B1 48-dars 12 daqiqa

May, Might, Could

Ehtimollik

Bu darsda

Oddiy qilib aytganda

Bu modal fe’llar “qanchalik ishonchingiz komil?” degan savolga javob beradi. Biz ko‘pincha biror narsani aniq bilmaymiz, lekin taxmin qilamiz: “U uyda bo‘lsa kerak”, “Balki yomg‘ir yog‘ar”, “Bu rost bo‘lishi mumkin emas”.

Ularni termometr deb tasavvur qiling:

~100% (ha)must — aniq shunday bo‘lsa kerak
~50%may — bo‘lishi mumkin
~30–50%might / could — balki
~0% (yo‘q)can’t — bo‘lishi mumkin emas

O‘zbekchada bu ma’nolar -sa kerak, balki, bo‘lishi mumkin, bo‘lishi mumkin emas iboralari bilan aytiladi:

  • He must be at home.U uyda bo‘lsa kerak. (ishonchim komil)
  • He may be at home.U uyda bo‘lishi mumkin. (yarim-yarim)
  • He might be at home.Balki u uydadir. (unchalik ishonmayman)
  • He can’t be at home.U uyda bo‘lishi mumkin emas. (aksiga ishonaman)
Fe’l Ishonch Misol
must deyarli aniq (ha) He must be at home.
may mumkin (50%) It may rain.
might balki (kamroq) I might come.
could bo‘lishi mumkin It could be true.
can’t deyarli aniq (yo‘q) She can’t be 40. She looks 25.

Bu darsda siz quyidagilarni o‘rganasiz:

  1. must, may, might, could, can’t — taxmin ma’nosida.
  2. Dalilga asoslanib xulosa chiqarish.
  3. Inkor: may not, might not va can’t.
  4. Hozir davom etayotgan ish haqida taxmin: must be + -ing.
  5. Kelajak ehtimoli: may, might, could.
  6. O‘tmish haqida taxmin: must have + V3 va eng ko‘p xatolar.

Tuzilishi

Barcha modal fe’llar bir xil qoidaga bo‘ysunadi:

  • hamma shaxsda bir xil (-s yo‘q);
  • undan keyin to qo‘yilmaydi;
  • keyingi fe’l asosiy shaklda.
Tuzilishiega + must / may / might / could / can’t + fe’lning asosiy shakli
to be bilanHe must be tired. She might be busy.

Har bir fe’l batafsil

must — deyarli aniq “ha”

Kuchli dalil bor, shuning uchun ishonchimiz komil. “...bo‘lsa kerak, aniq shunday”.

  • You got the job? You must be happy!Ishga kirdingizmi? Xursand bo‘lsangiz kerak!
  • The lights are on. They must be at home.Chiroqlar yoniq. Ular uyda bo‘lsa kerak.
  • She’s been working all day. She must be tired.U kun bo‘yi ishladi. Charchagan bo‘lsa kerak.
  • That must be the postman.Bu pochtachi bo‘lsa kerak.

may — mumkin (50%)

Taxminan yarim-yarim ehtimol.

  • He may be at the office.U ofisda bo‘lishi mumkin.
  • It may rain this afternoon.Tushdan keyin yomg‘ir yog‘ishi mumkin.
  • This may be the answer.Bu javob bo‘lishi mumkin.

might — balki (kamroq ishonch)

may dan biroz kuchsizroq. “Balki”, “ehtimol”.

  • I might go to the cinema tonight.Balki bugun kechqurun kinoga borarman.
  • She might be angry with me.Balki u mendan xafadir.
  • Take an umbrella. It might rain.Soyabon oling. Yomg‘ir yog‘ib qolishi mumkin.

Kundalik nutqda may va might ko‘pincha bir xil ma’noda ishlatiladi. might so‘zlashuvda ko‘proq uchraydi.

could — bo‘lishi mumkin

Ehtimollikni bildiradi, may / might ga yaqin.

