B2 59-dars 12 daqiqa

Future Forms

Kelasi zamonning barcha shakllari

Bu darsda

Oddiy qilib aytganda

Kelajak hali bo‘lmagan, shuning uchun inglizlar uni turlicha ko‘radi: bu rejami, jadvalmi, fikrmi yoki belgisi bormi? O‘zbekchada “boraman” bitta shakl bilan aytiladi. Inglizchada esa gapiruvchining kelajakka munosabatiga qarab bir nechta shakldan biri tanlanadi.

  • The train leaves at 6.Poyezd 6 da jo‘naydi. (jadval)
  • I’m leaving at 6.6 da ketyapman. (kelishilgan, chipta bor)
  • I’m going to leave at 6.6 da ketmoqchiman. (niyat)
  • OK, I’ll leave at 6, then.Mayli, unda 6 da ketaman. (hozir qaror qildim)

To‘rt gap — to‘rt xil manba: jadval, kelishuv, niyat, hozirgi qaror. Tanlovni aniqlash uchun bitta savol bering: “Bu kelajak qaysi manbadan kelyapti?”

Tanlov vaqtga emas, gapiruvchining qarashiga bog‘liq.

Shakl Qachon Misol
will Shu zahoti qaror, va’da, fikr I’ll get it.
be going to Oldindan niyat, ko‘rinib turgan belgi I’m going to apply.
Present Continuous Kelishilgan reja We’re flying on Monday.
Present Simple Jadval, dastur The film starts at 8.
Future Continuous Ma’lum paytda davom etadigan ish I’ll be working at 10.
Future Perfect Muddatgacha tugaydigan ish I’ll have finished by 10.

Bu darsda siz quyidagilarni o‘rganasiz:

  1. Kelajakning to‘rtta asosiy shakli va ularning farqi.
  2. Bashorat: will yoki going to.
  3. Future Continuous va Future Perfect qachon kerak.
  4. Rasmiy va maxsus shakllar: be about to, be due to, be to.
  5. Ehtimol iboralari: be bound to, be likely to.
  6. Tanlash daraxti va eng ko‘p xatolar.

1. will — hozirgi qaror, va’da, fikr

  • — The phone’s ringing. — I’ll get it.— Telefon jiringlayapti. — Men olaman. (hozir qaror)
  • I will always love you.Seni doim sevaman. (va’da)
  • I think it will rain tomorrow.Menimcha, ertaga yomg‘ir yog‘adi. (fikr)
  • — I’m cold. — I’ll close the window.— Sovqotyapman. — Derazani yopaman. (taklif)

2. be going to — niyat va dalil

  • I’m going to apply for that job.O‘sha ishga ariza topshirmoqchiman. (oldindan niyat)
  • We’re going to paint the house this summer.Bu yoz uyni bo‘yamoqchimiz.
  • Look at those clouds! It’s going to rain.Anavi bulutlarga qarang! Yomg‘ir yog‘adi. (dalil)

3. Present Continuous — kelishilgan reja

Aniq vaqt va joy belgilangan, ko‘pincha boshqa odamlar bilan kelishilgan reja. Kundalik rejangizda yozilgan narsa.

  • I’m seeing the dentist on Tuesday.Seshanbada tish shifokoriga boraman. (navbat olingan)
  • We’re flying to Istanbul on Monday.Dushanba kuni Istanbulga uchamiz. (chipta olingan)
  • What are you doing tonight?Bugun kechqurun nima qilyapsiz? (rejangiz qanday)
  • She’s getting married in June.U iyunda turmushga chiqyapti.

going to va Present Continuous

  • I’m going to visit my aunt.Ammamnikiga bormoqchiman. (niyat, hali kelishilmagan)
  • I’m visiting my aunt on Sunday.Yakshanba kuni ammamnikiga boraman. (kelishilgan, u kutyapti)

4. Present Simple — jadval

Rasmiy jadvallar, dasturlar, taqvimlar: transport, kino, darslar, do‘kon ish vaqti.

