A1 17-dars 13 daqiqa

Prepositions of Time

Vaqt predloglari

Bu darsda

Oddiy qilib aytganda

Vaqt predloglarini piramida deb tasavvur qiling:

  • Pastda eng keng qism — in: yil, oy, fasl, asr (uzoq davrlar);
  • O‘rtada toraygan qism — on: bitta kun, sana;
  • Tepada eng aniq nuqta — at: soat, aniq payt.

O‘zbekchada hammasi bitta -da qo‘shimchasi bilan aytiladi: 2020-yilda, dushanbada, soat 5 da. Inglizchada esa vaqtning kattaligiga qarab uch xil so‘z ishlatiladi. Bu o‘zbek o‘quvchilari uchun yangi narsa, shuning uchun piramidani yaxshilab eslab qoling.

inoy, yil, fasl, kun qismi: in May, in 2026, in winter, in the morning
onkun va sana: on Monday, on 5 May, on my birthday
ataniq vaqt: at 7 o’clock, at noon, at night, at the weekend
  • I was born in 2001.Men 2001-yilda tug‘ilganman.
  • We have a lesson on Friday.Juma kuni darsimiz bor.
  • The film starts at 8.Film soat 8 da boshlanadi.

Bu darsda siz quyidagilarni o‘rganasiz:

  1. at, on, in — qaysi vaqt bilan qaysi predlog.
  2. Kun qismlari: in the morning, lekin at night.
  3. Predlog qo‘yilmaydigan holatlar: next, last, every, this.
  4. Davomiylik predloglari: for, during, since, from ... to, until.
  5. ago, before, after, by.
  6. Eng ko‘p uchraydigan xatolar.

at — aniq vaqt nuqtasi

at — soat va aniq paytlar uchun. Piramidaning eng tepasi, eng kichik nuqta.

at bilan Misol
Soatlar at 7 o’clock, at 9:30, at half past six
Kun nuqtalari at noon (tush payti), at midnight (yarim tun)
Kecha at night
Bayramlar (umumiy davr) at Christmas, at Navruz
Dam olish kunlari (Britaniya) at the weekend
Boshi va oxiri at the beginning, at the end
Hozir at the moment, at present
Bir vaqtda at the same time
  • I get up at six o’clock.Soat oltida turaman.
  • The shop closes at midnight.Do‘kon yarim tunda yopiladi.
  • I can’t sleep at night.Kechasi uxlay olmayman.
  • We visit our grandparents at the weekend.Dam olish kunlari bobo-buvimiznikiga boramiz.
  • She’s busy at the moment.U hozir band.
  • Pay at the end of the month.Oy oxirida to‘lang.

on — kun va sana

on — aniq kun uchun: hafta kunlari, sanalar, maxsus kunlar.

on bilan Misol
Hafta kunlari on Monday, on Sundays
Sanalar on 5 May, on the 1st of September
Maxsus kunlar on my birthday, on New Year’s Day, on Independence Day
Kun + kun qismi on Monday morning, on Friday evening
Muayyan kun on that day, on the first day
  • I have English on Mondays and Wednesdays.Dushanba va chorshanba kunlari ingliz tili darsim bor.
  • School starts on the 2nd of September.Maktab 2-sentyabrda boshlanadi.
  • What did you do on your birthday?Tug‘ilgan kuningizda nima qildingiz?
  • We’re having a party on Saturday night.Shanba oqshomi bazm qilyapmiz.

Mondays (ko‘plik) — “har dushanba”, odat ma’nosida: I play football on Sundays — Har yakshanba futbol o‘ynayman.

