorlang. Bu so‘zlar audioda uchraydi.
💡 Kontekst haqida o‘ylang: Ma’ruza: umumiy resurslar nega haddan ortiq ishlatiladi va jamoalar buni qanday hal qiladi.
Tayyor bo‘lsangiz, tugmani bosing
Matnga qaramasdan to‘liq tinglang. Kim gapiryapti, qayerda va nima haqida? Har bir so‘zni emas, umumiy ma’noni tushunishga harakat qiling. Kerak bo‘lsa, ikki marta tinglang.
Tushundingizmi?
Javobni tanlang. Ishonchingiz komil bo‘lmasa, pastdagi pleyer orqali qayta tinglang.
-
1 What happens in the pasture example?
-
2 What solutions did Hardin propose?
-
3 What did Ostrom show?
Matn bilan tinglash
Istalgan gapni bosing — o‘sha joydan ijro etiladi. So‘zlar eshitilgan sari yonib boradi.
-
Imagine a pasture open to all herders. Each benefits fully from adding one more cow, while the cost of overgrazing is shared by everyone.
Barcha cho‘ponlar uchun ochiq yaylovni tasavvur qiling. Har biri yana bitta sigir qo‘shishdan to‘liq foyda oladi, haddan ortiq boqishning zarari esa hamma o‘rtasida bo‘linadi.
-
So everyone adds cows, and the pasture is destroyed. In nineteen sixty-eight, Garrett Hardin called this the tragedy of the commons.
Shunday qilib, hamma sigir qo‘shadi va yaylov yo‘q bo‘ladi. 1968-yilda Garret Xardin buni umumiy resurslar fojiasi deb atagan.
-
The same logic applies to fisheries, groundwater and, on a global scale, the atmosphere.
Xuddi shu mantiq baliqchilik, yer osti suvlari va global miqyosda atmosferaga ham taalluqli.
-
Hardin concluded that the only solutions were private ownership or government control.
Xardin yagona yechimlar xususiy mulk yoki davlat nazorati, degan xulosaga kelgan.
-
However, the economist Elinor Ostrom, who later won a Nobel Prize, documented hundreds of communities that had managed shared resources sustainably for centuries.
Biroq keyinchalik Nobel mukofotini olgan iqtisodchi Elinor Ostrom asrlar davomida umumiy resurslarni barqaror boshqargan yuzlab jamoalarni hujjatlashtirgan.
-
The key ingredients were clear rules made by the users themselves, monitoring, and gradually increasing penalties for those who broke them.
Asosiy omillar — foydalanuvchilarning o‘zlari tuzgan aniq qoidalar, nazorat va ularni buzganlar uchun asta-sekin oshib boruvchi jazolar edi.
Diktant
Gapni tinglang va eshitganingizni aynan yozing. Katta-kichik harf va tinish belgilari hisobga olinmaydi. Raqamlarni so‘z bilan yozing.
Natijangiz
- Savollar
- —
- Diktant
- —
- Gaplar
- 6
Brauzeringiz ovozli o‘qishni qo‘llab-quvvatlamaydi. Chrome, Edge yoki Safari’ning so‘nggi versiyasidan foydalaning.