A2 36-dars 13 daqiqa

Like doing, Want to do

Fe’ldan keyin fe’l

Bu darsda

Oddiy qilib aytganda

Ikki fe’l ketma-ket kelganda, ikkinchisi oddiy shaklda turolmaydi. Bu xuddi vagonlar orasidagi ulagich kabi: ikkinchi fe’l birinchisiga yoki to bilan, yoki -ing bilan ulanadi.

  • I want to learn English.Ingliz tilini o‘rganmoqchiman. (to bilan)
  • I like learning English.Ingliz tilini o‘rganishni yaxshi ko‘raman. (-ing bilan)

Qaysi ulagich kerakligini birinchi fe’l hal qiladi. O‘zbekchada ham shunday: “o‘qishni yaxshi ko‘raman” (-ish), “o‘qimoqchiman” (-moqchi), “o‘qishga qaror qildim” (-ishga). Ingliz tilida ham har bir fe’lning o‘z “qolipi” bor.

Afsuski, mantiq doim ham yordam bermaydi. Shuning uchun eng ko‘p ishlatiladigan fe’llarni qolipi bilan birga yodlash kerak: enjoy doing, want to do.

Fe’l + -inglike, love, hate, enjoy, finish, mind, stop, keep
Fe’l + to + fe’lwant, need, hope, plan, decide, would like, try, learn
Maqsadto + fe’l: I came to study.
Predlogdan keyin-ing: interested in learning

Bu darsda siz quyidagilarni o‘rganasiz:

  1. -ing bilan keladigan fe’llar.
  2. to bilan keladigan fe’llar.
  3. like va would like farqi.
  4. Ikkala shakl bilan keladigan fe’llar.
  5. Predlogdan keyin doim -ing.
  6. Maqsadni to bilan aytish va eng ko‘p xatolar.

Fe’l + -ing

Bu fe’llardan keyin ikkinchi fe’l -ing shaklida keladi. Ko‘pincha bular his-tuyg‘u, yoqtirish yoki tugatish / davom ettirish haqidagi fe’llar.

Fe’l Ma’nosi Misol
enjoy zavqlanmoq I enjoy reading.
finish tugatmoq He finished eating.
mind qarshi bo‘lmoq Do you mind waiting?
stop to‘xtatmoq She stopped smoking.
keep davom ettirmoq Keep trying!
avoid qochmoq I avoid eating sugar.
practise mashq qilmoq Practise speaking every day.
suggest taklif qilmoq He suggested going out.
imagine tasavvur qilmoq Imagine living there!
can’t stand toqat qila olmaslik I can’t stand waiting.
don’t mind qarshi emasman I don’t mind helping.
  • I enjoy reading.O‘qishni yoqtiraman.
  • He finished eating.U ovqatlanishni tugatdi.
  • Do you mind waiting?Kutib tura olasizmi?
  • Please stop talking.Iltimos, gapirishni bas qiling.
  • She keeps calling me.U menga qo‘ng‘iroq qilaverdi.
  • I can’t stand waiting in queues.Navbatda kutishga toqatim yo‘q.

Do you mind...? — juda muloyim iltimos: “...sangiz maylimi?” Do you mind opening the window? — Derazani ochib yuborsangiz maylimi? Javob: No, not at all (Yo‘q, bemalol) — ya’ni rozi.

like, love, hate

like, love, hate, prefer — ham -ing, ham to bilan kela oladi. Ma’no deyarli bir xil. Britaniyada -ing ko‘proq ishlatiladi.

  • I like reading. / I like to read.O‘qishni yaxshi ko‘raman.
  • She loves cooking.U ovqat pishirishni juda yaxshi ko‘radi.
  • I hate getting up early.Erta turishni yomon ko‘raman.

Fe’l + to + fe’l

Bu fe’llardan keyin to + fe’lning asosiy shakli keladi. Ko‘pincha bular kelajakka qaragan niyat, reja, istak fe’llari.

