A1 4-dars 13 daqiqa

The Article: the

Aniq artikl

Bu darsda

Oddiy qilib aytganda

A va the farqini shunday tasavvur qiling. Do‘stingizga “Men bir kitob oldim” deysiz. U qaysi kitobligini bilmaydi. Ertasi kuni “O‘sha kitob juda qiziq ekan” deysiz. Endi u qaysi kitobni aytayotganingizni aniq biladi. Birinchisi — a, ikkinchisi — the.

  • I bought a book yesterday.Kecha bir kitob oldim.
  • The book is very interesting.(O‘sha) kitob juda qiziq ekan.

Demak, the ning asosiy savoli: “Tinglovchi qaysi biri haqida gapirayotganimni biladimi?” Biladi bo‘lsa — the. Bilmasa — a / an (yoki ko‘plikda hech narsa).

The — aniq artikl (definite article). U suhbatdoshga aniq, ma’lum narsa haqida gapirayotganingizni bildiradi: “o‘sha, siz bilgan, gap borayotgan”. O‘zbek tilida uning to‘g‘ridan-to‘g‘ri o‘rinbosari yo‘q. Ba’zan “o‘sha”, “bu” deb tarjima qilinadi, ba’zan esa -ni qo‘shimchasi orqali seziladi: kitob o‘qidim (qandaydir) va kitobni o‘qidim (o‘sha aniq kitobni).

The a / an dan farqli o‘laroq birlik ham, ko‘plik ham, sanalmaydigan otlar bilan ishlatiladi: the book, the books, the water.

Birlikthe book — o‘sha kitob
Ko‘plikthe books — o‘sha kitoblar
Sanalmaydiganthe water — o‘sha suv

Bu darsda siz quyidagilarni o‘rganasiz:

  1. the ishlatiladigan oltita asosiy holat.
  2. the ishlatilmaydigan holatlar: umumiy ma’no, ismlar, tillar, ovqat mahallari.
  3. Geografik nomlar: qaysi biri the bilan, qaysi biri the siz.
  4. school, home, work, bed kabi maxsus so‘zlar.
  5. the qanday talaffuz qilinadi.
  6. Ko‘p uchraydigan xatolar.

Qachon ishlatiladi?

1. Narsa avval tilga olingan bo‘lsa

Birinchi marta a / an, ikkinchi marta the. Bu hikoya qilishda eng ko‘p uchraydigan holat.

  • I saw a dog and a cat. The dog was black and the cat was white.Bir it va bir mushuk ko‘rdim. It qora, mushuk oq edi.
  • There is a man at the door. The man wants to see you.Eshik oldida bir kishi bor. U sizni ko‘rmoqchi.
  • We stayed in a hotel. The hotel was very clean.Bir mehmonxonada turdik. Mehmonxona juda toza edi.

2. Vaziyatdan qaysi biri aniq bo‘lsa

Avval aytilmagan bo‘lsa ham, vaziyatning o‘zidan qaysi biri ekani tushunarli. Masalan, xonada bitta eshik bor — “Eshikni yoping” desangiz, qaysi eshik ekani aniq.

  • Please close the door.Iltimos, eshikni yoping.
  • Where is the remote?Pult qayerda?
  • Can you pass the salt?Tuzni uzatib yuborasizmi?
  • The teacher is coming!O‘qituvchi kelyapti! (bizning o‘qituvchimiz)
  • I’m going to the bank.Bankka ketyapman. (har doim boradigan bankim)

3. Dunyoda yagona bo‘lgan narsalar

Faqat bitta bo‘lgan narsalar doim the bilan keladi.

  • The sun is hot.Quyosh issiq.
  • The moon is beautiful tonight.Bugun kechqurun oy chiroyli.
  • I found it on the internet.Buni internetdan topdim.
  • The sky is blue.Osmon moviy.
  • The world is changing.Dunyo o‘zgarmoqda.

4. Keyingi so‘zlar aniqlashtirsa

Ba’zan ot o‘zidan keyingi qism bilan aniq bo‘lib qoladi: “stol ustidagi kitob”, “kecha qo‘ng‘iroq qilgan odam”.

  • The book on the table is mine.Stol ustidagi kitob meniki.
  • The man who called you is my uncle.Sizga qo‘ng‘iroq qilgan kishi — amakim.
  • The capital of Uzbekistan is Tashkent.O‘zbekistonning poytaxti — Toshkent.
  • I like the colour of your car.Mashinangizning rangi menga yoqadi.

