Camels: Ships of the Desert
Tuyalar: cho‘l kemalari
Sarlavha va pastdagi so‘zlarga qarang. Matn nima haqida bo‘lishi mumkin? Bir daqiqa o‘ylab ko‘ring — bu miyani o‘qishga tayyorlaydi.
Tuyalar cho‘lda qanday omon qolishi haqida qiziqarli faktlar.
Kalit so‘zlar
Bu so‘zlar matnda uchraydi va matnda ajratib ko‘rsatiladi. Bosing — talaffuzini eshitasiz.
⏱ O‘qish boshlanganda vaqt o‘lchanadi — oxirida tezligingizni ko‘rasiz.
👆 Istalgan so‘zni bosing — tarjimasi yoki lug‘atga havola chiqadi.
For thousands of years, camels have helped people travel across deserts. They carried goods along the Silk Road between China and Europe, and they are still important in many dry countries today. People often call them “ships of the desert”.
Ming yillar davomida tuyalar odamlarga cho‘llarni kesib o‘tishda yordam bergan. Ular Xitoy va Yevropa o‘rtasidagi Ipak yo‘li bo‘ylab yuk tashigan va bugun ham ko‘plab quruq mamlakatlarda muhim. Odamlar ularni ko‘pincha “cho‘l kemalari” deb atashadi.
There are two main types of camel. The dromedary has one hump and lives mostly in the Middle East and North Africa. The Bactrian camel has two humps and lives in Central Asia, including parts of Uzbekistan and Mongolia. Bactrian camels can live in very cold winters as well as hot summers.
Tuyaning ikkita asosiy turi bor. Dromedar — bir o‘rkachli tuya, asosan Yaqin Sharq va Shimoliy Afrikada yashaydi. Baqtriya tuyasi — ikki o‘rkachli, Markaziy Osiyoda, jumladan, O‘zbekiston va Mo‘g‘ulistonning ba’zi qismlarida yashaydi. Baqtriya tuyalari issiq yozda ham, juda sovuq qishda ham yashay oladi.
Many people think camels keep water in their humps, but this is not true. The humps are full of fat. When there is no food, the camel’s body uses this fat for energy. A camel can drink about one hundred litres of water in ten minutes, and then travel for a week without drinking again.
Ko‘p odamlar tuyalar o‘rkachida suv saqlaydi deb o‘ylaydi, lekin bu to‘g‘ri emas. O‘rkachlar yog‘ga to‘la. Ovqat bo‘lmaganda tuyaning tanasi bu yog‘dan kuch olish uchun foydalanadi. Tuya o‘n daqiqada taxminan yuz litr suv icha oladi va keyin bir hafta suv ichmasdan yo‘l bosa oladi.
Camels have other useful features too. Their long eyelashes and their nose, which they can close, protect them from sand. Their wide feet don’t sink into the sand. No wonder people have depended on them for so long!
Tuyalarning boshqa foydali xususiyatlari ham bor. Ularning uzun kipriklari va yopa oladigan burni ularni qumdan himoya qiladi. Keng tuyoqlari qumga botib ketmaydi. Odamlar ularga shunchalik uzoq vaqt tayanib kelgani ajablanarli emas!
Tushundingizmi?
Javob topa olmasangiz, «O‘qish» bosqichiga qaytib, matnga qarang — bu ham mashq.
-
Asosiy g‘oya
1 What is the article mainly about?
-
2 What is inside a camel’s hump?
-
3 Why don’t camels sink into the sand?
True / False / Not Given
True — matnda aynan shunday deyilgan. False — matn aksini aytadi. Not Given — matnda bu haqda ma’lumot yo‘q.
-
1 A camel can drink about one hundred litres in ten minutes.
-
2 Camel milk is very healthy.
-
3 Dromedaries live mostly in Central Asia.
-
4 Camels cannot close their noses.
-
5 Bactrian camels have two humps.
-
6 Camels can live for fifty years.
So‘zni ma’nosi bilan juftlang
Chapdan so‘zni, o‘ngdan uning ma’nosini tanlang. Hammasi juftlansa, natija chiqadi.