B2 57-dars 12 daqiqa

Past Perfect Continuous

O‘tgan tugallangan davomli zamon

Bu darsda

Oddiy qilib aytganda

Past Perfect Continuous — o‘tmishdagi biror paytgacha davom etib kelgan jarayon. Tasavvur qiling: siz bekatda ikki soat kutdingiz, keyin avtobus keldi. Avtobus kelgan o‘sha paytga kelib kutish ikki soatdan beri davom etayotgan edi.

  • I had been waiting for two hours when the bus came.Avtobus kelganida ikki soatdan beri kutayotgan edim.

Bu zamon — Present Perfect Continuous’ning o‘tmishdagi nusxasi:

  • I’ve been waiting for two hours.Ikki soatdan beri kutyapman. (hozirgacha)
  • I had been waiting for two hours.Ikki soatdan beri kutayotgan edim. (o‘tmishdagi bir paytgacha)

O‘zbekchada bu ko‘pincha -ayotgan edim + “...dan beri” yoki -gan edi bilan aytiladi: ikki soatdan beri kutayotgan edim, u kun bo‘yi ishlagan edi.

Tuzilishihad been + fe’l-ing
Bo‘lishsizhadn’t been + fe’l-ing
So‘roqHad + ega + been + fe’l-ing?

Bu darsda siz quyidagilarni o‘rganasiz:

  1. Past Perfect Continuous qanday tuziladi.
  2. O‘tmishdagi nuqtagacha davom etgan jarayon.
  3. Sabab va ko‘rinadigan natija.
  4. Past Perfect bilan farqi.
  5. Present Perfect Continuous bilan solishtirish.
  6. Holat fe’llari va eng ko‘p xatolar.

Qanday tuziladi?

Hamma shaxs uchun bir xil: had been + fe’l-ing.

Ega had been fe’l-ing
I had been (I’d been) working
you had been (you’d been) working
he / she / it had been (he’d been) working
we had been (we’d been) working
they had been (they’d been) working
  • I had been waiting for an hour when the bus came.Avtobus kelganida bir soatdan beri kutayotgan edim.
  • She was tired because she had been working all day.U kun bo‘yi ishlagani uchun charchagan edi.
  • How long had you been living there before you moved?Ko‘chib ketishdan oldin u yerda qancha yashagan edingiz?
  • They hadn’t been talking for long when the phone rang.Telefon jiringlaganda ular uzoq gaplashmagan edi.

1-vazifa: o‘tmishdagi nuqtagacha davom etgan jarayon

O‘tmishdagi bir voqeagacha (Past Simple bilan aytiladi) uzoq davom etib kelgan ish. Davomiylik for, since, all day, how long bilan ko‘rsatiladi.

  • I had been working there for five years when I got the promotion.Lavozim oshirilganida u yerda besh yildan beri ishlayotgan edim.
  • They had been dating since 2018 before they got married.Ular turmush qurishdan oldin 2018-yildan beri uchrashib yurgan edi.
  • We had been driving for six hours when we finally reached Khiva.Xivaga nihoyat yetib kelganimizda olti soatdan beri yo‘lda edik.
  • She had been learning English for ten years before she moved to London.U Londonga ko‘chishdan oldin o‘n yil ingliz tilini o‘rgangan edi.

Vaqt chizig‘i

Jarayon▬▬▬▬▬▬▬ had been waiting
Nuqta───────● he came (Past Simple)
Hozir──────────● now

Jarayon o‘tmishdagi nuqtadan oldin boshlangan va o‘sha nuqtagacha (yoki unga yaqin paytgacha) davom etgan.

2-vazifa: sabab va ko‘rinadigan natija

O‘tmishdagi holatning sababini tushuntiradi: nega u holat shunday bo‘lgan? Ko‘pincha ko‘rinib turgan iz bilan bog‘liq.

  • The ground was wet. It had been raining.Yer ho‘l edi. Yomg‘ir yog‘gan edi.
  • His eyes were red because he had been crying.Ko‘zlari qizargan edi, chunki u yig‘lagan edi.
  • She was out of breath because she had been running.U hansirayotgan edi, chunki yugurgan edi.
  • Their clothes were dirty. They had been playing football.Kiyimlari iflos edi. Ular futbol o‘ynagan edi.
  • I had a headache because I had been working on the computer all day.Boshim og‘riyotgan edi, chunki kun bo‘yi kompyuterda ishlagan edim.

Past Perfect bilan farqi

Bu ikki zamon juda o‘xshash. Farqi — natija yoki jarayon.