5. Tartib sonlar va eng yuqori daraja

first, second, last, next, only va orttirma daraja (the best, the biggest) bilan doim the.

  • He is the first student in the class.U sinfdagi birinchi o‘quvchi.
  • This is the best film I have seen.Bu men ko‘rgan eng yaxshi film.
  • Tashkent is the biggest city in Uzbekistan.Toshkent — O‘zbekistondagi eng katta shahar.
  • She is the only person who knows.Biladigan yagona odam — u.
  • Take the second street on the left.Chapdagi ikkinchi ko‘chaga buriling.

6. Musiqa asboblari, guruhlar va boshqa holatlar

  • She plays the piano.U pianino chaladi.
  • I listen to the radio.Radio tinglayman.
  • The rich should help the poor.Boylar kambag‘allarga yordam berishi kerak. (the + sifat = guruh)
  • The Karimovs live next door.Karimovlar oilasi qo‘shnimizda yashaydi. (oila familiyasi)
  • in the morning, in the eveningertalab, kechqurun

Qachon ishlatilmaydi?

Holat Misol
Umumiy ma’noda gapirganda I like music. Dogs are friendly.
Odam ismlari Anvar is here. Mr Smith is a teacher.
Ko‘pchilik davlat va shahar nomlari Uzbekistan, Tashkent, France
Tillar I speak English and Russian.
Ovqat mahallari We have lunch at one.
Sport turlari I play football.
Hafta kunlari, oylar on Monday, in May
Ba’zi joylar umumiy ma’noda go to school, go to work, go home

Umumiy va aniq ma’no

Bu eng muhim farq. Umuman barcha narsalar haqida gapirsangiz — the yo‘q. Aniq narsalar haqida gapirsangiz — the bor.

  • I like cats.Men mushuklarni yoqtiraman. (umuman barchasini)
  • I like the cats in your house.Uyingizdagi mushuklar menga yoqadi. (aniq mushuklar)
  • Life is short.Hayot qisqa. (umumiy)
  • The life of Navoi was interesting.Navoiyning hayoti qiziq edi. (aniq hayot)
  • Water is important for health.Suv sog‘liq uchun muhim. (umumiy)
  • The water in this river is cold.Bu daryodagi suv sovuq. (aniq suv)
  • Children love games.Bolalar o‘yinni yaxshi ko‘radi. (umuman)
  • The children are in the garden.Bolalar bog‘da. (bizning bolalar)

O‘zbek tilida bu farq ko‘pincha sezilmaydi. Shuning uchun o‘zingizga savol bering: “Men hammasi haqida gapiryapmanmi yoki aniq bir guruh haqidami?”

Geografik nomlar

Bu yerda aniq qoidalar bor. Ularni jadval sifatida eslab qoling.

the bilan the siz
Daryolar: the Amu Darya, the Nile Ko‘pchilik davlatlar: Uzbekistan, Japan
Dengiz va okeanlar: the Black Sea, the Pacific Shaharlar: Tashkent, London
Tog‘ tizmalari: the Alps, the Tian Shan Yakka tog‘lar: Everest
Cho‘llar: the Kyzylkum, the Sahara Ko‘llar: Lake Issyk-Kul
Ko‘plikdagi davlatlar: the USA, the UK, the Netherlands Qit‘alar: Asia, Europe
“Republic, Kingdom” so‘zli nomlar: the Czech Republic Ko‘chalar: Navoi Street
Orollar guruhi: the Maldives Yakka orollar: Cyprus
  • The Amu Darya flows into the Aral Sea.Amudaryo Orol dengiziga quyiladi.
  • I want to visit the USA and Canada.AQSh va Kanadaga borishni xohlayman.
  • We climbed the Chimgan mountains.Chimyon tog‘lariga chiqdik.

Maxsus so‘zlar: school, home, work, bed

Ba’zi joylar asosiy vazifasi uchun borilganda the siz ishlatiladi. Faqat bino sifatida borilganda the qo‘yiladi.

the siz (asosiy maqsad) the bilan (bino, joy)
go to school (o‘qish uchun) go to the school (ota-onalar majlisiga)
go to hospital (davolanish uchun) go to the hospital (bemorni ko‘rgani)
go to church (ibodat uchun) go to the church (ta’mirlash uchun)
go to bed (uxlash uchun) sit on the bed
go to university (o‘qish uchun) visit the university

Home so‘zi bilan esa na to, na the ishlatiladi: go home, come home, at home.