  • That could be him.Bu u bo‘lishi mumkin.
  • It could be true.Bu rost bo‘lishi mumkin.
  • The keys could be in the car.Kalitlar mashinada bo‘lishi mumkin.

Diqqat: taxmin ma’nosida could — hozir yoki kelajak haqida (o‘tmish emas!).

can’t — deyarli aniq “yo‘q”

Kuchli dalil aksini ko‘rsatadi. “...bo‘lishi mumkin emas”.

  • This can’t be right.Bu to‘g‘ri bo‘lishi mumkin emas.
  • She can’t be 40. She looks 25.U 40 yoshda bo‘lishi mumkin emas. 25 ko‘rinadi.
  • He can’t be hungry. He’s just eaten.Uning qorni och bo‘lishi mumkin emas. Hozirgina ovqatlandi.
  • You can’t be serious!Jiddiy gapirayotgan bo‘lishingiz mumkin emas! / Hazillashyapsiz!

Muhim tuzoq: must ning inkori

Taxmin ma’nosida must ning inkori — can’t, mustn’t emas! Chunki mustn’t — “taqiqlangan” degani.

Taxmin (ha)She must be at home. — Uyda bo‘lsa kerak.
Taxmin (yo‘q)She can’t be at home. — Uyda bo‘lishi mumkin emas.
TaqiqYou mustn’t smoke. — Chekish mumkin emas.

She mustn’t be at home — xato (taxmin ma’nosida).

Bo‘lishsiz shakl: may not, might not

may not va might not — “...masligi mumkin”, ya’ni inkor ehtimol.

  • It may not be easy.Bu oson bo‘lmasligi mumkin.
  • She might not agree.U rozi bo‘lmasligi mumkin.
  • He may not know the answer.U javobni bilmasligi mumkin.
  • I might not come tomorrow.Ertaga kelmasligim mumkin.

may not / might not (ehtimol yo‘q) va can’t (aniq yo‘q) farqi:

  • He might not be at home.U uyda bo‘lmasligi mumkin. (bilmayman)
  • He can’t be at home.U uyda bo‘lishi mumkin emas. (ishonchim komil)

Bosqichma-bosqich

Xulosa chiqarish uchun avval dalilni o‘ylang.

  1. Dalil kuchlimi? Chirog‘i yoniq, mashinasi turibdi → must be.
  2. Dalil yo‘qmi, shunchaki taxminmi? → may be / might be / could be.
  3. Dalil aksini ko‘rsatadimi? → can’t be.
  • She’s wearing a ring. She must be married.Uzuk taqib olgan. Turmush qurgan bo‘lsa kerak.
  • I’m not sure. She might be married.Bilmayman. Balki turmush qurgandir.
  • She’s only ten. She can’t be married.U atigi o‘n yoshda. Turmush qurgan bo‘lishi mumkin emas.

Misol: “Telefon jiringlayapti. Bu onam bo‘lsa kerak.”

  1. Dalil: onam har kuni shu paytda qo‘ng‘iroq qiladi → kuchli.
  2. must be.
NatijaThe phone is ringing. It must be my mum.

Misol: “Balki u ertaga kelar.”

  1. Ehtimol, ishonch kam → might.
  2. Fe’l: come.
NatijaHe might come tomorrow.

Hozir davom etayotgan bo‘lsa

Hozir davom etayotgan ish haqida taxmin qilish uchun: modal + be + -ing.

Tuzilishimust / may / might / could / can’t + be + fe’l-ing
  • He must be sleeping.U uxlayotgan bo‘lsa kerak.
  • They may be working.Ular ishlayotgan bo‘lishi mumkin.
  • She might be cooking dinner.Balki u kechki ovqat pishirayotgandir.
  • You can’t be telling the truth!Rost gapirayotgan bo‘lishingiz mumkin emas!
  • — Why isn’t Ali answering his phone?— Ali nega telefoniga javob bermayapti?
  • — He might be driving.— Balki mashina haydayotgandir.