  • The film starts at 8.Film soat 8 da boshlanadi.
  • The train leaves at 6:15.Poyezd 6:15 da jo‘naydi.
  • The conference begins on 3 May.Konferensiya 3-mayda boshlanadi.
  • What time does the shop open tomorrow?Ertaga do‘kon soat nechada ochiladi?

Shaxsiy rejalar uchun Present Simple ishlatilmaydi: I meet my friend tomorrow — xato. To‘g‘ri: I’m meeting my friend tomorrow.

5. Future Continuous va Future Perfect

  • This time tomorrow I’ll be lying on a beach.Ertaga shu paytda plyajda yotgan bo‘laman. (kelajakdagi jarayon)
  • I’ll be passing the shop anyway.Baribir do‘kon yonidan o‘taman. (odatiy yo‘nalish)
  • Will you be using the car tonight?Bugun kechqurun mashinadan foydalanasizmi? (muloyim savol)
  • By Friday I’ll have finished the report.Jumagacha hisobotni tugatib bo‘laman. (muddat)

Bashorat: will yoki going to?

Ikkalasi ham kelajak haqida bashorat qiladi, lekin asos farq qiladi.

willfikr, ishonch, tajribaga asoslangan: I think it will be cold.
going tohozir ko‘rinib turgan dalil: Look at the sky! It’s going to snow.
  • It will be cold tomorrow, I think.Ertaga sovuq bo‘ladi, deb o‘ylayman. (fikr)
  • Look at the sky, it’s going to snow.Osmonga qarang, qor yog‘adi. (dalil bor)
  • I’m sure Uzbekistan will win.Aminmanki, O‘zbekiston yutadi. (fikr)
  • They’re 3–0 up. They’re going to win.Ular 3:0 hisobida oldinda. Yutishadi. (dalil)

Rasmiy va maxsus shakllar

B2 darajasida kelajakni ifodalashning yana bir nechta muhim usuli bor. Ular ayniqsa yangiliklar, rasmiy matnlar va imtihonlarda uchraydi.

be about toHozir bo‘lish arafasida: The show is about to start.
be due toReja bo‘yicha (vaqt belgilangan): The report is due to appear in May.
be toRasmiy reja, ko‘rsatma: The minister is to visit Fergana.
be bound toAniq bo‘ladi: She’s bound to win.
be likely toEhtimoli katta: Prices are likely to rise.
be on the point of-ing bilan, arafasida: We were on the point of leaving.

be about to — arafasida

Ish hozir, bir zumda bo‘lish arafasida.

  • Hurry up! The train is about to leave.Shoshiling! Poyezd hozir jo‘naydi.
  • I was about to call you when you rang.Siz qo‘ng‘iroq qilganingizda men endi sizga qo‘ng‘iroq qilmoqchi edim.
  • Sit down — the film is about to start.O‘tiring — film hozir boshlanadi.

be due to — belgilangan vaqt

  • The plane is due to land at 10:30.Samolyot 10:30 da qo‘nishi kerak.
  • The baby is due in March.Chaqaloq martda tug‘ilishi kutilyapti.
  • The new law is due to come into force next year.Yangi qonun kelasi yil kuchga kirishi kerak.

be to — rasmiy reja

Asosan yangiliklar va rasmiy matnlarda.

  • The President is to visit Samarkand next week.Prezident kelasi hafta Samarqandga tashrif buyuradi.
  • The conference is to be held in Tashkent.Konferensiya Toshkentda o‘tkaziladi.
  • You are to report to the manager at 9.Soat 9 da menejerga hisobot berishingiz kerak. (ko‘rsatma)

Yangilik sarlavhalarida fe’l ham tushib qoladi: President to visit Tashkent. (= The President is to visit Tashkent.)

be bound to va be likely to

  • Don’t worry, she’s bound to pass. She’s very clever.Xavotir olmang, u albatta o‘tadi. U juda aqlli.
  • It’s bound to rain — it always rains on holidays.Albatta yomg‘ir yog‘adi — bayramlarda doim yog‘adi.
  • Prices are likely to rise next year.Kelasi yil narxlar oshishi ehtimoli katta.
  • He is unlikely to come.Uning kelishi dargumon.

