C1 91-dars 13 daqiqa

Future in the Past

O‘tmishdan qaraganda kelajak

Bu darsda

Oddiy qilib aytganda

Hikoya o‘tmishda bo‘lmoqda, lekin unda qahramon kelajakni rejalashtiradi yoki kelajak haqida o‘ylaydi. Biz esa hozir, hikoyani aytib berayotganda, hammasi qanday tugaganini bilamiz.

  • In 1990, she didn’t know that she would become a famous writer.1990-yilda u mashhur yozuvchi bo‘lishini bilmas edi.

1990-yildan qaraganda “yozuvchi bo‘lish” — kelajak edi. Bizdan (hozirdan) qaraganda — o‘tmish. Mana shu “o‘tmishdagi kelajak” (future in the past).

O‘zbekchada bu -ar edi, -moqchi edi, -ishi kerak edi shakllariga to‘g‘ri keladi: bo‘lishini bilmas edi, qo‘ng‘iroq qilmoqchi edim, kelishi kerak edi.

Qoida oson — xuddi ko‘chirma gapdagidek, kelajak shakllari bir pog‘ona orqaga suriladi:

will → wouldI think he will win. → I thought he would win.
am going to → was going toI’m going to call. → I was going to call.
am about to → was about toWe’re about to leave. → We were about to leave.
is to → was toHe is to become... → He was to become...
Rejawas / were going to + fe’l
Bashoratwould + fe’l
Yaqin kelajakwas / were about to + fe’l
Taqdirwas / were to + fe’l

Bu darsda siz quyidagilarni o‘rganasiz:

  1. would — o‘tmishdan qaralgan bashorat.
  2. was going to — reja (ko‘pincha bajarilmagan).
  3. was about to — arafasida edi.
  4. was to — taqdir va rasmiy reja.
  5. was supposed to, was due to — kutilgan, lekin bo‘lmagan.
  6. Adabiy uslub, bahona va eng ko‘p xatolar.

would — o‘tmishdan qaralgan bashorat

would — o‘tmishdagi paytdan qaralganda kelajak haqidagi fikr, bashorat yoki ishonch.

  • I knew she would succeed.U muvaffaqiyatga erishishini bilardim.
  • I thought it would rain, so I took an umbrella.Yomg‘ir yog‘adi deb o‘yladim, shuning uchun soyabon oldim.
  • He promised he would call me.U menga qo‘ng‘iroq qilishga va’da berdi.
  • Nobody expected that the war would last so long.Hech kim urush bunchalik uzoq davom etishini kutmagan edi.
  • She told me she would be late.U menga kechikishini aytdi.

would — adabiy uslubda

Hikoyalarda muallif kelajakni oldindan aytib qo‘yishi mumkin — would yoki was to bilan:

  • She would later become a minister.U keyinchalik vazir bo‘ldi.
  • He didn’t know it then, but he would never see her again.O‘shanda bilmas edi, lekin uni boshqa hech qachon ko‘rmaydigan edi.
  • Ten years later, they would meet again in Paris.O‘n yildan keyin ular yana Parijda uchrashadigan edi.

was going to — reja

was / were going to — o‘tmishda reja yoki niyat bor edi. Ko‘pincha bu reja amalga oshmagan.

  • I was going to call you, but I forgot.Sizga qo‘ng‘iroq qilmoqchi edim, lekin unutibman.
  • We were going to buy a house, but prices went up.Uy olmoqchi edik, lekin narxlar oshib ketdi.
  • I was going to study, but I fell asleep.O‘qimoqchi edim, lekin uxlab qoldim.
  • She was going to be a doctor, but she became a teacher.U shifokor bo‘lmoqchi edi, lekin o‘qituvchi bo‘ldi.

was going to ko‘pincha but bilan keladi — reja bajarilmaganini tushuntirish uchun.

O‘tmishdagi dalilga asoslangan bashorat

  • The sky was dark. It was going to rain.Osmon qorong‘i edi. Yomg‘ir yog‘moqchi edi.
  • I could see that he was going to fall.Uning yiqilishini ko‘rib turgan edim.

was about to — arafasida edi

was / were about to + fe’l — o‘tmishda biror ish endi, bir zumda bo‘lish arafasida edi. Ko‘pincha when bilan — boshqa voqea uni bo‘ldi.