Past Perfect Past Perfect Continuous
Natija, tugagan ish Jarayon, davomiylik
I had written two letters. I had been writing all morning.
Son, miqdor: three books, five kilometres Vaqt: all day, for two hours
She had painted the room. (tayyor) Her hands were dirty; she had been painting. (izi bor)
  • He had read three chapters by lunchtime.Tushlikkacha u uchta bobni o‘qib chiqqan edi. (natija, son)
  • He had been reading all morning.U butun ertalab o‘qigan edi. (jarayon, vaqt)
  • I had cooked dinner when they arrived.Ular kelganda kechki ovqatni pishirib bo‘lgan edim. (tayyor)
  • I had been cooking for two hours when they arrived.Ular kelganda ikki soatdan beri ovqat pishirayotgan edim. (jarayon)

Present Perfect Continuous bilan solishtiring

Ikki zamon bir xil tuzilishga ega — farqi faqat qarash nuqtasida: hozir yoki o‘tmishdagi bir payt.

  • I have been working all day. I’m tired.Kun bo‘yi ishlayapman. Charchadim. (hozirgacha)
  • I had been working all day. I was tired.Kun bo‘yi ishlagan edim. Charchagan edim. (o‘sha paytgacha)
  • She’s been crying. Her eyes are red.U yig‘layapti / yig‘lagan. Ko‘zlari qizargan. (hozir)
  • She’d been crying. Her eyes were red.U yig‘lagan edi. Ko‘zlari qizargan edi. (o‘tmishda)

Inkor va savol

  • I hadn’t been sleeping well for weeks.Haftalar davomida yaxshi uxlay olmayotgan edim.
  • They hadn’t been waiting long when the doors opened.Eshiklar ochilganda ular uzoq kutmagan edi.
  • Had you been working there long?U yerda uzoq ishlaganmidingiz?
  • How long had she been studying before the exam?U imtihondan oldin qancha vaqt o‘qigan edi?
  • What had they been doing?Ular nima qilgan edi?

Bosqichma-bosqich

Misol: “U kelganda, men bir soatdan beri kutayotgan edim.”

  1. Qaysi voqea oxirgi nuqta? U keldi → he came (Past Simple).
  2. Undan oldingi jarayon: kutayotgan edim.
  3. Shakl: had been waiting.
  4. Davomiylik: for an hour.
NatijaI had been waiting for an hour when he came.

Misol: “Ular charchagan edi, chunki tun bo‘yi raqs tushgan edi.”

  1. O‘tmishdagi holat: charchagan edi → were tired (Past Simple).
  2. Sabab — oldingi jarayon: tun bo‘yi raqs tushgan → had been dancing all night.
NatijaThey were tired because they had been dancing all night.

Misol: “Yangi ishga o‘tishdan oldin u yerda qancha ishlagan edingiz?”

  1. Savol: How long + had + you + been working.
  2. O‘tmishdagi nuqta: before you changed jobs.
NatijaHow long had you been working there before you changed jobs?

Holat fe’llari

know, like, want, believe, understand, own, be kabi holat fe’llari bu zamonda ishlatilmaydi. Ularda Past Perfect ishlatiladi.

  • I had known her for years.Uni yillardan beri tanir edim. (had been knowing emas)
  • She had wanted to visit Japan since childhood.U bolaligidan Yaponiyaga borishni xohlagan edi.
  • They had been married for 30 years.Ular 30 yil turmush qurgan edi.

Hikoyada

Past Perfect Continuous hikoyalarda juda kerak — u fon va sabab beradi.

Malika opened the door. Her mother was sitting at the table. She had been waiting for hours. Her face was pale — she had been worrying all night. "Where have you been?" she asked. Malika explained that her phone had died and she had been looking for a taxi for two hours.

Ko‘p uchraydigan xatolar

Ko‘p uchraydigan xatolar

✗ I had been wait.

✓ I had been waiting.

been dan keyin -ing.

✗ I had been knowing her.

✓ I had known her.

Holat fe’llari davomli bo‘lmaydi.

✗ I was waiting for two hours when he came.

✓ I had been waiting for two hours when he came.

Davomiylik (for) + oldin — Perfect Continuous.

✗ She had being working.

✓ She had been working.

been, being emas.

✗ I have been working all day, so I was tired.

✓ I had been working all day, so I was tired.

O‘tmish — had been.

✗ He had been read three books.

✓ He had read three books.

Son — Past Perfect.

✗ How long you had been waiting?

✓ How long had you been waiting?

Savolda had egadan oldin.

✗ They had been lived there.

✓ They had been living there.

-ing shart.

Eslab qoling: had been + -ing — o‘tmishdagi nuqtagacha davom etgan jarayon yoki o‘tmishdagi holatning sababi.