Kelajak ehtimoli

may, might, could kelajakdagi ehtimolni ham bildiradi.

  • It may snow tomorrow.Ertaga qor yog‘ishi mumkin.
  • I might go to the party.Bazmga borarman balki.
  • We could have problems later.Keyinroq muammolarimiz bo‘lishi mumkin.
  • Prices may go up next year.Kelasi yil narxlar oshishi mumkin.

will — aniq kelajak, may / might — ehtimoliy kelajak:

  • I will be late.Kechikaman. (aniq)
  • I might be late.Kechikishim mumkin. (balki)

O‘tmish haqida taxmin

O‘tmishdagi voqea haqida taxmin uchun: modal + have + V3. Bu mavzuni B2 darajasida batafsil o‘rganamiz.

Tuzilishimust / may / might / could / can’t + have + V3
  • He must have forgotten.U unutgan bo‘lsa kerak.
  • She might have missed the bus.Balki u avtobusdan qolgandir.
  • They can’t have finished already.Ular allaqachon tugatgan bo‘lishi mumkin emas.

Muqobil so‘zlar

Modal fe’llar o‘rniga ravishlar ham ishlatilishi mumkin:

Modal fe’l Ravish bilan
He might come. Maybe / Perhaps he will come.
He must be tired. He is definitely / certainly tired.
He will probably come. He probably will come.
It can’t be true. It is definitely not true.
  • Maybe he will come.Balki u kelar.
  • Perhaps she is right.Ehtimol, u haqdir.
  • He will probably call later.U keyinroq qo‘ng‘iroq qilsa kerak.

maybe (bitta so‘z) — ravish, “balki”. may be (ikki so‘z) — modal + fe’l: It may be true.

Ko‘p uchraydigan xatolar

Ko‘p uchraydigan xatolar

✗ He may is at home.

✓ He may be at home.

Modal fe’ldan keyin asosiy shakl.

✗ She mustn’t be 40.

✓ She can’t be 40.

Taxminda inkor can’t bilan.

✗ It might to rain.

✓ It might rain.

to kerak emas.

✗ He musts be tired.

✓ He must be tired.

Modal -s olmaydi.

✗ She can be at home now. (taxmin)

✓ She could / might be at home now.

Taxminda can emas.

✗ Maybe he will to come.

✓ Maybe he will come.

will dan keyin to yo‘q.

✗ He might sleeping.

✓ He might be sleeping.

be tushib qolmaydi.

✗ It may be rain tomorrow.

✓ It may rain tomorrow.

rain — fe’l, be kerak emas.

✗ I may not to come.

✓ I may not come.

to yo‘q.

Eslab qoling: must — deyarli aniq ha, may / might / could — ehtimol, can’t — deyarli aniq yo‘q. Taxminda mustn’t ishlatilmaydi.

Hayotiy vaziyatlarda

Kim kelyapti?

  • — Someone’s at the door. Who could it be?— Eshik oldida kimdir bor. Kim bo‘lishi mumkin?
  • — It might be the neighbour.— Balki qo‘shnidir.
  • — At midnight? It can’t be the neighbour.— Yarim tunda? Qo‘shni bo‘lishi mumkin emas.
  • — Then it must be your brother. He said he would come late.— Unda akang bo‘lsa kerak. Kech kelishini aytgan edi.

Yo‘qolgan kalitlar

I can’t find my keys. They might be in my bag, but I’ve already looked there. They could be in the car. Wait — I drove home, so they must be somewhere in the house. They can’t be at work because I didn’t go to work today. Maybe my son took them. He may be using them right now!

O‘zingizni tekshiring

  1. She’s been running for an hour. She ___ be tired. (aniq) → must
  2. I’m not sure where he is. He ___ be at the gym. (ehtimol) → might / may / could
  3. That ___ be Ali — he’s in London now! (aniq yo‘q) → can’t
  4. It ___ rain later, so take an umbrella. → might / may
  5. U ishlayotgan bo‘lsa kerak. → He must be working.
  6. Bu rost bo‘lishi mumkin emas. → This can’t be true.
  7. Balki men ertaga kelmasman. → I might not come tomorrow.
  8. Xatoni toping: He mustn’t be at home — his car isn’t here. → He can’t be at home.