  • We were about to leave when it started raining.Ketmoqchi bo‘lib turganimizda yomg‘ir boshlandi.
  • I was about to call you when you rang.Siz qo‘ng‘iroq qilganingizda men endi sizga qo‘ng‘iroq qilmoqchi edim.
  • The film was about to start, so we ran in.Film endi boshlanmoqchi edi, shuning uchun yugurib kirdik.
  • She was just about to give up when she found the answer.U endi taslim bo‘lmoqchi edi, shunda javobni topdi.

just qo‘shilsa — “aynan endi” ma’nosi kuchayadi: I was just about to...

was to — taqdir va rasmiy reja

was / were to + fe’l — ikki ma’no:

  1. Taqdir — keyin haqiqatda sodir bo‘lgan (adabiy uslub);
  2. Rasmiy reja — kelishilgan yoki belgilangan edi.
  • He was to become a famous writer.U keyinchalik mashhur yozuvchi bo‘ldi. (taqdir)
  • It was to be their last meeting.Bu ularning oxirgi uchrashuvi bo‘lishi kerak edi. (taqdir)
  • The president was to visit the factory on Monday.Prezident dushanba kuni zavodga tashrif buyurishi kerak edi. (rasmiy reja)

was to have + V3 — bajarilmagan reja

was / were to have + V3 — reja bor edi, lekin u amalga oshmadi.

  • We were to have met at 8, but he didn’t come.Soat 8 da uchrashishimiz kerak edi, lekin u kelmadi.
  • The wedding was to have taken place in June.To‘y iyunda bo‘lishi kerak edi. (bo‘lmadi)

Kutilgan, ammo bo‘lmagan voqea

Ibora Ma’nosi Misol
was supposed to ...ishi kerak edi She was supposed to arrive at noon.
was due to belgilangan edi The plane was due to land at 8.
was hoping to umid qilgan edi I was hoping to see you.
was meant to ...ishi kerak edi This was meant to be a surprise.
was planning to rejalashtirgan edi We were planning to travel.
  • She was supposed to arrive at noon.U tushda yetib kelishi kerak edi.
  • The plane was due to land at 8, but it was late.Samolyot soat 8 da qo‘nishi kerak edi, lekin kechikdi.
  • I was hoping to see you at the party.Sizni bazmda ko‘raman deb umid qilgandim.
  • This was meant to be a surprise!Bu syurpriz bo‘lishi kerak edi!

Bosqichma-bosqich

Hozirgi rejani o‘tmishga o‘tkazamiz:

HozirI am going to call her.
O‘tmishI was going to call her, but I forgot.
HozirI think he will win.
O‘tmishI thought he would win.
HozirWe are about to leave.
O‘tmishWe were about to leave when he came.

Misol: “Men unga aytmoqchi edim, lekin vaqtim bo‘lmadi.”

  1. O‘tmishdagi reja, bajarilmagan → was going to.
  2. but + sabab.
NatijaI was going to tell him, but I didn’t have time.

Misol: “U kelishini bilardim.”

  1. O‘tmishdan qaralgan bashorat → would.
NatijaI knew he would come.

Misol: “Biz uxlamoqchi bo‘lib turganimizda telefon jiringladi.”

  1. Arafasida + boshqa voqea bo‘ldi → were about to + when.
NatijaWe were about to go to bed when the phone rang.

Bahona va tushuntirish

was going to va was about to kundalik nutqda bahona yoki tushuntirish uchun ko‘p ishlatiladi:

  • I was going to tell you!Aytmoqchi edim-ku!
  • I was just about to call you.Endi qo‘ng‘iroq qilmoqchi edim.
  • I was going to do it tomorrow, honestly!Rostdan, ertaga qilmoqchi edim!
  • — Why didn’t you buy milk? — I was going to, but the shop was closed.— Nega sut olmadingiz? — Olmoqchi edim, lekin do‘kon yopiq edi.

O‘tmishdagi kelajakning boshqa shakllari

Kelajakning barcha shakllari o‘tmishga o‘tishi mumkin:

Hozirgi kelajak O‘tmishdagi kelajak
will + fe’l would + fe’l
will be + -ing would be + -ing
will have + V3 would have + V3
am going to was going to
am meeting (Present Continuous) was meeting (Past Continuous)
  • I knew I would be working late that night.O‘sha kechasi kechgacha ishlashimni bilardim.
  • I thought I would have finished by 6.Soat 6 gacha tugatib bo‘laman deb o‘ylagandim.
  • I couldn’t come because I was meeting a client.Kela olmadim, chunki mijoz bilan uchrashuvim bor edi.

Ko‘p uchraydigan xatolar

Ko‘p uchraydigan xatolar

✗ I was going to called.

✓ I was going to call.

to dan keyin asosiy shakl.

✗ I knew she will come.

✓ I knew she would come.

O‘tmishdan qaralganda would.

✗ I was about to leaving.

✓ I was about to leave.

about to + asosiy shakl.

✗ He was to became a writer.

✓ He was to become a writer.

was to + asosiy shakl.

✗ We were supposed to met at 8.

✓ We were supposed to meet at 8.

to + asosiy shakl.

✗ I thought it is going to rain.

✓ I thought it was going to rain.

O‘tmish — was going to.

✗ She said she will call.

✓ She said she would call.

Ko‘chirma gap — would.

