Future Continuous
Kelasi davomli zamon
Bu darsda
- Oddiy qilib aytganda
- Qanday tuziladi?
- 1-vazifa: kelajakning aniq paytidagi jarayon
- 2-vazifa: uzun va qisqa voqea birga
- 3-vazifa: rejani muloyim so‘rash
- 4-vazifa: odatiy yo‘nalishda
- Bosqichma-bosqich
- Uchta zamonni taqqoslang
- will va will be + -ing
- Holat fe’llari
- Ko‘p uchraydigan xatolar
- Hayotiy vaziyatlarda
- O‘zingizni tekshiring
- Qisqa xulosa
Oddiy qilib aytganda
Future Continuous — kelajakdagi “jonli lavha”. Ertaga soat 10 da o‘zingizni tasavvur qiling: samolyotda o‘tiribsiz, parvoz davom etyapti. Siz ishning o‘rtasidasiz — u soat 10 dan oldin boshlangan va keyin ham davom etadi.
O‘zbekchada bu -yotgan bo‘laman, -ayotgan bo‘ladi shakliga to‘g‘ri keladi: uchayotgan bo‘laman, ishlayotgan bo‘ladi, uxlayotgan bo‘lamiz.
Bu zamon — Past Continuous’ning kelajakdagi egizagi. Uchta davomli zamonni solishtiring:
- I was working at 10 yesterday.Kecha soat 10 da ishlayotgan edim. (o‘tmish)
- I am working now.Hozir ishlayapman. (hozir)
- I will be working at 10 tomorrow.Ertaga soat 10 da ishlayotgan bo‘laman. (kelajak)
- This time tomorrow, I’ll be flying to Istanbul.Ertaga shu vaqtda Istanbulga uchayotgan bo‘laman.
- At 8 pm we’ll be having dinner.Soat 20:00 da kechki ovqat qilayotgan bo‘lamiz.
- Don’t call at 10. I’ll be sleeping.Soat 10 da qo‘ng‘iroq qilmang. Uxlayotgan bo‘laman.
Bu darsda siz quyidagilarni o‘rganasiz:
- Future Continuous qanday tuziladi.
- Kelajakning aniq paytidagi jarayon.
- Kelajakdagi uzun va qisqa voqea birga.
- Rejani muloyim so‘rash: Will you be using...?
- Odatiy yo‘nalishda bo‘ladigan ishlar.
- will va will be + -ing farqi va eng ko‘p xatolar.
Qanday tuziladi?
Bu zamon uch qismdan iborat va hamma shaxs uchun bir xil:
- will (’ll);
- be — o‘zgarmaydi;
- fe’l + -ing.
| Ega | will be | fe’l-ing |
|---|---|---|
| I | will be (I’ll be) | working |
| you | will be (you’ll be) | working |
| he / she / it | will be (he’ll be) | working |
| we | will be (we’ll be) | working |
| they | will be (they’ll be) | working |
- I’ll be waiting for you at the station.Sizni vokzalda kutib turgan bo‘laman.
- She’ll be studying all weekend.U butun dam olish kunlari o‘qiyotgan bo‘ladi.
- They’ll be travelling in July.Ular iyulda sayohat qilayotgan bo‘lishadi.
Inkor va savol
- I won’t be working tomorrow. It’s a holiday.Ertaga ishlamayman. Bayram.
- We won’t be staying long.Uzoq qolmaymiz.
- Will you be watching the match tonight?Bugun kechqurun o‘yinni ko‘rasizmi?
- What will you be doing at 9 tomorrow?Ertaga soat 9 da nima qilayotgan bo‘lasiz?
1-vazifa: kelajakning aniq paytidagi jarayon
Eng asosiy vazifa: kelajakda ma’lum bir vaqtda davom etayotgan ishni aytish. Odatda vaqt nuqtasi aytiladi.
- This time tomorrow I’ll be lying on the beach.Ertaga shu paytda plyajda yotgan bo‘laman.
- At midnight I’ll be sleeping.Yarim tunda uxlayotgan bo‘laman.
- At 3 o’clock we’ll be having a meeting.Soat 3 da yig‘ilish o‘tkazayotgan bo‘lamiz.