Bosqichma-bosqich

Bir fikrni turli shaklda ko‘ring:

  • The train leaves at 6.Poyezd 6 da jo‘naydi. (rasmiy jadval)
  • I’m leaving at 6.Men 6 da ketyapman. (chipta olingan, kelishilgan)
  • I’m going to leave at 6.Men 6 da ketmoqchiman. (niyat)
  • I’ll leave at 6, then.Unda 6 da ketaman. (hozir qaror qildim)
  • I’ll be leaving at 6.Men 6 da ketayotgan bo‘laman. (oddiy kechish)
  • I’m about to leave.Hozir ketyapman. (bir zumda)

Tanlash daraxti

  1. Rasmiy jadvalmi? → Present Simple.
  2. Boshqa odam bilan kelishilganmi? → Present Continuous.
  3. Oldindan niyat qilinganmi? → be going to.
  4. Hozir qaror qilindimi yoki fikrmi? → will.
  5. Bir zumda bo‘ladimi? → be about to.
  6. Kelajakdagi muddatgacha tugaydimi? → will have + V3.

Misol: “Ertaga ertalab shifokorga boraman.” (navbat olingan)

  1. Kelishilgan reja (navbat bor) → Present Continuous.
NatijaI’m seeing the doctor tomorrow morning.

Misol: “Konsert soat 7 da boshlanadi.”

  1. Rasmiy jadval → Present Simple.
NatijaThe concert starts at 7.

Misol: “Ehtiyot bo‘ling! Stakan tushib ketadi!”

  1. Ko‘rinib turgan dalil → be going to.
NatijaBe careful! The glass is going to fall!

Ko‘p uchraydigan xatolar

Ko‘p uchraydigan xatolar

✗ I will meet him tomorrow, it’s in my calendar.

✓ I’m meeting him tomorrow.

Kelishilgan uchrashuv Present Continuous bilan.

✗ What do you do tonight?

✓ What are you doing tonight?

Reja haqida so‘ralganda davomli shakl.

✗ — The phone’s ringing. — I’m going to answer it.

✓ — I’ll answer it.

Hozirgi qaror — will.

✗ Look! It will rain!

✓ Look! It’s going to rain!

Ko‘rinib turgan dalil — going to.

✗ I meet my friends on Saturday.

✓ I’m meeting my friends on Saturday.

Shaxsiy reja — Present Continuous.

✗ The train will leave at 6 according to the timetable.

✓ The train leaves at 6.

Jadval — Present Simple.

✗ I’m about to leaving.

✓ I’m about to leave.

be about to + asosiy shakl.

✗ She is bound pass.

✓ She is bound to pass.

be bound to.

✗ When I will arrive, I’ll call you.

✓ When I arrive, I’ll call you.

when dan keyin will yo‘q.

Eslab qoling: jadval — Present Simple, kelishuv — Present Continuous, niyat va dalil — going to, hozirgi qaror va fikr — will.

Hayotiy vaziyatlarda

Ish safari rejasi

  • — When are you leaving for Moscow?— Moskvaga qachon jo‘nayapsiz?
  • — On Thursday. My flight leaves at 7 am.— Payshanba kuni. Reysim ertalab 7 da.
  • — Are you going to visit the new office?— Yangi ofisga borishni rejalashtiryapsizmi?
  • — Yes, I’m meeting the director on Friday.— Ha, juma kuni direktor bilan uchrashaman.
  • — Great. I think it will be a useful trip.— Ajoyib. Menimcha, foydali safar bo‘ladi.
  • — I hope so. The new contract is due to be signed next month.— Umid qilaman. Yangi shartnoma kelasi oy imzolanishi kerak.

Yangiliklar

The President is to visit Bukhara next week. The visit is due to start on Monday. A new airport terminal is about to open in the city, and the President is likely to attend the opening ceremony. Thousands of people are expected to come. The weather forecast says it will be sunny.