✗ I was going to call you but I have forgotten.

✓ I was going to call you, but I forgot.

Past Simple.

Eslab qoling: o‘tmishdan qaralgan kelajak: will → would, going to → was going to, about to → was about to. was going to — ko‘pincha bajarilmagan reja.

Hayotiy vaziyatlarda

Hayot hikoyasi

When I was eighteen, I was going to study medicine. My parents believed I would be a great doctor. But in my first year I discovered photography, and I knew my life would change. I was about to leave university when a professor offered me a job as his assistant. At that moment I didn’t know that this job was to change everything. Ten years later, I would open my own studio in Tashkent.

Kechikish haqida

  • — You were supposed to be here at 7!— Siz bu yerda soat 7 da bo‘lishingiz kerak edi!
  • — I know, I’m sorry. I was going to take the metro, but it was closed.— Bilaman, kechirasiz. Metroda kelmoqchi edim, lekin u yopiq edi.
  • — Why didn’t you call?— Nega qo‘ng‘iroq qilmadingiz?
  • — I was just about to call you when my phone died!— Endi sizga qo‘ng‘iroq qilmoqchi edim, shunda telefonim o‘chib qoldi!
  • — Well, I thought you would forget again.— Mayli, yana unutasiz deb o‘ylagandim.

O‘zingizni tekshiring

  1. I ___ (go) to the party, but I felt ill. (reja) → was going to go
  2. She said she ___ (help) me tomorrow. → would help
  3. We ___ (leave) when the guests arrived. (arafasida) → were about to leave
  4. Nobody knew that he ___ (become) president. (taqdir) → would become / was to become
  5. Sizga yozmoqchi edim, lekin manzilingizni yo‘qotdim. → I was going to write to you, but I lost your address.
  6. U ertaga kelishini aytdi. → She said she would come the next day.
  7. Poyezd soat 5 da jo‘nashi kerak edi. → The train was due to leave at 5.
  8. Xatoni toping: I thought you will like it. → I thought you would like it.