Sanani qanday aytish

Yozuvda: 5 May yoki May 5. Og‘zaki: “the fifth of May” yoki “May the fifth”. Predlog doim on.

in — uzoqroq davrlar

in — kundan kattaroq davrlar uchun: oy, yil, fasl, asr, kun qismlari.

in bilan Misol
Oylar in May, in December
Yillar in 2026, in 1991
Fasllar in summer, in (the) winter
Asrlar, o‘n yilliklar in the 21st century, in the 1990s
Kun qismlari in the morning, in the afternoon, in the evening
Kelajakdagi muddat in five minutes, in two weeks
Uzoq davrlar in the past, in the future
  • It’s very hot here in July.Bu yerda iyulda juda issiq.
  • Uzbekistan became independent in 1991.O‘zbekiston 1991-yilda mustaqil bo‘ldi.
  • We go to the mountains in summer.Yozda tog‘ga boramiz.
  • I drink coffee in the morning.Ertalab qahva ichaman.
  • I’ll be back in ten minutes.O‘n daqiqadan keyin qaytaman.
  • People didn’t have phones in the past.O‘tmishda odamlarda telefon yo‘q edi.

in + muddat — “...dan keyin” (kelajakda): in two days — ikki kundan keyin. after two days emas.

Kun qismlari: diqqat!

inin the morning, in the afternoon, in the evening
atat night (istisno!), at noon, at midnight
onon Monday morning (kun bor bo‘lsa — on)

In the night ham ba’zan uchraydi, lekin “kechasi umuman” ma’nosida at night ishlatiladi.

Birlashganda: eng aniq qism hal qiladi

Agar vaqt iborasida bir nechta qism bo‘lsa, eng aniq (eng kichik) qism predlogni belgilaydi.

  • I was born on 5 May 2001.2001-yil 5-mayda tug‘ilganman. (kun bor — on)
  • I was born in May 2001.2001-yil mayda tug‘ilganman. (kun yo‘q — in)
  • We met on Monday morning.Dushanba ertalab uchrashdik. (morning, lekin kun bor)
  • The meeting is at 10 on Tuesday.Yig‘ilish seshanba kuni soat 10 da.

Predlog qo‘yilmaydigan holatlar

this, next, last, every, tomorrow, yesterday, today, tonight so‘zlaridan oldin predlog kerak emas.

Noto‘g‘ri To‘g‘ri
on next week next week
in last year last year
on every day every day
in this morning this morning
at tomorrow tomorrow
on yesterday yesterday
  • I’m going to Bukhara next week.Kelasi hafta Buxoroga boraman.
  • We met last year.O‘tgan yili tanishdik.
  • She calls her mother every day.U onasiga har kuni qo‘ng‘iroq qiladi.
  • I saw him this morning.Uni bugun ertalab ko‘rdim.
  • What are you doing tonight?Bugun kechqurun nima qilyapsiz?

Davomiylik predloglari

Predlog Ma’nosi Misol
for davomida (qancha vaqt) for two hours
during davomida (qachon — voqea ichida) during the lesson
since ...dan beri since 2020
from ... to / until ...dan ...gacha from 9 to 5
until / till ...gacha (davom etadi) until Friday
by ...gacha (kechikmay) by Friday
before oldin before lunch
after keyin after work
ago oldin (hozirdan orqaga) two days ago

for va during

forqancha vaqt? — davr uzunligi: for two hours, for a week
duringqachon? — voqea ichida: during the lesson, during the summer
  • I slept for eight hours.Sakkiz soat uxladim.
  • I fell asleep during the film.Film paytida uxlab qoldim.
  • We stayed in Khiva for three days.Xivada uch kun qoldik.
  • Don’t use your phone during the exam.Imtihon paytida telefondan foydalanmang.

During two hours — xato. During dan keyin voqea yoki davr nomi keladi, son emas.

for, since, ago

  • I studied for two hours.Ikki soat davomida o‘qidim.
  • I’ve lived here since 2020.2020-yildan beri shu yerda yashayman.
  • I came two days ago.Ikki kun oldin keldim.

ago — boshqa predloglardan farqli, so‘zdan keyin turadi: two days ago, a year ago, five minutes ago. U Past Simple bilan ishlatiladi.

since — boshlanish nuqtasi bilan (since Monday, since 2020), for — davr bilan (for three days, for a year). Ikkalasi ko‘pincha Present Perfect bilan keladi.

until va by

Until — shu vaqtgacha davom etadi. By — shu vaqtdan kechikmay, eng kechi shu vaqtda.