Fe’l Ma’nosi Misol
want xohlamoq I want to go.
need kerak bo‘lmoq I need to sleep.
hope umid qilmoq She hopes to win.
plan rejalashtirmoq We plan to travel.
decide qaror qilmoq We decided to stay.
would like xohlamoq (muloyim) I’d like to speak to him.
try harakat qilmoq Try to relax.
learn o‘rganmoq I’m learning to drive.
forget unutmoq Don’t forget to call.
promise va’da bermoq He promised to help.
agree rozi bo‘lmoq She agreed to come.
refuse rad etmoq He refused to pay.
offer taklif qilmoq She offered to help me.
seem tuyulmoq He seems to be tired.
  • I want to learn English.Men ingliz tilini o‘rganmoqchiman.
  • We decided to stay.Biz qolishga qaror qildik.
  • I would like to speak to him.U bilan gaplashmoqchi edim.
  • I need to buy some bread.Non olishim kerak.
  • She hopes to study in Korea.U Koreyada o‘qishga umid qiladi.
  • Don’t forget to lock the door.Eshikni qulflashni unutmang.
  • He promised to call me.U menga qo‘ng‘iroq qilishga va’da berdi.

Inkor: not to

Ikkinchi fe’lni inkor qilish uchun to dan oldin not qo‘yiladi:

  • I decided not to go.Bormaslikka qaror qildim.
  • Try not to be late.Kechikmaslikka harakat qiling.
  • She promised not to tell anyone.U hech kimga aytmaslikka va’da berdi.

Bir mantiq

to ko‘pincha kelajakka — hali bo‘lmagan, rejalashtirilgan ishga qaraydi. -ing esa ko‘pincha mavjud, bo‘layotgan yoki umumiy ishga.

  • I want to swim.Suzmoqchiman. (hali suzmadim — kelajak)
  • I enjoy swimming.Suzishni yoqtiraman. (umuman, tajriba)

Bu qoida har doim ishlamaydi, lekin fe’lni eslab qolishga yordam beradi.

Would like va like

Bu ikki ibora o‘xshash, lekin ma’nosi farq qiladi.

likeumuman yoqtirmoq: I like coffee. I like dancing.
would likehozir xohlamoq (muloyim): I’d like a coffee. I’d like to dance.
  • I like coffee.Men qahvani yoqtiraman. (umuman)
  • I’d like a coffee.Men qahva xohlayman. (hozir)
  • Do you like travelling?Sayohat qilishni yoqtirasizmi? (umuman)
  • Would you like to travel with us?Biz bilan sayohat qilishni xohlaysizmi? (taklif)

would like dan keyin doim to (ot bo‘lmasa): I’d like to go (I’d like going emas).

Would you like...? — taklif uchun eng muloyim usul: Would you like some tea? Would you like to come in?

Ikkala shakl — boshqa ma’no

Ba’zi fe’llar ham to, ham -ing bilan keladi, lekin ma’no o‘zgaradi. A2 darajasida eng muhim ikkitasi:

stop

  • I stopped smoking.Chekishni tashladim. (endi chekmayman)
  • I stopped to smoke.Chekish uchun to‘xtadim. (to‘xtab, chekdim)

remember / forget

  • Remember to call your mum.Onangizga qo‘ng‘iroq qilishni unutmang. (kelajakda qilish kerak)
  • I remember meeting him.U bilan uchrashganim esimda. (o‘tmishda bo‘lgan)

Bu mavzuni B1 darajasidagi “Gerundiy va infinitiv” darsida batafsil o‘rganamiz.

Bosqichma-bosqich

Fe’llarni guruhlab eslab qoling.

-ing guruhi (ko‘pincha his-tuyg‘u va tugatish):

  • I enjoy reading.O‘qishni yoqtiraman.
  • He finished eating.U ovqatlanishni tugatdi.
  • Do you mind waiting?Kutib tura olasizmi?

to guruhi (ko‘pincha kelajakka qaragan niyat):

  • I want to go.Bormoqchiman.
  • We plan to travel.Sayohat qilishni rejalashtiryapmiz.
  • She hopes to win.U yutishga umid qiladi.

Misol: “Men ovqat pishirishni yoqtiraman.”

  1. Birinchi fe’l: yoqtirmoq → enjoy (yoki like).
  2. enjoy — -ing guruhi.
  3. Ikkinchi fe’l: cook → cooking.
NatijaI enjoy cooking.