Qisqa xulosa

  • O‘tmishdagi kelajak — o‘tmishdagi paytdan qaralgan kelajak.
  • will → would: I knew she would succeed.
  • going to → was going to: reja, ko‘pincha bajarilmagan (+ but).
  • about to → was about to: arafasida edi (+ when).
  • was to — taqdir yoki rasmiy reja; was to have + V3 — bajarilmagan reja.
  • was supposed to, was due to, was hoping to — kutilgan, lekin bo‘lmagan.
  • Bahona: I was going to tell you! I was just about to call you.
Barcha darslar
A1 Boshlang‘ich 20 ta dars
  1. 1 Sentence StructureIngliz tilida gap tuzilishi
  2. 2 Plural NounsOtlarning ko‘plik shakli
  3. 3 Articles: a / anNoaniq artikl
  4. 4 The Article: theAniq artikl
  5. 5 Personal PronounsKishilik olmoshlari
  6. 6 PossessivesEgalik: my, mine va ’s
  7. 7 The Verb “to be”“To be” fe’li: am, is, are
  8. 8 This, That, These, ThoseKo‘rsatish olmoshlari
  9. 9 There is / There areBiror narsaning borligini aytish
  10. 10 Have / Have got“Bor” ma’nosida have
  11. 11 Present SimpleHozirgi oddiy zamon
  12. 12 Present ContinuousHozirgi davomli zamon
  13. 13 Question WordsSo‘roq so‘zlari
  14. 14 CanQila olish: can
  15. 15 ImperativesBuyruq gaplar
  16. 16 Prepositions of PlaceJoy predloglari
  17. 17 Prepositions of TimeVaqt predloglari
  18. 18 AdjectivesSifatlar
  19. 19 Countable Nouns, Some and AnySanaladigan otlar, some va any
  20. 20 Numbers and DatesSonlar va sanalar
A2 Oddiy 17 ta dars
  1. 21 Past of “to be”: was / were“To be” ning o‘tgan zamoni
  2. 22 Past SimpleO‘tgan oddiy zamon
  3. 23 Irregular VerbsNoto‘g‘ri fe’llar
  4. 24 Past ContinuousO‘tgan davomli zamon
  5. 25 Present PerfectHozirgi tugallangan zamon
  6. 26 Present Perfect or Past Simple?Present Perfect va Past Simple farqi
  7. 27 Future: willKelasi zamon: will
  8. 28 Future: be going toReja: be going to
  9. 29 Comparative AdjectivesSifatlarning qiyosiy darajasi
  10. 30 Superlative AdjectivesSifatlarning orttirma darajasi
  11. 31 Adverbs of MannerTarz ravishlari
  12. 32 Adverbs of FrequencyTakror ravishlari
  13. 33 QuantifiersMiqdor so‘zlari
  14. 34 Must and Have toMajburiyat: must va have to
  15. 35 ShouldMaslahat: should
  16. 36 Like doing, Want to doFe’ldan keyin fe’l
  17. 37 ConjunctionsBog‘lovchilar
B1 O‘rta 17 ta dars
  1. 38 Present Perfect ContinuousHozirgi tugallangan davomli zamon
  2. 39 Past PerfectO‘tgan tugallangan zamon
  3. 40 Future ContinuousKelasi davomli zamon
  4. 41 Used toO‘tmishdagi odatlar
  5. 42 Zero and First ConditionalShart gaplar: 0 va 1-tur
  6. 43 Second ConditionalShart gaplar: 2-tur
  7. 44 Passive VoiceMajhul nisbat
  8. 45 Reported SpeechKo‘chirma gap
  9. 46 Relative ClausesAniqlovchi ergash gaplar
  10. 47 Gerunds and Infinitives-ing shakli va to + fe’l
  11. 48 May, Might, CouldEhtimollik
  12. 49 Phrasal VerbsFrazali fe’llar
  13. 50 Question TagsAjratma savollar
  14. 51 So, Such, Too, EnoughDaraja so‘zlari
  15. 52 Reflexive PronounsO‘zlik olmoshlari
  16. 53 Indefinite PronounsNoaniq olmoshlar
  17. 54 Both, Either, NeitherIkki narsa haqida
B2 Yuqori o‘rta 28 ta dars
  1. 55 All 12 TensesBarcha 12 ta zamon
  2. 56 Narrative TensesHikoya zamonlari
  3. 57 Past Perfect ContinuousO‘tgan tugallangan davomli zamon
  4. 58 Future PerfectKelasi tugallangan zamon
  5. 59 Future FormsKelasi zamonning barcha shakllari
  6. 60 Stative and Dynamic VerbsHolat va harakat fe’llari
  7. 61 Third ConditionalShart gaplar: 3-tur
  8. 62 Mixed ConditionalsAralash shart gaplar
  9. 63 Alternatives to IfIf o‘rnidagi so‘zlar
  10. 64 Wish and If onlyAfsus va xohish
  11. 65 As if, As though, SupposeXayoliy o‘xshatishlar
  12. 66 Advanced PassiveMurakkab majhul nisbat
  13. 67 Causative: have something doneIshni boshqaga qildirish
  14. 68 Reported Questions and CommandsKo‘chirma so‘roq va buyruq
  15. 69 Non-defining Relative ClausesQo‘shimcha ma’lumot beruvchi gaplar
  16. 70 Noun ClausesOt ergash gaplar
  17. 71 Modal + have + V3O‘tmish haqida modal fe’llar
  18. 72 Modal Verbs OverviewBarcha modal fe’llar
  19. 73 Would rather, Had better, It’s timeAfzallik va maslahat
  20. 74 Advanced Verb PatternsFe’l qoliplari
  21. 75 Dependent PrepositionsDoimiy predloglar
  22. 76 Linking WordsZidlik, sabab va natija bog‘lovchilari
  23. 77 Advanced ArticlesArtikllar: murakkab holatlar
  24. 78 Advanced QuantifiersMiqdor so‘zlari: murakkab holatlar
  25. 79 Subject-Verb AgreementEga va fe’l moslashuvi
  26. 80 Advanced ComparativesMurakkab taqqoslashlar
  27. 81 Gradable and Extreme AdjectivesDarajali va kuchli sifatlar
  28. 82 Participle ClausesSifatdosh oborotlar
C1 Ilg‘or 18 ta dars
  1. 83 InversionTeskari so‘z tartibi
  2. 84 Advanced ConditionalsMurakkab shart gaplar
  3. 85 Cleft SentencesAjratilgan gaplar
  4. 86 The SubjunctiveSubjunktiv (istak mayli)
  5. 87 Ellipsis and SubstitutionTakrorlashdan qochish
  6. 88 NominalisationOtlashtirish
  7. 89 Complex Noun PhrasesMurakkab ot birikmalari
  8. 90 Emphasis and HedgingKuchaytirish va yumshatish
  9. 91 Future in the PastO‘tmishdan qaraganda kelajak
  10. 92 Advanced Word OrderOldinga chiqarish va tartib
  11. 93 Advanced Modal UsesModal fe’llarning nozik ma’nolari
  12. 94 Perfect and Passive InfinitivesInfinitiv va gerundning murakkab shakllari
  13. 95 Nominal Relative ClausesWhatever, whoever va boshqalar
  14. 96 Distancing LanguageMasofa saqlash uslubi
  15. 97 Absolute ClausesMustaqil oborotlar
  16. 98 Discourse MarkersNutqni bog‘lovchi iboralar
  17. 99 Formal and Informal EnglishRasmiy va norasmiy uslub
  18. 100 PunctuationTinish belgilari