- In ten years she’ll be working as a doctor.O‘n yildan keyin u shifokor bo‘lib ishlayotgan bo‘ladi.
Payt iboralari
| Ibora | Ma’nosi |
|---|---|
| this time tomorrow | ertaga shu vaqtda |
| this time next week / year | kelasi hafta / yil shu vaqtda |
| at 10 o’clock tomorrow | ertaga soat 10 da |
| tomorrow morning / evening | ertaga ertalab / kechqurun |
| in two hours | ikki soatdan keyin |
| all day tomorrow | ertaga kun bo‘yi |
2-vazifa: uzun va qisqa voqea birga
Past Continuous’dagi kabi, uzun ish — Future Continuous, uni bo‘ladigan qisqa ish — Present Simple (when dan keyin will ishlatilmaydi!).
- I’ll be waiting when you arrive.Siz yetib kelganingizda, men kutib turgan bo‘laman.
- When you wake up, I’ll be driving to work.Siz uyg‘onganingizda, men ishga ketayotgan bo‘laman.
- Don’t call me at 7 — I’ll be cooking dinner.Soat 7 da qo‘ng‘iroq qilmang — kechki ovqat pishirayotgan bo‘laman.
3-vazifa: rejani muloyim so‘rash
Will you be + -ing? — odamning rejasini bosimsiz, juda muloyim so‘rash usuli. Ayniqsa, biror narsa so‘ramoqchi bo‘lganingizda.
- Will you be using the car tonight?Bugun kechqurun mashinadan foydalanasizmi? (agar yo‘q bo‘lsa, men olsam...)
- Will you be going to the shop later?Keyinroq do‘konga borasizmi? (non olib kelib bera olasizmi?)
- Will you be staying for dinner?Kechki ovqatga qolasizmi?
will va will be + -ing
- Will you come to the party?Bazmga kelasizmi? (iltimos, taklif ohangida)
- Will you be coming to the party?Bazmga kelasizmi? (rejangiz qanday — shunchaki so‘rayapman)
Birinchisi — taklif yoki iltimos kabi eshitiladi (javob berishga majburlaydi). Ikkinchisi — neytral savol, faqat rejani so‘raydi. Shuning uchun ikkinchisi muloyimroq.
4-vazifa: odatiy yo‘nalishda
Rejalashtirilmagan, lekin tabiiy ravishda, odatdagidek bo‘ladigan ish.
- I’ll be passing the shop, so I can buy milk.Do‘kon yonidan o‘taman, sut olib kelaman.
- I’ll be seeing Ali at work tomorrow. I’ll tell him.Ertaga ishda Alini ko‘raman. Unga aytaman.
- The train will be arriving at platform 2.Poyezd 2-platformaga kelmoqda. (e’lon)
Bu yerda maxsus qaror yo‘q — ish baribir bo‘ladi.
Bosqichma-bosqich
Misol: “Ertaga shu vaqtda imtihon topshirayotgan bo‘laman.”
- Vaqt nuqtasi: this time tomorrow.
- will be: I will be.
- fe’l-ing: taking.
- Qolgani: an exam.
Misol: “Siz kelganingizda men uxlayotgan bo‘lmayman.”
- Uzun ish: uxlamoq → won’t be sleeping.
- Qisqa ish: kelmoq → when you come (Present Simple!).
Misol: “Ertaga ofisda bo‘lasizmi?” (muloyim)
- Rejani so‘rash → Will you be + -ing.
- Fe’l: work → working (in the office).