Hayotiy vaziyatlarda

Ishdan ketish haqida

  • — Why did you leave your old job?— Eski ishingizdan nega ketdingiz?
  • — I’d been working there for seven years and I was bored.— U yerda yetti yildan beri ishlayotgan edim va zerikib qolgan edim.
  • — Had you been looking for a new job for long?— Yangi ishni uzoq qidirganmidingiz?
  • — Not really. A friend had been telling me about this company for months.— Unchalik emas. Bir do‘stim bu kompaniya haqida oylar davomida gapirib yurgan edi.
  • — And you finally decided to apply.— Va nihoyat ariza topshirishga qaror qildingiz.
  • — Exactly!— Aynan!

Kichik hikoya

When the plane finally landed in Tashkent, I was exhausted. I had been travelling for almost 20 hours. I had been sitting in airports and planes since the morning of the previous day. My family had been waiting for me at the airport for three hours because the flight was late. When I saw my mother, she started crying. She hadn’t seen me for two years.

O‘zingizni tekshiring

  1. I ___ (wait) for 30 minutes when the train arrived. → had been waiting
  2. She was tired because she ___ (study) all night. → had been studying
  3. How long ___ they ___ (live) in Bukhara before they moved? → had / been living
  4. I ___ (know) him for years before we became friends. → had known
  5. Yer ho‘l edi — yomg‘ir yog‘gan edi. → The ground was wet — it had been raining.
  6. U kelganda biz ikki soatdan beri gaplashayotgan edik. → We had been talking for two hours when she came.
  7. Ko‘zlari qizargan edi, chunki u yig‘lagan edi. → Her eyes were red because she had been crying.
  8. Xatoni toping: I had been knowing her for ten years. → I had known her for ten years.