  • My son goes to school by bus.O‘g‘lim maktabga avtobusda boradi.
  • I went to the school to talk to his teacher.O‘qituvchisi bilan gaplashgani maktabga bordim.
  • It’s late. Let’s go home.Kech bo‘ldi. Uyga ketaylik.
  • I usually go to bed at eleven.Odatda soat o‘n birda yotaman.

Talaffuz

The ikki xil aytiladi:

Undosh tovush oldida“dhe” /ðə/: the book, the car, the university
Unli tovush oldida“dhi” /ði/: the apple, the egg, the hour

Bu yerda ham a / an dagi kabi harf emas, tovush muhim: the university — “dhe”, the hour — “dhi”. Urg‘u bilan “aynan o‘sha, mashhur” ma’nosida doim “dhi” deyiladi: Is that the Messi? — Bu o‘sha mashhur Messimi?

th tovushi o‘zbek tilida yo‘q. Uni aytish uchun tilni yuqori va pastki tishlar orasiga qo‘yib, ovoz chiqaring. “Ze” yoki “de” deb aytish xato emas, lekin to‘g‘ri talaffuzga harakat qiling.

Bosqichma-bosqich

The kerakligini aniqlash uchun to‘rt savol bering.

  1. Avval aytilganmi? I saw a dog. The dog was black.
  2. Vaziyatdan aniqmi? Xonada bitta eshik bor: Close the door.
  3. Yagonami? the sun, the moon, the internet.
  4. Keyingi so‘zlar aniqlashtiryaptimi? the book on the table, the man who called.

Hech biriga “ha” deya olmasangiz va umumiy gapirayotgan bo‘lsangiz, the qo‘ymang.

Misol: “Stol ustidagi choyni ich.”

  1. Qaysi choy? Stol ustidagi — aniqlashtirilgan.
  2. Demak, the kerak.
NatijaDrink the tea on the table.

Misol: “Men choyni yaxshi ko‘raman.”

  1. Qaysi choy? Umuman choyni, barcha choyni.
  2. Umumiy ma’no — the kerak emas.
NatijaI love tea.

O‘zbekcha ikkala gapda ham “choyni” bor, lekin inglizchada farq qiladi. Shuning uchun ma’noga qarab tanlang.

  • I like cats.Men mushuklarni yoqtiraman. (umuman barchasini)
  • I like the cats in your house.Uyingizdagi mushuklar menga yoqadi. (aniq mushuklar)
  • Life is short.Hayot qisqa. (umumiy)
  • The life of Navoi was interesting.Navoiyning hayoti qiziq edi. (aniq hayot)

Ko‘p uchraydigan xatolar

Ko‘p uchraydigan xatolar

✗ The life is beautiful.

✓ Life is beautiful.

Umumiy ma’noda the kerak emas.

✗ I go to the home.

✓ I go home.

home so‘zidan oldin to ham, the ham qo‘yilmaydi.

✗ Sun is big.

✓ The sun is big.

Quyosh dunyoda bitta.

✗ I speak the English.

✓ I speak English.

Tillar the siz.

✗ The Tashkent is big.

✓ Tashkent is big.

Shahar nomlari the siz.

✗ I live in USA.

✓ I live in the USA.

Ko‘plikdagi davlat nomi the bilan.

✗ He is best student.

✓ He is the best student.

Orttirma daraja bilan the shart.

✗ We have the lunch at one.

✓ We have lunch at one.

Ovqat mahallari the siz.

✗ I play the football.

✓ I play football.

Sport turlari the siz.

✗ She plays piano.

✓ She plays the piano.

Musiqa asboblari the bilan.

✗ The dogs are friendly animals.

✓ Dogs are friendly animals.

Umuman itlar haqida the kerak emas.

Eslab qoling: “Hammasi haqida” gapirsangiz — the yo‘q. “Aynan o‘sha” haqida gapirsangiz — the bor.

Hayotiy vaziyatlarda

Uyda

  • — Where are the keys?— Kalitlar qayerda?
  • — On the table in the kitchen.— Oshxonadagi stol ustida.
  • — And where is the car?— Mashina-chi?
  • — Dad took it. He went to the market.— Dadam olib ketdi. Bozorga ketdi.