  • I’ll wait until 6.Soat 6 gacha kutaman. (5, 5:30, 6 — kutish davom etadi)
  • Finish it by 6.Soat 6 gacha tugating. (6 dan kechikmasin)
  • The shop is open until 10 pm.Do‘kon kechki 10 gacha ochiq.
  • Please send the report by Friday.Iltimos, hisobotni jumagacha yuboring.

before va after

  • Wash your hands before dinner.Kechki ovqatdan oldin qo‘lingizni yuving.
  • Let’s meet after work.Ishdan keyin uchrashaylik.
  • I’ll call you before I leave.Ketishdan oldin sizga qo‘ng‘iroq qilaman.

from ... to / until

  • I work from Monday to Friday.Dushanbadan jumagacha ishlayman.
  • The shop is open from 9 am until 8 pm.Do‘kon ertalab 9 dan kechki 8 gacha ochiq.

Bosqichma-bosqich

Vaqt iborasi qarshisida o‘zingizdan so‘rang.

  1. next, last, every, this, tomorrow bormi? → predlog yo‘q.
  2. Soatmi yoki aniq nuqtami? → at 5 o’clock, at noon, at night.
  3. Kun yoki sanami? → on Monday, on 8 March, on my birthday.
  4. Kattaroq davrmi? → in June, in 2026, in summer, in the morning.

Misol: “Darsimiz seshanba kuni soat to‘qqizda.”

  1. Soat → at nine.
  2. Kun → on Tuesday.
NatijaOur lesson is at nine on Tuesday.

Misol: “Men 2015-yilning yozida Samarqandda edim.”

  1. Fasl + yil → kun yo‘q → in.
NatijaI was in Samarkand in the summer of 2015.

Misol: “Uch kun oldin keldim va hafta oxirigacha qolaman.”

  1. Uch kun oldin → three days ago (so‘zdan keyin).
  2. Hafta oxirigacha → until the end of the week.
NatijaI came three days ago and I’ll stay until the end of the week.

Ko‘p uchraydigan xatolar

Ko‘p uchraydigan xatolar

✗ in Monday

✓ on Monday

Kunlar bilan on.

✗ at the morning

✓ in the morning

Kun qismi bilan in. Istisno: at night.

✗ on next week

✓ next week

next dan oldin predlog kerak emas.

✗ in 5 May

✓ on 5 May

Sana bilan on.

✗ on July

✓ in July

Oylar bilan in.

✗ at 2026

✓ in 2026

Yillar bilan in.

✗ in the night

✓ at night

Kechasi — at night.

✗ before two days

✓ two days ago

Hozirdan orqaga — ago.

✗ during three hours

✓ for three hours

Davr uzunligi — for.

✗ I’ve lived here for 2020.

✓ I’ve lived here since 2020.

Boshlanish nuqtasi — since.

✗ I’ll wait by 6.

✓ I’ll wait until 6.

Davom etsa — until.

✗ after ten minutes (kelajak)

✓ in ten minutes

Kelajakdagi muddat — in.

Eslab qoling: at — soat, on — kun, in — oy, yil, fasl. next, last, every, this bilan predlog yo‘q.

Hayotiy vaziyatlarda

Uchrashuv belgilash

  • — Are you free on Thursday?— Payshanba kuni bo‘shmisiz?
  • — Yes, in the afternoon.— Ha, tushdan keyin.
  • — Let’s meet at 3 o’clock.— Soat 3 da uchrashaylik.
  • — Sorry, I work until 4. Can we meet after work, at 5?— Kechirasiz, 4 gacha ishlayman. Ishdan keyin, soat 5 da uchrashsak bo‘ladimi?
  • — OK, see you on Thursday at 5!— Mayli, payshanba soat 5 da ko‘rishamiz!

Kun tartibi

I usually get up at 6:30. In the morning I go for a short run. I work from 9 to 6, from Monday to Friday. I have lunch at 1 o’clock. In the evening I study English for an hour. On Saturdays I meet my friends, and on Sundays I stay at home. I go to bed at 11.