Qisqa xulosa

  • must — deyarli aniq “ha”: He must be tired.
  • may (50%), might, could — ehtimol: It might rain.
  • can’t — deyarli aniq “yo‘q”: It can’t be true.
  • Taxminda must ning inkori — can’t, mustn’t emas.
  • may not / might not — ...masligi mumkin.
  • Hozirgi jarayon: must be + -ing: He must be sleeping.
  • Kelajak ehtimoli: may / might / could.
  • O‘tmish: must have + V3 (B2 darajasida).
Barcha darslar
A1 Boshlang‘ich 20 ta dars
  1. 1 Sentence StructureIngliz tilida gap tuzilishi
  2. 2 Plural NounsOtlarning ko‘plik shakli
  3. 3 Articles: a / anNoaniq artikl
  4. 4 The Article: theAniq artikl
  5. 5 Personal PronounsKishilik olmoshlari
  6. 6 PossessivesEgalik: my, mine va ’s
  7. 7 The Verb “to be”“To be” fe’li: am, is, are
  8. 8 This, That, These, ThoseKo‘rsatish olmoshlari
  9. 9 There is / There areBiror narsaning borligini aytish
  10. 10 Have / Have got“Bor” ma’nosida have
  11. 11 Present SimpleHozirgi oddiy zamon
  12. 12 Present ContinuousHozirgi davomli zamon
  13. 13 Question WordsSo‘roq so‘zlari
  14. 14 CanQila olish: can
  15. 15 ImperativesBuyruq gaplar
  16. 16 Prepositions of PlaceJoy predloglari
  17. 17 Prepositions of TimeVaqt predloglari
  18. 18 AdjectivesSifatlar
  19. 19 Countable Nouns, Some and AnySanaladigan otlar, some va any
  20. 20 Numbers and DatesSonlar va sanalar
A2 Oddiy 17 ta dars
  1. 21 Past of “to be”: was / were“To be” ning o‘tgan zamoni
  2. 22 Past SimpleO‘tgan oddiy zamon
  3. 23 Irregular VerbsNoto‘g‘ri fe’llar
  4. 24 Past ContinuousO‘tgan davomli zamon
  5. 25 Present PerfectHozirgi tugallangan zamon
  6. 26 Present Perfect or Past Simple?Present Perfect va Past Simple farqi
  7. 27 Future: willKelasi zamon: will
  8. 28 Future: be going toReja: be going to
  9. 29 Comparative AdjectivesSifatlarning qiyosiy darajasi
  10. 30 Superlative AdjectivesSifatlarning orttirma darajasi
  11. 31 Adverbs of MannerTarz ravishlari
  12. 32 Adverbs of FrequencyTakror ravishlari
  13. 33 QuantifiersMiqdor so‘zlari
  14. 34 Must and Have toMajburiyat: must va have to
  15. 35 ShouldMaslahat: should
  16. 36 Like doing, Want to doFe’ldan keyin fe’l
  17. 37 ConjunctionsBog‘lovchilar
B1 O‘rta 17 ta dars
  1. 38 Present Perfect ContinuousHozirgi tugallangan davomli zamon
  2. 39 Past PerfectO‘tgan tugallangan zamon
  3. 40 Future ContinuousKelasi davomli zamon
  4. 41 Used toO‘tmishdagi odatlar
  5. 42 Zero and First ConditionalShart gaplar: 0 va 1-tur
  6. 43 Second ConditionalShart gaplar: 2-tur
  7. 44 Passive VoiceMajhul nisbat
  8. 45 Reported SpeechKo‘chirma gap
  9. 46 Relative ClausesAniqlovchi ergash gaplar
  10. 47 Gerunds and Infinitives-ing shakli va to + fe’l
  11. 48 May, Might, CouldEhtimollik
  12. 49 Phrasal VerbsFrazali fe’llar