Misol: “U Toshkentga ko‘chib o‘tishga qaror qildi.”

  1. Birinchi fe’l: qaror qilmoq → decide (o‘tgan zamon: decided).
  2. decide — to guruhi.
  3. Ikkinchi fe’l: move → to move.
NatijaShe decided to move to Tashkent.

Predlogdan keyin doim -ing

Bu istisnosiz qoida: predlogdan (in, on, at, for, of, about, without, before, after) keyin fe’l doim -ing shaklida keladi.

  • I’m interested in learning Korean.Koreys tilini o‘rganishga qiziqaman.
  • Thanks for helping me.Yordam berganingiz uchun rahmat.
  • She left without saying goodbye.U xayrlashmasdan ketdi.
  • I’m good at cooking.Men ovqat pishirishni yaxshi bilaman.
  • What about going to the cinema?Kinoga borsak-chi?
  • Before leaving, turn off the lights.Ketishdan oldin chiroqlarni o‘chiring.
  • I’m tired of waiting.Kutishdan charchadim.
Ibora Ma’nosi
interested in + -ing ...ga qiziqmoq
good at + -ing ...ni yaxshi bilmoq
afraid of + -ing ...dan qo‘rqmoq
tired of + -ing ...dan charchamoq
thank you for + -ing ... uchun rahmat
look forward to + -ing ...ni intiqlik bilan kutmoq
How about / What about + -ing? ...sak-chi?

look forward to da to — predlog! Shuning uchun undan keyin -ing: I look forward to hearing from you (to hear emas). Bu rasmiy xatlarda juda ko‘p uchraydi.

Maqsad: to + fe’l

“Nima uchun?”, “nima maqsadda?” savoliga to + fe’l javob beradi. O‘zbekchadagi -ish uchun ga to‘g‘ri keladi.

  • I went to the bank to get money.Pul olish uchun bankka bordim.
  • I came here to study.Bu yerga o‘qish uchun keldim.
  • She called to say thank you.U rahmat aytish uchun qo‘ng‘iroq qildi.
  • We stopped to buy some water.Suv olish uchun to‘xtadik.

For to get yoki for get — xato. Maqsad uchun faqat to.

  • — Why are you learning English? — To get a better job.— Nega ingliz tilini o‘rganyapsiz? — Yaxshiroq ish topish uchun.

Ko‘p uchraydigan xatolar

Ko‘p uchraydigan xatolar

✗ I want learn.

✓ I want to learn.

want dan keyin to.

✗ I enjoy to swim.

✓ I enjoy swimming.

enjoy dan keyin -ing.

✗ I went to shop for buy milk.

✓ I went to the shop to buy milk.

Maqsad to bilan aytiladi.

✗ I’d like going out.

✓ I’d like to go out.

would like + to.

✗ She finished to eat.

✓ She finished eating.

finish + -ing.

✗ I’m interested in learn.

✓ I’m interested in learning.

Predlogdan keyin -ing.

✗ I decided go home.

✓ I decided to go home.

decide + to.

✗ Do you mind to wait?

✓ Do you mind waiting?

mind + -ing.

✗ I look forward to see you.

✓ I look forward to seeing you.

to — predlog, -ing.

✗ He promised not call.

✓ He promised not to call.

Inkor: not to.

✗ I need going now.

✓ I need to go now.

need + to.

Eslab qoling: enjoy, finish, mind, stop, keep + -ing. want, need, hope, decide, would like + to. Predlogdan keyin — doim -ing.

Hayotiy vaziyatlarda

Qiziqishlar haqida

  • — What do you enjoy doing in your free time?— Bo‘sh vaqtingizda nima qilishni yoqtirasiz?
  • — I love reading and I enjoy cooking.— O‘qishni juda yaxshi ko‘raman va ovqat pishirishni yoqtiraman.
  • — Are you good at cooking?— Ovqat pishirishni yaxshi bilasizmi?
  • — Not bad! I want to learn to make Italian food.— Yomon emas! Italyan taomlarini tayyorlashni o‘rganmoqchiman.
  • — Would you like to come to a cooking class with me?— Men bilan pazandachilik darsiga borishni xohlaysizmi?
  • — I’d love to!— Juda xohlayman!

