The Alphabet and Spelling
Alifbo va harflab aytish
Bu darsda
Oddiy qilib aytganda
Ingliz alifbosida 26 ta harf bor. Ularning 5 tasi unli (a, e, i, o, u), qolganlari undosh. Ba’zan y ham unli tovush beradi: my, happy.
Eng muhim narsa: inglizchada harfning nomi va u so‘z ichida beradigan tovush ko‘pincha har xil. Masalan, a harfining nomi “ey”, lekin cat so‘zida u “e”ga yaqin o‘qiladi. Shuning uchun inglizlar ham ismini telefonda harflab aytadi: “My name is Aziz. A-Z-I-Z.”
- — What’s your name? — Dilnoza.— Ismingiz nima? — Dilnoza.
- — How do you spell it?— Qanday yoziladi (harflab ayting)?
- — D-I-L-N-O-Z-A.— D-I-L-N-O-Z-A.
- My email is aziz@mail.com.Mening emailim aziz@mail.com.
Bu darsda siz quyidagilarni o‘rganasiz:
- 26 ta harf va ularning nomlari.
- Unli va undosh harflar.
- Ismni, manzilni harflab aytish.
- Ko‘p chalkashtiriladigan harflar: e/i, g/j, a/r.
- Email va manzilni aytish: at, dot.
Alifbo
| Harf | Nomi (taxminan) | Harf | Nomi (taxminan) |
|---|---|---|---|
| A a | ey | N n | en |
| B b | bi | O o | ou |
| C c | si | P p | pi |
| D d | di | Q q | kyu |
| E e | i | R r | a (ar) |
| F f | ef | S s | es |
| G g | ji | T t | ti |
| H h | eych | U u | yu |
| I i | ay | V v | vi |
| J j | jey | W w | dabl-yu |
| K k | key | X x | eks |
| L l | el | Y y | uay |
| M m | em | Z z | zed (Am. zi) |
Diqqat: W ning nomi — “double u” (ikkita u). Z Britaniyada “zed”, Amerikada “zi”.
Unli va undosh harflar
Bu bilim keyingi darslarda kerak bo‘ladi: a yoki an tanlash, -s, -ing, -ed qo‘shish qoidalari unli va undoshga qarab ishlaydi.
- apple, egg, ice, orange, umbrellaunli bilan boshlanadi
- book, cat, dog, tableundosh bilan boshlanadi
Chalkash harflar
O‘zbek tilida so‘zlashuvchilar ko‘pincha quyidagi juftlarni adashtiradi:
| Harf | Nomi | Adashtiriladi |
|---|---|---|
| E | “i” | I bilan |
| I | “ay” | E bilan |
| G | “ji” | J bilan |
| J | “jey” | G bilan |
| A | “ey” | R bilan |
| R | “a” | A bilan |
| Y | “uay” | I bilan |
- E for egg, I for ice cream.E — egg so‘zidagi, I — ice cream so‘zidagi.
- G for girl, J for juice.G — girl, J — juice.
Telefonda tushunarli bo‘lishi uchun harfni so‘z bilan aniqlashtiring: “B for Bukhara, S for Samarkand”.
Email va manzil
Email va sayt manzilini aytishda maxsus so‘zlar kerak:
- aziz.karimov@gmail.comaziz dot karimov at gmail dot com
- www.uz-news.uzwww dot uz dash news dot uz
Harflarni tovush guruhlari bilan yodlash
Ingliz harflarining nomlarini bir xil unli tovush bo‘yicha guruhlab yodlash ancha oson. Har bir guruhdagi harflar qofiyadosh — bir xil tovush bilan tugaydi:
| Tovush | Harflar | Eslab qolish uchun |
|---|---|---|
| /eɪ/ — “ey” | A, H, J, K | say, day so‘zlaridagi kabi |
| /iː/ — “iy” | B, C, D, E, G, P, T, V, Z | see, tea so‘zlaridagi kabi |
| /e/ — “e” | F, L, M, N, S, X | bed, ten so‘zlaridagi kabi |
| /aɪ/ — “ay” | I, Y | my, five so‘zlaridagi kabi |
| /əʊ/ — “ou” | O | go, no so‘zlaridagi kabi |
| /uː/ — “yu” | Q, U, W | you, new so‘zlaridagi kabi |
| /ɑː/ — “a:” | R | car, far so‘zlaridagi kabi |
- A, H, J, K — ey, eych, jey, keyBu to‘rttasi “ey” bilan tugaydi.
- B, C, D, E — biy, siy, diy, iyBular “iy” bilan tugaydi.
- F, L, M, N — ef, el, em, enBular “e” bilan boshlanadi.
Diqqat: Z Britaniyada “zed”, Amerikada “zee” deb aytiladi. W — “dabl yu” (double U), ya’ni “ikkita U”.
Qo‘sh harflar va katta harflar
So‘zda bir xil harf ketma-ket ikki marta kelsa, inglizlar ko‘pincha double so‘zini ishlatishadi:
- Anna → A, double N, AA, ikki N, A
- Bobbi → B, O, double B, IB, O, ikki B, I
- coffee → C, O, double F, double EC, O, ikki F, ikki E
- Lola → capital L, O, L, ABosh harf L, O, L, A
Ism va familiyani harflaganda bosh harfni alohida aytish shart emas, lekin rasmiy vaziyatda capital L (bosh L) deyish mumkin.