Kichik matn

Last summer we went to the mountains near Tashkent. We stayed in a small house. The house was next to a river. The river was very cold, but the children swam in it every day. In the evening we sat outside and looked at the stars. It was the best holiday of my life.

Matnda a va the qanday almashinayotganiga e’tibor bering: a small house → the house, a river → the river.

O‘zingizni tekshiring

Bo‘sh joyga the yoki hech narsa (—) qo‘ying.

  1. ___ moon goes round ___ Earth. → The / the
  2. I love ___ music. → — (umumiy)
  3. ___ music in this film is great. → The (aniq)
  4. She lives in ___ UK. → the
  5. We go to ___ school at eight. → —
  6. This is ___ most expensive phone. → the
  7. ___ Ali is my cousin. → —
  8. Can you open ___ window, please? → the

Qisqa xulosa

  • the = “o‘sha, ikkalamizga ma’lum”.
  • Birlik, ko‘plik va sanalmaydigan otlar bilan ishlatiladi.
  • Narsa ikkinchi marta tilga olinganda, vaziyatdan aniq bo‘lganda, yagona bo‘lganda — the.
  • Tartib sonlar va orttirma daraja bilan doim: the first, the best.
  • Umumiy gapirganda the kerak emas: I like music.
  • Ism, tillar, ovqat mahallari, sport, ko‘pchilik davlat va shaharlar — the siz.
  • Daryo, dengiz, tog‘ tizmalari, the USA, the UK — the bilan.
  • go to school, go to bed, go home — the siz.
Barcha darslar
A1 Boshlang‘ich 20 ta dars
  1. 1 Sentence StructureIngliz tilida gap tuzilishi
  2. 2 Plural NounsOtlarning ko‘plik shakli
  3. 3 Articles: a / anNoaniq artikl
  4. 4 The Article: theAniq artikl
  5. 5 Personal PronounsKishilik olmoshlari
  6. 6 PossessivesEgalik: my, mine va ’s
  7. 7 The Verb “to be”“To be” fe’li: am, is, are
  8. 8 This, That, These, ThoseKo‘rsatish olmoshlari
  9. 9 There is / There areBiror narsaning borligini aytish
  10. 10 Have / Have got“Bor” ma’nosida have
  11. 11 Present SimpleHozirgi oddiy zamon
  12. 12 Present ContinuousHozirgi davomli zamon
  13. 13 Question WordsSo‘roq so‘zlari
  14. 14 CanQila olish: can
  15. 15 ImperativesBuyruq gaplar
  16. 16 Prepositions of PlaceJoy predloglari
  17. 17 Prepositions of TimeVaqt predloglari
  18. 18 AdjectivesSifatlar
  19. 19 Countable Nouns, Some and AnySanaladigan otlar, some va any
  20. 20 Numbers and DatesSonlar va sanalar
A2 Oddiy 17 ta dars
  1. 21 Past of “to be”: was / were“To be” ning o‘tgan zamoni
  2. 22 Past SimpleO‘tgan oddiy zamon
  3. 23 Irregular VerbsNoto‘g‘ri fe’llar
  4. 24 Past ContinuousO‘tgan davomli zamon
  5. 25 Present PerfectHozirgi tugallangan zamon
  6. 26 Present Perfect or Past Simple?Present Perfect va Past Simple farqi
  7. 27 Future: willKelasi zamon: will
  8. 28 Future: be going toReja: be going to
  9. 29 Comparative AdjectivesSifatlarning qiyosiy darajasi
  10. 30 Superlative AdjectivesSifatlarning orttirma darajasi
  11. 31 Adverbs of MannerTarz ravishlari
  12. 32 Adverbs of FrequencyTakror ravishlari
  13. 33 QuantifiersMiqdor so‘zlari
  14. 34 Must and Have toMajburiyat: must va have to
  15. 35 ShouldMaslahat: should
  16. 36 Like doing, Want to doFe’ldan keyin fe’l
  17. 37 ConjunctionsBog‘lovchilar
B1 O‘rta 17 ta dars
  1. 38 Present Perfect ContinuousHozirgi tugallangan davomli zamon