Kichik matn

Last year I decided to change my life. I stopped eating fast food and I started going to the gym. At first I hated getting up early, but now I enjoy running in the morning. I want to run a marathon next year. I’m also interested in learning to swim. I hope to be healthier and happier!

O‘zingizni tekshiring

  1. I enjoy ___ (dance). → dancing
  2. She wants ___ (become) a doctor. → to become
  3. Have you finished ___ (read) the book? → reading
  4. We decided ___ (not / go) out. → not to go
  5. I’m interested in ___ (learn) Spanish. → learning
  6. Kutib tursangiz maylimi? → Do you mind waiting?
  7. Men non olish uchun do‘konga bordim. → I went to the shop to buy bread.
  8. Xatoni toping: I would like visiting London. → I would like to visit London.

Qisqa xulosa

  • enjoy, finish, mind, stop, keep, avoid + -ing.
  • want, need, hope, plan, decide, would like, try, forget + to + fe’l.
  • like, love, hate — ikkalasi bilan ham (ma’no bir xil).
  • like — umuman yoqtirish, would like — hozir xohlash (+ to).
  • Inkor: not to + fe’l: I decided not to go.
  • Predlogdan keyin doim -ing: interested in learning, thanks for helping.
  • Maqsad: to + fe’l: I came to study (for to emas).
Barcha darslar
A1 Boshlang‘ich 20 ta dars
  1. 1 Sentence StructureIngliz tilida gap tuzilishi
  2. 2 Plural NounsOtlarning ko‘plik shakli
  3. 3 Articles: a / anNoaniq artikl
  4. 4 The Article: theAniq artikl
  5. 5 Personal PronounsKishilik olmoshlari
  6. 6 PossessivesEgalik: my, mine va ’s
  7. 7 The Verb “to be”“To be” fe’li: am, is, are
  8. 8 This, That, These, ThoseKo‘rsatish olmoshlari
  9. 9 There is / There areBiror narsaning borligini aytish
  10. 10 Have / Have got“Bor” ma’nosida have
  11. 11 Present SimpleHozirgi oddiy zamon
  12. 12 Present ContinuousHozirgi davomli zamon
  13. 13 Question WordsSo‘roq so‘zlari
  14. 14 CanQila olish: can
  15. 15 ImperativesBuyruq gaplar
  16. 16 Prepositions of PlaceJoy predloglari
  17. 17 Prepositions of TimeVaqt predloglari
  18. 18 AdjectivesSifatlar
  19. 19 Countable Nouns, Some and AnySanaladigan otlar, some va any
  20. 20 Numbers and DatesSonlar va sanalar
A2 Oddiy 17 ta dars
  1. 21 Past of “to be”: was / were“To be” ning o‘tgan zamoni
  2. 22 Past SimpleO‘tgan oddiy zamon
  3. 23 Irregular VerbsNoto‘g‘ri fe’llar
  4. 24 Past ContinuousO‘tgan davomli zamon
  5. 25 Present PerfectHozirgi tugallangan zamon
  6. 26 Present Perfect or Past Simple?Present Perfect va Past Simple farqi
  7. 27 Future: willKelasi zamon: will
  8. 28 Future: be going toReja: be going to
  9. 29 Comparative AdjectivesSifatlarning qiyosiy darajasi
  10. 30 Superlative AdjectivesSifatlarning orttirma darajasi
  11. 31 Adverbs of MannerTarz ravishlari
  12. 32 Adverbs of FrequencyTakror ravishlari
  13. 33 QuantifiersMiqdor so‘zlari
  14. 34 Must and Have toMajburiyat: must va have to
  15. 35 ShouldMaslahat: should
  16. 36 Like doing, Want to doFe’ldan keyin fe’l
  17. 37 ConjunctionsBog‘lovchilar
B1 O‘rta 17 ta dars
  1. 38 Present Perfect ContinuousHozirgi tugallangan davomli zamon
  2. 39 Past PerfectO‘tgan tugallangan zamon