O‘zingizni tekshiring

  1. The bus ___ (leave) at 8:30 tomorrow. (jadval) → leaves
  2. I ___ (have) dinner with Ali on Friday. (kelishilgan) → am having
  3. — I’m hungry. — I ___ (make) you a sandwich. (hozir qaror) → ’ll make
  4. Look at him! He ___ (fall) off his bike! → is going to fall
  5. Shoshiling, dars hozir boshlanadi! → Hurry up, the lesson is about to start!
  6. Samolyot soat 15:00 da qo‘nishi kerak. → The plane is due to land at 3 pm.
  7. U albatta g‘alaba qozonadi. → She’s bound to win.
  8. Xatoni toping: What do you do this weekend? → What are you doing this weekend?

Qisqa xulosa

  • Jadval — Present Simple: The film starts at 8.
  • Kelishuv — Present Continuous: I’m meeting him tomorrow.
  • Niyat va dalil — be going to: I’m going to apply. It’s going to rain.
  • Hozirgi qaror, va’da, fikr — will: I’ll get it. I think it will rain.
  • Kelajakdagi jarayon — will be + -ing; muddat — will have + V3.
  • be about to — arafasida, be due to — belgilangan vaqt, be to — rasmiy reja.
  • be bound to — albatta, be likely to — ehtimoli katta.
Barcha darslar
A1 Boshlang‘ich 20 ta dars
  1. 1 Sentence StructureIngliz tilida gap tuzilishi
  2. 2 Plural NounsOtlarning ko‘plik shakli
  3. 3 Articles: a / anNoaniq artikl
  4. 4 The Article: theAniq artikl
  5. 5 Personal PronounsKishilik olmoshlari
  6. 6 PossessivesEgalik: my, mine va ’s
  7. 7 The Verb “to be”“To be” fe’li: am, is, are
  8. 8 This, That, These, ThoseKo‘rsatish olmoshlari
  9. 9 There is / There areBiror narsaning borligini aytish
  10. 10 Have / Have got“Bor” ma’nosida have
  11. 11 Present SimpleHozirgi oddiy zamon
  12. 12 Present ContinuousHozirgi davomli zamon
  13. 13 Question WordsSo‘roq so‘zlari
  14. 14 CanQila olish: can
  15. 15 ImperativesBuyruq gaplar
  16. 16 Prepositions of PlaceJoy predloglari
  17. 17 Prepositions of TimeVaqt predloglari
  18. 18 AdjectivesSifatlar
  19. 19 Countable Nouns, Some and AnySanaladigan otlar, some va any
  20. 20 Numbers and DatesSonlar va sanalar
A2 Oddiy 17 ta dars
  1. 21 Past of “to be”: was / were“To be” ning o‘tgan zamoni
  2. 22 Past SimpleO‘tgan oddiy zamon
  3. 23 Irregular VerbsNoto‘g‘ri fe’llar
  4. 24 Past ContinuousO‘tgan davomli zamon
  5. 25 Present PerfectHozirgi tugallangan zamon
  6. 26 Present Perfect or Past Simple?Present Perfect va Past Simple farqi
  7. 27 Future: willKelasi zamon: will
  8. 28 Future: be going toReja: be going to
  9. 29 Comparative AdjectivesSifatlarning qiyosiy darajasi
  10. 30 Superlative AdjectivesSifatlarning orttirma darajasi
  11. 31 Adverbs of MannerTarz ravishlari
  12. 32 Adverbs of FrequencyTakror ravishlari
  13. 33 QuantifiersMiqdor so‘zlari
  14. 34 Must and Have toMajburiyat: must va have to
  15. 35 ShouldMaslahat: should
  16. 36 Like doing, Want to doFe’ldan keyin fe’l
  17. 37 ConjunctionsBog‘lovchilar
B1 O‘rta 17 ta dars
  1. 38 Present Perfect ContinuousHozirgi tugallangan davomli zamon
  2. 39 Past PerfectO‘tgan tugallangan zamon
  3. 40 Future ContinuousKelasi davomli zamon
  4. 41 Used toO‘tmishdagi odatlar