  2. 39 Past PerfectO‘tgan tugallangan zamon
  3. 40 Future ContinuousKelasi davomli zamon
  4. 41 Used toO‘tmishdagi odatlar
  5. 42 Zero and First ConditionalShart gaplar: 0 va 1-tur
  6. 43 Second ConditionalShart gaplar: 2-tur
  7. 44 Passive VoiceMajhul nisbat
  8. 45 Reported SpeechKo‘chirma gap
  9. 46 Relative ClausesAniqlovchi ergash gaplar
  10. 47 Gerunds and Infinitives-ing shakli va to + fe’l
  11. 48 May, Might, CouldEhtimollik
  12. 49 Phrasal VerbsFrazali fe’llar
  13. 50 Question TagsAjratma savollar
  14. 51 So, Such, Too, EnoughDaraja so‘zlari
  15. 52 Reflexive PronounsO‘zlik olmoshlari
  16. 53 Indefinite PronounsNoaniq olmoshlar
  17. 54 Both, Either, NeitherIkki narsa haqida
B2 Yuqori o‘rta 28 ta dars
  1. 55 All 12 TensesBarcha 12 ta zamon
  2. 56 Narrative TensesHikoya zamonlari
  3. 57 Past Perfect ContinuousO‘tgan tugallangan davomli zamon
  4. 58 Future PerfectKelasi tugallangan zamon
  5. 59 Future FormsKelasi zamonning barcha shakllari
  6. 60 Stative and Dynamic VerbsHolat va harakat fe’llari
  7. 61 Third ConditionalShart gaplar: 3-tur
  8. 62 Mixed ConditionalsAralash shart gaplar
  9. 63 Alternatives to IfIf o‘rnidagi so‘zlar
  10. 64 Wish and If onlyAfsus va xohish
  11. 65 As if, As though, SupposeXayoliy o‘xshatishlar
  12. 66 Advanced PassiveMurakkab majhul nisbat
  13. 67 Causative: have something doneIshni boshqaga qildirish
  14. 68 Reported Questions and CommandsKo‘chirma so‘roq va buyruq
  15. 69 Non-defining Relative ClausesQo‘shimcha ma’lumot beruvchi gaplar
  16. 70 Noun ClausesOt ergash gaplar
  17. 71 Modal + have + V3O‘tmish haqida modal fe’llar
  18. 72 Modal Verbs OverviewBarcha modal fe’llar
  19. 73 Would rather, Had better, It’s timeAfzallik va maslahat
  20. 74 Advanced Verb PatternsFe’l qoliplari
  21. 75 Dependent PrepositionsDoimiy predloglar
  22. 76 Linking WordsZidlik, sabab va natija bog‘lovchilari
  23. 77 Advanced ArticlesArtikllar: murakkab holatlar
  24. 78 Advanced QuantifiersMiqdor so‘zlari: murakkab holatlar
  25. 79 Subject-Verb AgreementEga va fe’l moslashuvi
  26. 80 Advanced ComparativesMurakkab taqqoslashlar
  27. 81 Gradable and Extreme AdjectivesDarajali va kuchli sifatlar
  28. 82 Participle ClausesSifatdosh oborotlar
C1 Ilg‘or 18 ta dars
  1. 83 InversionTeskari so‘z tartibi
  2. 84 Advanced ConditionalsMurakkab shart gaplar
  3. 85 Cleft SentencesAjratilgan gaplar
  4. 86 The SubjunctiveSubjunktiv (istak mayli)
  5. 87 Ellipsis and SubstitutionTakrorlashdan qochish
  6. 88 NominalisationOtlashtirish
  7. 89 Complex Noun PhrasesMurakkab ot birikmalari
  8. 90 Emphasis and HedgingKuchaytirish va yumshatish
  9. 91 Future in the PastO‘tmishdan qaraganda kelajak
  10. 92 Advanced Word OrderOldinga chiqarish va tartib
  11. 93 Advanced Modal UsesModal fe’llarning nozik ma’nolari
  12. 94 Perfect and Passive InfinitivesInfinitiv va gerundning murakkab shakllari
  13. 95 Nominal Relative ClausesWhatever, whoever va boshqalar
  14. 96 Distancing LanguageMasofa saqlash uslubi
  15. 97 Absolute ClausesMustaqil oborotlar
  16. 98 Discourse MarkersNutqni bog‘lovchi iboralar
  17. 99 Formal and Informal EnglishRasmiy va norasmiy uslub
  18. 100 PunctuationTinish belgilari