O‘zingizni tekshiring

  1. My birthday is ___ June. → in
  2. My birthday is ___ 12 June. → on
  3. The train leaves ___ 7:15. → at
  4. I’ll see you ___ next Monday. → — (predlog yo‘q)
  5. I lived in Moscow ___ five years. → for
  6. She left an hour ___. → ago
  7. I usually read ___ night. → at
  8. Please finish the work ___ Friday. → by

Qisqa xulosa

  • at — soat va aniq nuqta: at 7, at noon, at night, at the weekend.
  • on — kun va sana: on Monday, on 5 May, on my birthday.
  • in — oy, yil, fasl, kun qismi: in May, in 2026, in summer, in the morning.
  • next, last, every, this, tomorrow bilan predlog yo‘q.
  • for — qancha vaqt, during — qachon (voqea ichida).
  • since — boshlanish nuqtasi, ago — so‘zdan keyin turadi.
  • until — davom etadi, by — kechikmay.
  • in + muddat — kelajakda: in ten minutes.
Barcha darslar
A1 Boshlang‘ich 20 ta dars
  1. 1 Sentence StructureIngliz tilida gap tuzilishi
  2. 2 Plural NounsOtlarning ko‘plik shakli
  3. 3 Articles: a / anNoaniq artikl
  4. 4 The Article: theAniq artikl
  5. 5 Personal PronounsKishilik olmoshlari
  6. 6 PossessivesEgalik: my, mine va ’s
  7. 7 The Verb “to be”“To be” fe’li: am, is, are
  8. 8 This, That, These, ThoseKo‘rsatish olmoshlari
  9. 9 There is / There areBiror narsaning borligini aytish
  10. 10 Have / Have got“Bor” ma’nosida have
  11. 11 Present SimpleHozirgi oddiy zamon
  12. 12 Present ContinuousHozirgi davomli zamon
  13. 13 Question WordsSo‘roq so‘zlari
  14. 14 CanQila olish: can
  15. 15 ImperativesBuyruq gaplar
  16. 16 Prepositions of PlaceJoy predloglari
  17. 17 Prepositions of TimeVaqt predloglari
  18. 18 AdjectivesSifatlar
  19. 19 Countable Nouns, Some and AnySanaladigan otlar, some va any
  20. 20 Numbers and DatesSonlar va sanalar
A2 Oddiy 17 ta dars
  1. 21 Past of “to be”: was / were“To be” ning o‘tgan zamoni
  2. 22 Past SimpleO‘tgan oddiy zamon
  3. 23 Irregular VerbsNoto‘g‘ri fe’llar
  4. 24 Past ContinuousO‘tgan davomli zamon
  5. 25 Present PerfectHozirgi tugallangan zamon
  6. 26 Present Perfect or Past Simple?Present Perfect va Past Simple farqi
  7. 27 Future: willKelasi zamon: will
  8. 28 Future: be going toReja: be going to
  9. 29 Comparative AdjectivesSifatlarning qiyosiy darajasi
  10. 30 Superlative AdjectivesSifatlarning orttirma darajasi
  11. 31 Adverbs of MannerTarz ravishlari
  12. 32 Adverbs of FrequencyTakror ravishlari
  13. 33 QuantifiersMiqdor so‘zlari
  14. 34 Must and Have toMajburiyat: must va have to
  15. 35 ShouldMaslahat: should
  16. 36 Like doing, Want to doFe’ldan keyin fe’l
  17. 37 ConjunctionsBog‘lovchilar
B1 O‘rta 17 ta dars
  1. 38 Present Perfect ContinuousHozirgi tugallangan davomli zamon
  2. 39 Past PerfectO‘tgan tugallangan zamon
  3. 40 Future ContinuousKelasi davomli zamon
  4. 41 Used toO‘tmishdagi odatlar
  5. 42 Zero and First ConditionalShart gaplar: 0 va 1-tur
  6. 43 Second ConditionalShart gaplar: 2-tur
  7. 44 Passive VoiceMajhul nisbat