  5. 42 Zero and First ConditionalShart gaplar: 0 va 1-tur
  6. 43 Second ConditionalShart gaplar: 2-tur
  7. 44 Passive VoiceMajhul nisbat
  8. 45 Reported SpeechKo‘chirma gap
  9. 46 Relative ClausesAniqlovchi ergash gaplar
  10. 47 Gerunds and Infinitives-ing shakli va to + fe’l
  11. 48 May, Might, CouldEhtimollik
  12. 49 Phrasal VerbsFrazali fe’llar
  13. 50 Question TagsAjratma savollar
  14. 51 So, Such, Too, EnoughDaraja so‘zlari
  15. 52 Reflexive PronounsO‘zlik olmoshlari
  16. 53 Indefinite PronounsNoaniq olmoshlar
  17. 54 Both, Either, NeitherIkki narsa haqida
B2 Yuqori o‘rta 28 ta dars
  1. 55 All 12 TensesBarcha 12 ta zamon
  2. 56 Narrative TensesHikoya zamonlari
  3. 57 Past Perfect ContinuousO‘tgan tugallangan davomli zamon
  4. 58 Future PerfectKelasi tugallangan zamon
  5. 59 Future FormsKelasi zamonning barcha shakllari
  6. 60 Stative and Dynamic VerbsHolat va harakat fe’llari
  7. 61 Third ConditionalShart gaplar: 3-tur
  8. 62 Mixed ConditionalsAralash shart gaplar
  9. 63 Alternatives to IfIf o‘rnidagi so‘zlar
  10. 64 Wish and If onlyAfsus va xohish
  11. 65 As if, As though, SupposeXayoliy o‘xshatishlar
  12. 66 Advanced PassiveMurakkab majhul nisbat
  13. 67 Causative: have something doneIshni boshqaga qildirish
  14. 68 Reported Questions and CommandsKo‘chirma so‘roq va buyruq
  15. 69 Non-defining Relative ClausesQo‘shimcha ma’lumot beruvchi gaplar
  16. 70 Noun ClausesOt ergash gaplar
  17. 71 Modal + have + V3O‘tmish haqida modal fe’llar
  18. 72 Modal Verbs OverviewBarcha modal fe’llar
  19. 73 Would rather, Had better, It’s timeAfzallik va maslahat
  20. 74 Advanced Verb PatternsFe’l qoliplari
  21. 75 Dependent PrepositionsDoimiy predloglar
  22. 76 Linking WordsZidlik, sabab va natija bog‘lovchilari
  23. 77 Advanced ArticlesArtikllar: murakkab holatlar
  24. 78 Advanced QuantifiersMiqdor so‘zlari: murakkab holatlar
  25. 79 Subject-Verb AgreementEga va fe’l moslashuvi
  26. 80 Advanced ComparativesMurakkab taqqoslashlar
  27. 81 Gradable and Extreme AdjectivesDarajali va kuchli sifatlar
  28. 82 Participle ClausesSifatdosh oborotlar
C1 Ilg‘or 18 ta dars
  1. 83 InversionTeskari so‘z tartibi
  2. 84 Advanced ConditionalsMurakkab shart gaplar
  3. 85 Cleft SentencesAjratilgan gaplar
  4. 86 The SubjunctiveSubjunktiv (istak mayli)
  5. 87 Ellipsis and SubstitutionTakrorlashdan qochish
  6. 88 NominalisationOtlashtirish
  7. 89 Complex Noun PhrasesMurakkab ot birikmalari
  8. 90 Emphasis and HedgingKuchaytirish va yumshatish
  9. 91 Future in the PastO‘tmishdan qaraganda kelajak
  10. 92 Advanced Word OrderOldinga chiqarish va tartib
  11. 93 Advanced Modal UsesModal fe’llarning nozik ma’nolari
  12. 94 Perfect and Passive InfinitivesInfinitiv va gerundning murakkab shakllari
  13. 95 Nominal Relative ClausesWhatever, whoever va boshqalar
  14. 96 Distancing LanguageMasofa saqlash uslubi
  15. 97 Absolute ClausesMustaqil oborotlar
  16. 98 Discourse MarkersNutqni bog‘lovchi iboralar
  17. 99 Formal and Informal EnglishRasmiy va norasmiy uslub
  18. 100 PunctuationTinish belgilari