  3. 40 Future ContinuousKelasi davomli zamon
  4. 41 Used toO‘tmishdagi odatlar
  5. 42 Zero and First ConditionalShart gaplar: 0 va 1-tur
  6. 43 Second ConditionalShart gaplar: 2-tur
  7. 44 Passive VoiceMajhul nisbat
  8. 45 Reported SpeechKo‘chirma gap
  9. 46 Relative ClausesAniqlovchi ergash gaplar
  10. 47 Gerunds and Infinitives-ing shakli va to + fe’l
  11. 48 May, Might, CouldEhtimollik
  12. 49 Phrasal VerbsFrazali fe’llar
  13. 50 Question TagsAjratma savollar
  14. 51 So, Such, Too, EnoughDaraja so‘zlari
  15. 52 Reflexive PronounsO‘zlik olmoshlari
  16. 53 Indefinite PronounsNoaniq olmoshlar
  17. 54 Both, Either, NeitherIkki narsa haqida
B2 Yuqori o‘rta 28 ta dars
  1. 55 All 12 TensesBarcha 12 ta zamon
  2. 56 Narrative TensesHikoya zamonlari
  3. 57 Past Perfect ContinuousO‘tgan tugallangan davomli zamon
  4. 58 Future PerfectKelasi tugallangan zamon
  5. 59 Future FormsKelasi zamonning barcha shakllari
  6. 60 Stative and Dynamic VerbsHolat va harakat fe’llari
  7. 61 Third ConditionalShart gaplar: 3-tur
  8. 62 Mixed ConditionalsAralash shart gaplar
  9. 63 Alternatives to IfIf o‘rnidagi so‘zlar
  10. 64 Wish and If onlyAfsus va xohish
  11. 65 As if, As though, SupposeXayoliy o‘xshatishlar
  12. 66 Advanced PassiveMurakkab majhul nisbat
  13. 67 Causative: have something doneIshni boshqaga qildirish
  14. 68 Reported Questions and CommandsKo‘chirma so‘roq va buyruq
  15. 69 Non-defining Relative ClausesQo‘shimcha ma’lumot beruvchi gaplar
  16. 70 Noun ClausesOt ergash gaplar
  17. 71 Modal + have + V3O‘tmish haqida modal fe’llar
  18. 72 Modal Verbs OverviewBarcha modal fe’llar
  19. 73 Would rather, Had better, It’s timeAfzallik va maslahat
  20. 74 Advanced Verb PatternsFe’l qoliplari
  21. 75 Dependent PrepositionsDoimiy predloglar
  22. 76 Linking WordsZidlik, sabab va natija bog‘lovchilari
  23. 77 Advanced ArticlesArtikllar: murakkab holatlar
  24. 78 Advanced QuantifiersMiqdor so‘zlari: murakkab holatlar
  25. 79 Subject-Verb AgreementEga va fe’l moslashuvi
  26. 80 Advanced ComparativesMurakkab taqqoslashlar
  27. 81 Gradable and Extreme AdjectivesDarajali va kuchli sifatlar
  28. 82 Participle ClausesSifatdosh oborotlar
C1 Ilg‘or 18 ta dars
  1. 83 InversionTeskari so‘z tartibi
  2. 84 Advanced ConditionalsMurakkab shart gaplar
  3. 85 Cleft SentencesAjratilgan gaplar
  4. 86 The SubjunctiveSubjunktiv (istak mayli)
  5. 87 Ellipsis and SubstitutionTakrorlashdan qochish
  6. 88 NominalisationOtlashtirish
  7. 89 Complex Noun PhrasesMurakkab ot birikmalari
  8. 90 Emphasis and HedgingKuchaytirish va yumshatish
  9. 91 Future in the PastO‘tmishdan qaraganda kelajak
  10. 92 Advanced Word OrderOldinga chiqarish va tartib
  11. 93 Advanced Modal UsesModal fe’llarning nozik ma’nolari
  12. 94 Perfect and Passive InfinitivesInfinitiv va gerundning murakkab shakllari
  13. 95 Nominal Relative ClausesWhatever, whoever va boshqalar
  14. 96 Distancing LanguageMasofa saqlash uslubi
  15. 97 Absolute ClausesMustaqil oborotlar
  16. 98 Discourse MarkersNutqni bog‘lovchi iboralar
  17. 99 Formal and Informal EnglishRasmiy va norasmiy uslub
  18. 100 PunctuationTinish belgilari