  8. 45 Reported SpeechKo‘chirma gap
  9. 46 Relative ClausesAniqlovchi ergash gaplar
  10. 47 Gerunds and Infinitives-ing shakli va to + fe’l
  11. 48 May, Might, CouldEhtimollik
  12. 49 Phrasal VerbsFrazali fe’llar
  13. 50 Question TagsAjratma savollar
  14. 51 So, Such, Too, EnoughDaraja so‘zlari
  15. 52 Reflexive PronounsO‘zlik olmoshlari
  16. 53 Indefinite PronounsNoaniq olmoshlar
  17. 54 Both, Either, NeitherIkki narsa haqida
B2 Yuqori o‘rta 28 ta dars
  1. 55 All 12 TensesBarcha 12 ta zamon
  2. 56 Narrative TensesHikoya zamonlari
  3. 57 Past Perfect ContinuousO‘tgan tugallangan davomli zamon
  4. 58 Future PerfectKelasi tugallangan zamon
  5. 59 Future FormsKelasi zamonning barcha shakllari
  6. 60 Stative and Dynamic VerbsHolat va harakat fe’llari
  7. 61 Third ConditionalShart gaplar: 3-tur
  8. 62 Mixed ConditionalsAralash shart gaplar
  9. 63 Alternatives to IfIf o‘rnidagi so‘zlar
  10. 64 Wish and If onlyAfsus va xohish
  11. 65 As if, As though, SupposeXayoliy o‘xshatishlar
  12. 66 Advanced PassiveMurakkab majhul nisbat
  13. 67 Causative: have something doneIshni boshqaga qildirish
  14. 68 Reported Questions and CommandsKo‘chirma so‘roq va buyruq
  15. 69 Non-defining Relative ClausesQo‘shimcha ma’lumot beruvchi gaplar
  16. 70 Noun ClausesOt ergash gaplar
  17. 71 Modal + have + V3O‘tmish haqida modal fe’llar
  18. 72 Modal Verbs OverviewBarcha modal fe’llar
  19. 73 Would rather, Had better, It’s timeAfzallik va maslahat
  20. 74 Advanced Verb PatternsFe’l qoliplari
  21. 75 Dependent PrepositionsDoimiy predloglar
  22. 76 Linking WordsZidlik, sabab va natija bog‘lovchilari
  23. 77 Advanced ArticlesArtikllar: murakkab holatlar
  24. 78 Advanced QuantifiersMiqdor so‘zlari: murakkab holatlar
  25. 79 Subject-Verb AgreementEga va fe’l moslashuvi
  26. 80 Advanced ComparativesMurakkab taqqoslashlar
  27. 81 Gradable and Extreme AdjectivesDarajali va kuchli sifatlar
  28. 82 Participle ClausesSifatdosh oborotlar
C1 Ilg‘or 18 ta dars
  1. 83 InversionTeskari so‘z tartibi
  2. 84 Advanced ConditionalsMurakkab shart gaplar
  3. 85 Cleft SentencesAjratilgan gaplar
  4. 86 The SubjunctiveSubjunktiv (istak mayli)
  5. 87 Ellipsis and SubstitutionTakrorlashdan qochish
  6. 88 NominalisationOtlashtirish
  7. 89 Complex Noun PhrasesMurakkab ot birikmalari
  8. 90 Emphasis and HedgingKuchaytirish va yumshatish
  9. 91 Future in the PastO‘tmishdan qaraganda kelajak
  10. 92 Advanced Word OrderOldinga chiqarish va tartib
  11. 93 Advanced Modal UsesModal fe’llarning nozik ma’nolari
  12. 94 Perfect and Passive InfinitivesInfinitiv va gerundning murakkab shakllari
  13. 95 Nominal Relative ClausesWhatever, whoever va boshqalar
  14. 96 Distancing LanguageMasofa saqlash uslubi
  15. 97 Absolute ClausesMustaqil oborotlar
  16. 98 Discourse MarkersNutqni bog‘lovchi iboralar
  17. 99 Formal and Informal EnglishRasmiy va norasmiy uslub
  18. 100 PunctuationTinish belgilari