Qisqa xulosa

  • Tuzilishi: had been + fe’l-ing (hamma shaxs uchun).
  • O‘tmishdagi nuqtagacha davom etgan jarayon: I had been waiting for an hour when the bus came.
  • O‘tmishdagi holatning sababi yoki izi: The ground was wet — it had been raining.
  • Jarayon, vaqt — Perfect Continuous; natija, son — Past Perfect.
  • for, since, all day, how long bilan.
  • know, like, want kabi holat fe’llari bilan ishlatilmaydi.
  • have been + -ing (hozirgacha) ↔ had been + -ing (o‘tmishdagi nuqtagacha).
Barcha darslar
A1 Boshlang‘ich 20 ta dars
  1. 1 Sentence StructureIngliz tilida gap tuzilishi
  2. 2 Plural NounsOtlarning ko‘plik shakli
  3. 3 Articles: a / anNoaniq artikl
  4. 4 The Article: theAniq artikl
  5. 5 Personal PronounsKishilik olmoshlari
  6. 6 PossessivesEgalik: my, mine va ’s
  7. 7 The Verb “to be”“To be” fe’li: am, is, are
  8. 8 This, That, These, ThoseKo‘rsatish olmoshlari
  9. 9 There is / There areBiror narsaning borligini aytish
  10. 10 Have / Have got“Bor” ma’nosida have
  11. 11 Present SimpleHozirgi oddiy zamon
  12. 12 Present ContinuousHozirgi davomli zamon
  13. 13 Question WordsSo‘roq so‘zlari
  14. 14 CanQila olish: can
  15. 15 ImperativesBuyruq gaplar
  16. 16 Prepositions of PlaceJoy predloglari
  17. 17 Prepositions of TimeVaqt predloglari
  18. 18 AdjectivesSifatlar
  19. 19 Countable Nouns, Some and AnySanaladigan otlar, some va any
  20. 20 Numbers and DatesSonlar va sanalar
A2 Oddiy 17 ta dars
  1. 21 Past of “to be”: was / were“To be” ning o‘tgan zamoni
  2. 22 Past SimpleO‘tgan oddiy zamon
  3. 23 Irregular VerbsNoto‘g‘ri fe’llar
  4. 24 Past ContinuousO‘tgan davomli zamon
  5. 25 Present PerfectHozirgi tugallangan zamon
  6. 26 Present Perfect or Past Simple?Present Perfect va Past Simple farqi
  7. 27 Future: willKelasi zamon: will
  8. 28 Future: be going toReja: be going to
  9. 29 Comparative AdjectivesSifatlarning qiyosiy darajasi
  10. 30 Superlative AdjectivesSifatlarning orttirma darajasi
  11. 31 Adverbs of MannerTarz ravishlari
  12. 32 Adverbs of FrequencyTakror ravishlari
  13. 33 QuantifiersMiqdor so‘zlari
  14. 34 Must and Have toMajburiyat: must va have to
  15. 35 ShouldMaslahat: should
  16. 36 Like doing, Want to doFe’ldan keyin fe’l
  17. 37 ConjunctionsBog‘lovchilar
B1 O‘rta 17 ta dars
  1. 38 Present Perfect ContinuousHozirgi tugallangan davomli zamon
  2. 39 Past PerfectO‘tgan tugallangan zamon
  3. 40 Future ContinuousKelasi davomli zamon
  4. 41 Used toO‘tmishdagi odatlar
  5. 42 Zero and First ConditionalShart gaplar: 0 va 1-tur
  6. 43 Second ConditionalShart gaplar: 2-tur
  7. 44 Passive VoiceMajhul nisbat
  8. 45 Reported SpeechKo‘chirma gap
  9. 46 Relative ClausesAniqlovchi ergash gaplar
  10. 47 Gerunds and Infinitives-ing shakli va to + fe’l
  11. 48 May, Might, CouldEhtimollik
  12. 49 Phrasal VerbsFrazali fe’llar
  13. 50 Question TagsAjratma savollar
  14. 51 So, Such, Too, EnoughDaraja so‘zlari
  15. 52 Reflexive PronounsO‘zlik olmoshlari
  16. 53 Indefinite PronounsNoaniq olmoshlar
  17. 54 Both, Either, NeitherIkki narsa haqida
B2 Yuqori o‘rta 28 ta dars
  1. 55 All 12 TensesBarcha 12 ta zamon
  2. 56 Narrative TensesHikoya zamonlari
  3. 57 Past Perfect ContinuousO‘tgan tugallangan davomli zamon
  4. 58 Future PerfectKelasi tugallangan zamon
  5. 59 Future FormsKelasi zamonning barcha shakllari
  6. 60 Stative and Dynamic VerbsHolat va harakat fe’llari
  7. 61 Third ConditionalShart gaplar: 3-tur
  8. 62 Mixed ConditionalsAralash shart gaplar
  9. 63 Alternatives to IfIf o‘rnidagi so‘zlar
  10. 64 Wish and If onlyAfsus va xohish
  11. 65 As if, As though, SupposeXayoliy o‘xshatishlar
  12. 66 Advanced PassiveMurakkab majhul nisbat
  13. 67 Causative: have something doneIshni boshqaga qildirish
  14. 68 Reported Questions and CommandsKo‘chirma so‘roq va buyruq
  15. 69 Non-defining Relative ClausesQo‘shimcha ma’lumot beruvchi gaplar
  16. 70 Noun ClausesOt ergash gaplar
  17. 71 Modal + have + V3O‘tmish haqida modal fe’llar
  18. 72 Modal Verbs OverviewBarcha modal fe’llar
  19. 73 Would rather, Had better, It’s timeAfzallik va maslahat
  20. 74 Advanced Verb PatternsFe’l qoliplari
  21. 75 Dependent PrepositionsDoimiy predloglar
  22. 76 Linking WordsZidlik, sabab va natija bog‘lovchilari
  23. 77 Advanced ArticlesArtikllar: murakkab holatlar
  24. 78 Advanced QuantifiersMiqdor so‘zlari: murakkab holatlar
  25. 79 Subject-Verb AgreementEga va fe’l moslashuvi
  26. 80 Advanced ComparativesMurakkab taqqoslashlar
  27. 81 Gradable and Extreme AdjectivesDarajali va kuchli sifatlar
  28. 82 Participle ClausesSifatdosh oborotlar
C1 Ilg‘or 18 ta dars
  1. 83 InversionTeskari so‘z tartibi
  2. 84 Advanced ConditionalsMurakkab shart gaplar
  3. 85 Cleft SentencesAjratilgan gaplar
  4. 86 The SubjunctiveSubjunktiv (istak mayli)
  5. 87 Ellipsis and SubstitutionTakrorlashdan qochish
  6. 88 NominalisationOtlashtirish
  7. 89 Complex Noun PhrasesMurakkab ot birikmalari
  8. 90 Emphasis and HedgingKuchaytirish va yumshatish
  9. 91 Future in the PastO‘tmishdan qaraganda kelajak
  10. 92 Advanced Word OrderOldinga chiqarish va tartib
  11. 93 Advanced Modal UsesModal fe’llarning nozik ma’nolari
  12. 94 Perfect and Passive InfinitivesInfinitiv va gerundning murakkab shakllari
  13. 95 Nominal Relative ClausesWhatever, whoever va boshqalar
  14. 96 Distancing LanguageMasofa saqlash uslubi
  15. 97 Absolute ClausesMustaqil oborotlar
  16. 98 Discourse MarkersNutqni bog‘lovchi iboralar
  17. 99 Formal and Informal EnglishRasmiy va norasmiy uslub
  18. 100 PunctuationTinish belgilari