Ibn Sina: The Prince of Doctors
Ibn Sino: tabiblar sultoni
Sarlavha va pastdagi so‘zlarga qarang. Matn nima haqida bo‘lishi mumkin? Bir daqiqa o‘ylab ko‘ring — bu miyani o‘qishga tayyorlaydi.
Buyuk olim Ibn Sinoning hayoti va tibbiyotga qo‘shgan hissasi.
Kalit so‘zlar
Bu so‘zlar matnda uchraydi va matnda ajratib ko‘rsatiladi. Bosing — talaffuzini eshitasiz.
⏱ O‘qish boshlanganda vaqt o‘lchanadi — oxirida tezligingizni ko‘rasiz.
👆 Istalgan so‘zni bosing — tarjimasi yoki lug‘atga havola chiqadi.
Ibn Sina, known in Europe as Avicenna, was born in 980 in a village near Bukhara. He was an exceptional child: by the age of ten, he knew the Quran by heart, and he studied mathematics, logic and philosophy as a teenager.
Yevropada Avitsenna nomi bilan tanilgan Ibn Sino 980-yilda Buxoro yaqinidagi qishloqda tug‘ilgan. U g‘ayrioddiy bola edi: o‘n yoshida Qur’onni yod bilardi, o‘smirligida matematika, mantiq va falsafani o‘rgangan.
He began studying medicine at sixteen, and soon he was treating patients. When he was only seventeen, he cured the ruler of Bukhara of a serious illness. As a reward, he was allowed to use the royal library, one of the richest in the world at that time.
U o‘n olti yoshida tibbiyotni o‘rgana boshladi va tez orada bemorlarni davolay boshladi. Atigi o‘n yetti yoshida u Buxoro hukmdorini og‘ir kasallikdan davolagan. Mukofot sifatida unga o‘sha davrdagi dunyodagi eng boy kutubxonalardan biri — saroy kutubxonasidan foydalanishga ruxsat berilgan.
His most famous work, “The Canon of Medicine”, describes hundreds of diseases and medicines. It was translated into Latin and was used in European universities for about six hundred years.
Uning eng mashhur asari “Tib qonunlari” yuzlab kasalliklar va dorilarni tasvirlaydi. U lotin tiliga tarjima qilingan va Yevropa universitetlarida taxminan olti yuz yil davomida foydalanilgan.
Ibn Sina wrote about 450 works, on subjects from astronomy to music. He died in 1037 in Hamadan, in modern Iran. Today, many hospitals and schools in Uzbekistan carry his name.
Ibn Sino astronomiyadan musiqagacha bo‘lgan mavzularda 450 ga yaqin asar yozgan. U 1037-yilda hozirgi Erondagi Hamadonda vafot etgan. Bugun O‘zbekistondagi ko‘plab kasalxona va maktablar uning nomi bilan ataladi.
Ibn Sina’s life was far from peaceful. After the fall of the Samanid dynasty, he had to leave Bukhara and travel from city to city, often looking for a ruler who would protect him. He served as a doctor and even as a minister, but he was also put in prison and had to escape in disguise.
Ibn Sinoning hayoti sira tinch o‘tmagan. Somoniylar sulolasi qulagach, u Buxorodan ketishga majbur bo‘ldi va ko‘pincha o‘zini himoya qiladigan hukmdor izlab shahardan shaharga ko‘chib yurdi. U tabib va hatto vazir bo‘lib xizmat qilgan, lekin qamoqqa ham tashlangan va qiyofasini o‘zgartirib qochishga majbur bo‘lgan.
Remarkably, he continued to write throughout these difficult years. According to his student Juzjani, he often worked at night by candlelight, writing chapters from memory because he had no access to books. Some of his ideas, such as the importance of quarantine for infectious diseases and of testing new medicines carefully, sound surprisingly modern today.
Ajablanarlisi, u bu og‘ir yillar davomida ham yozishda davom etgan. Shogirdi Juzjoniyning aytishicha, u ko‘pincha kechasi sham yorug‘ida ishlagan va kitoblarga ega bo‘lmagani uchun boblarni xotiradan yozgan. Uning yuqumli kasalliklarda karantinning ahamiyati va yangi dorilarni ehtiyotkorlik bilan sinash kabi ba’zi g‘oyalari bugun ham hayratlanarli darajada zamonaviy eshitiladi.
Tushundingizmi?
Javob topa olmasangiz, «O‘qish» bosqichiga qaytib, matnga qarang — bu ham mashq.
-
Asosiy g‘oya
1 What is the text mainly about?
-
2 What did Ibn Sina receive for curing the ruler?
-
3 For how long was “The Canon of Medicine” used in Europe?
-
4 Where did Ibn Sina die?
True / False / Not Given
True — matnda aynan shunday deyilgan. False — matn aksini aytadi. Not Given — matnda bu haqda ma’lumot yo‘q.
-
1 Ibn Sina had children.
-
2 Ibn Sina studied medicine from the age of sixteen.
-
3 Juzjani later became a famous doctor himself.
-
4 Ibn Sina was once put in prison.
-
5 “The Canon of Medicine” describes only a few diseases.
-
6 Ibn Sina stayed in Bukhara all his life.
So‘zni ma’nosi bilan juftlang
Chapdan so‘zni, o‘ngdan uning ma’nosini tanlang. Hammasi juftlansa, natija chiqadi.
Natijangiz
- Tushunish
- —
- So‘zlar
- —
- Tezlik
- —