Uchta zamonni taqqoslang
| Past Continuous | Present Continuous | Future Continuous | |
|---|---|---|---|
| Tuzilishi | was / were + -ing | am / is / are + -ing | will be + -ing |
| Misol | I was sleeping at midnight. | I am sleeping. | I will be sleeping at midnight. |
| Tarjimasi | uxlayotgan edim | uxlayapman | uxlayotgan bo‘laman |
- I was sleeping at midnight.Yarim tunda uxlayotgan edim. (o‘tmish)
- I am sleeping.Uxlayapman. (hozir)
- I will be sleeping at midnight.Yarim tunda uxlayotgan bo‘laman. (kelajak)
will va will be + -ing
| will + fe’l | will be + -ing |
|---|---|
| Kelajakdagi fakt, qaror | Kelajakdagi jarayon |
| I’ll call you at 8. (soat 8 da qo‘ng‘iroq qilaman) | I’ll be calling clients at 8. (soat 8 da qo‘ng‘iroq qilayotgan bo‘laman) |
| Shu zahoti qaror, va’da | Odatiy yo‘nalish, muloyim savol |
- I’ll finish the report at 5.Hisobotni soat 5 da tugataman. (o‘sha paytda tugaydi)
- I’ll be finishing the report at 5.Soat 5 da hisobotni tugatayotgan bo‘laman. (jarayonda)
Holat fe’llari
Boshqa davomli zamonlardagi kabi, know, want, like, understand, believe Future Continuous’da ishlatilmaydi:
- I will know the results tomorrow.Ertaga natijalarni bilaman. (will be knowing emas)
Ko‘p uchraydigan xatolar
Ko‘p uchraydigan xatolar
✗ I will sleeping.
✓ I will be sleeping.
be tushib qolmaydi.
✗ This time tomorrow I will work.
✓ This time tomorrow I will be working.
Ma’lum paytdagi jarayon uchun davomli shakl.
✗ I will be work.
✓ I will be working.
be dan keyin -ing.
✗ She wills be studying.
✓ She will be studying.
will -s olmaydi.
✗ I’ll be waiting when you will arrive.
✓ I’ll be waiting when you arrive.
when dan keyin will yo‘q.
✗ I will be knowing the answer.
✓ I will know the answer.
know — holat fe’li.
✗ I won’t to be working.
✓ I won’t be working.
won’t dan keyin to yo‘q.
✗ Are you be using the car?
✓ Will you be using the car?
Savolda will.
Eslab qoling: Future Continuous = will be + -ing. be tushib qolmaydi.
Hayotiy vaziyatlarda
Uchrashuv belgilash
- — Can I call you tomorrow at 10?— Ertaga soat 10 da qo‘ng‘iroq qilsam bo‘ladimi?
- — Sorry, I’ll be driving to Samarkand then.— Kechirasiz, o‘sha paytda Samarqandga mashinada ketayotgan bo‘laman.
- — What about 3 o’clock?— Soat 3 da-chi?
- — I’ll be having a meeting. Call me after 5. I won’t be doing anything then.— Yig‘ilishda bo‘laman. 5 dan keyin qo‘ng‘iroq qiling. O‘shanda bo‘sh bo‘laman.
Kelajak haqida
This time next year I’ll be living in a different city. I’ll be studying at university and I’ll be sharing a flat with two friends. My parents will probably be missing me, but I’ll be calling them every day. And in five years I’ll be working as an engineer!
O‘zingizni tekshiring
- This time tomorrow I ___ (fly) to Dubai. → will be flying
- At 9 pm we ___ (watch) the film. → will be watching
- ___ you ___ (use) your laptop tonight? → Will / be using
- Don’t visit at 2. I ___ (not / be) at home — I ___ (work). → won’t be / will be working
- Siz kelganingizda men sizni kutib turgan bo‘laman. → I’ll be waiting for you when you arrive.
- Ertaga soat 8 da nima qilayotgan bo‘lasiz? → What will you be doing at 8 tomorrow?
- O‘n yildan keyin u shifokor bo‘lib ishlayotgan bo‘ladi. → In ten years she’ll be working as a doctor.
- Xatoni toping: Tomorrow at 6 I will cooking dinner. → Tomorrow at 6 I will be cooking dinner.
Qisqa xulosa
- Tuzilishi: will be + fe’l-ing; inkor: won’t be + -ing.
- Kelajakning aniq paytida davom etadigan ish: This time tomorrow I’ll be flying.
- Uzun ish — Future Continuous, qisqa ish — when + Present Simple.
- Rejani muloyim so‘rash: Will you be using the car tonight?
- Odatiy yo‘nalishda bo‘ladigan ish: I’ll be passing the shop.
- was + -ing (o‘tmish) → am + -ing (hozir) → will be + -ing (kelajak).
- Holat fe’llari (know, want) bilan ishlatilmaydi.