Telefonda harflash: A for Apple
Telefonda ba’zi harflar (masalan, B va P, M va N) bir-biriga juda o‘xshab eshitiladi. Shuning uchun har bir harfga misol so‘z qo‘shiladi:
- — Is that B or P? — B for Bravo.— Bu B mi yoki P mi? — B, Bravo so‘zidagi kabi.
- My name is Nodir — N for November, O, D, I, R.Mening ismim Nodir — N, November so‘zidagidek, O, D, I, R.
- It’s M for Mike, not N.Bu M, Mike so‘zidagidek, N emas.
Aeroport, bank va politsiyada NATO alifbosi ishlatiladi: Alpha, Bravo, Charlie, Delta, Echo, Foxtrot, Golf, Hotel, India, Juliett, Kilo, Lima, Mike, November, Oscar, Papa, Quebec, Romeo, Sierra, Tango, Uniform, Victor, Whiskey, X-ray, Yankee, Zulu.
Kundalik hayotda esa oddiy so‘zlar ham yetarli: A for apple, B for boy, C for cat.
Bosqichma-bosqich
Ismni harflab aytish uchun:
- Ismni ayting: My name is Bekzod.
- Harflarni alohida, aniq ayting: B-E-K-Z-O-D.
- Ikki bir xil harf ketma-ket kelsa — double deng.
Misol: “Anna” ismini harflash
- Harflar: A, N, N, A.
- Ikki N yonma-yon → double N.
Misol: “Qanday yoziladi?” deb so‘rash
- Fe’l — spell.
- Savol: How do you + spell + it?
Ko‘p uchraydigan xatolar
Ko‘p uchraydigan xatolar
✗ How do you write your name?
✓ How do you spell your name?
Harflab so‘rashda spell ishlatiladi.
✗ It’s B-E-L-L (bi-i-el-el).
✓ It’s B-E-double L.
Ikki bir xil harf — double.
✗ W — “ve”
✓ W — “double u”
W ning nomi double u.
✗ E — “e”
✓ E — “i”
E harfi “i” deb aytiladi.
✗ I — “i”
✓ I — “ay”
I harfi “ay” deb aytiladi.
✗ aziz sobaka mail.ru
✓ aziz at mail dot ru
@ — at, . — dot.
✗ W — “vey” deb aytish.
✓ W — “double U” (dabl yu).
W — ikkita U.
✗ Anna — A, N, N, A deb shoshib aytish (tinglovchi chalkashadi).
✓ A, double N, A.
Qo‘sh harf — double.
✗ B or P? — “B like Bob” (B like)
✓ B for Bob.
Misol so‘z — for bilan.
Eslab qoling: harfning nomi va tovushi har xil. Ismni harflashda harf nomini ayting.
Hayotiy vaziyatlarda
Mehmonxonada
- — Good evening. What’s your surname, please?— Xayrli kech. Familiyangiz nima?
- — Rakhimov.— Rahimov.
- — Can you spell that, please?— Harflab aytib bera olasizmi?
- — Sure. R-A-K-H-I-M-O-V.— Albatta. R-A-K-H-I-M-O-V.
- — And your email?— Emailingiz-chi?
- — rakhimov at gmail dot com.— rakhimov@gmail.com.
Telefonda buyurtma
- — Can I have your surname, please?— Familiyangizni ayta olasizmi?
- — Yes, it’s Rahimov.— Ha, Rahimov.
- — Can you spell that, please?— Harflab bera olasizmi?
- — R-A-H-I-M-O-V.— R-A-H-I-M-O-V.
- — Sorry, was that M or N?— Kechirasiz, bu M edimi yoki N?
- — M for Mike.— M, Mike so‘zidagidek.
- — And your email?— Elektron pochtangiz-chi?
- — rahimov, double L... sorry, no — rahimov at gmail dot com.— rahimov... kechirasiz, yo‘q — rahimov at gmail dot com.
Kichik matn: “Mening ismim”
Hello! My name is Shahzoda. It’s a long name, so people often ask me to spell it: S-H-A-H-Z-O-D-A. In English, the letter H is “eych”, and Z is “zed”. My surname is Usmonova — U-S-M-O-N-O-V-A. On the phone I always say “M for Mike”, because people sometimes hear N. My email is shahzoda.u@mail.com — that’s “shahzoda dot u at mail dot com”.
Matndagi har bir harfni ovoz chiqarib ayting. Keyin o‘z ismingiz va familiyangizni xuddi shunday harflab yozing.
O‘zingizni tekshiring
- Ingliz alifbosida nechta harf bor? → 26
- Unli harflar qaysilar? → a, e, i, o, u
- W harfi qanday aytiladi? → double u
- “Qanday yoziladi?” → How do you spell it?
- Ross ismini harflang. → R-O-double S
- @ belgisi qanday o‘qiladi? → at
- W qanday aytiladi? → double U
- Coffee so‘zini harflang. → C, O, double F, double E
- Telefonda “B” ni aniq aytish. → B for Bravo (yoki B for boy)
- Z Britaniyada qanday aytiladi? → zed
Qisqa xulosa
- Alifboda 26 ta harf: 5 ta unli (a, e, i, o, u), qolgani undosh.
- Harf nomi va so‘zdagi tovushi farq qiladi.
- Harflab so‘rash: How do you spell it?
- Ikki bir xil harf: double (double L, double S).
- Chalkash juftlar: E/I, G/J, A/R.
- Email: @ = at, . = dot.