  13. 50 Question TagsAjratma savollar
  14. 51 So, Such, Too, EnoughDaraja so‘zlari
  15. 52 Reflexive PronounsO‘zlik olmoshlari
  16. 53 Indefinite PronounsNoaniq olmoshlar
  17. 54 Both, Either, NeitherIkki narsa haqida
B2 Yuqori o‘rta 28 ta dars
  1. 55 All 12 TensesBarcha 12 ta zamon
  2. 56 Narrative TensesHikoya zamonlari
  3. 57 Past Perfect ContinuousO‘tgan tugallangan davomli zamon
  4. 58 Future PerfectKelasi tugallangan zamon
  5. 59 Future FormsKelasi zamonning barcha shakllari
  6. 60 Stative and Dynamic VerbsHolat va harakat fe’llari
  7. 61 Third ConditionalShart gaplar: 3-tur
  8. 62 Mixed ConditionalsAralash shart gaplar
  9. 63 Alternatives to IfIf o‘rnidagi so‘zlar
  10. 64 Wish and If onlyAfsus va xohish
  11. 65 As if, As though, SupposeXayoliy o‘xshatishlar
  12. 66 Advanced PassiveMurakkab majhul nisbat
  13. 67 Causative: have something doneIshni boshqaga qildirish
  14. 68 Reported Questions and CommandsKo‘chirma so‘roq va buyruq
  15. 69 Non-defining Relative ClausesQo‘shimcha ma’lumot beruvchi gaplar
  16. 70 Noun ClausesOt ergash gaplar
  17. 71 Modal + have + V3O‘tmish haqida modal fe’llar
  18. 72 Modal Verbs OverviewBarcha modal fe’llar
  19. 73 Would rather, Had better, It’s timeAfzallik va maslahat
  20. 74 Advanced Verb PatternsFe’l qoliplari
  21. 75 Dependent PrepositionsDoimiy predloglar
  22. 76 Linking WordsZidlik, sabab va natija bog‘lovchilari
  23. 77 Advanced ArticlesArtikllar: murakkab holatlar
  24. 78 Advanced QuantifiersMiqdor so‘zlari: murakkab holatlar
  25. 79 Subject-Verb AgreementEga va fe’l moslashuvi
  26. 80 Advanced ComparativesMurakkab taqqoslashlar
  27. 81 Gradable and Extreme AdjectivesDarajali va kuchli sifatlar
  28. 82 Participle ClausesSifatdosh oborotlar
C1 Ilg‘or 18 ta dars
  1. 83 InversionTeskari so‘z tartibi
  2. 84 Advanced ConditionalsMurakkab shart gaplar
  3. 85 Cleft SentencesAjratilgan gaplar
  4. 86 The SubjunctiveSubjunktiv (istak mayli)
  5. 87 Ellipsis and SubstitutionTakrorlashdan qochish
  6. 88 NominalisationOtlashtirish
  7. 89 Complex Noun PhrasesMurakkab ot birikmalari
  8. 90 Emphasis and HedgingKuchaytirish va yumshatish
  9. 91 Future in the PastO‘tmishdan qaraganda kelajak
  10. 92 Advanced Word OrderOldinga chiqarish va tartib
  11. 93 Advanced Modal UsesModal fe’llarning nozik ma’nolari
  12. 94 Perfect and Passive InfinitivesInfinitiv va gerundning murakkab shakllari
  13. 95 Nominal Relative ClausesWhatever, whoever va boshqalar
  14. 96 Distancing LanguageMasofa saqlash uslubi
  15. 97 Absolute ClausesMustaqil oborotlar
  16. 98 Discourse MarkersNutqni bog‘lovchi iboralar
  17. 99 Formal and Informal EnglishRasmiy va norasmiy uslub
  18. 100 PunctuationTinish belgilari