A2 62-dars 11 daqiqa

Ever and Never

Hayotiy tajriba: ever, never

Bu darsda

Oddiy qilib aytganda

Hayotiy tajriba haqida gapirganda — “Samarqandda bo‘lganmisiz?”, “Men hech qachon sushi yemaganman” — Present Perfect ishlatiladi. Qachon bo‘lgani muhim emas, bo‘lgan yoki bo‘lmagani muhim.

Bu gaplarda ikki so‘z juda ko‘p uchraydi:

  • ever — “biror marta, umuman” (savolda): Have you ever been to Samarkand?
  • never — “hech qachon” (bo‘lishli fe’l bilan inkor): I’ve never eaten sushi.
SavolHave you ever + V3? — Have you ever seen a camel?
HaYes, I have. I’ve seen one in Bukhara.
Yo‘qNo, I haven’t. / No, never.
Inkor gapI’ve never + V3: I’ve never been to London.
  • Have you ever been to Khiva?Xivada hech bo‘lganmisiz?
  • I’ve never flown in a plane.Men hech qachon samolyotda uchmaganman.
  • She’s visited many countries.U ko‘p davlatlarda bo‘lgan.
  • Has he ever won a prize?U biror marta mukofot yutganmi?

Bu darsda siz quyidagilarni o‘rganasiz:

  1. Present Perfect — hayotiy tajriba.
  2. Have you ever...? savoli.
  3. never — bo‘lishli fe’l bilan.
  4. Batafsil ma’lumot — Past Simple bilan.
  5. been va gone (qisqacha).
  6. the first time, once, twice, many times.

Tuzilishi eslatma

Ega have/has V3
I / you / we / they have (’ve) been, seen, eaten...
he / she / it has (’s) been, seen, eaten...

ever — savolda

ever — have bilan V3 orasida:

  • Have you ever tried horse riding?Hech ot minib ko‘rganmisiz?
  • Has your father ever been to Moscow?Otangiz Moskvada bo‘lganmi?
  • Have they ever met a famous person?Ular biror mashhur odamni uchratganmi?

never — inkor

never o‘zi inkor, shuning uchun have/has bo‘lishli:

To‘g‘ri Xato
I’ve never seen snow. I haven’t never seen snow.
She’s never eaten plov. She hasn’t never eaten plov.

never = not ever: I haven’t ever seen snow. — ham to‘g‘ri, lekin kamroq ishlatiladi.

Batafsil — Past Simple

Avval tajribani Present Perfect bilan aytamiz. Qachon, qayerda, qanday degan batafsil ma’lumot — Past Simple bilan:

  • — Have you ever been to Turkey?— Turkiyada bo‘lganmisiz?
  • — Yes, I have. I went there last summer.— Ha. O‘tgan yozda borganman.
  • — Did you like it?— Yoqdimi?
  • — Yes, I loved it!— Ha, juda yoqdi!

Qoida: aniq vaqt (yesterday, last year, in 2020) aytilsa — Present Perfect ishlatilmaydi: I’ve been there last year — xato.

been yoki gone?

Tajriba haqida go fe’li been shaklida keladi:

beenborib qaytgan: I’ve been to Paris. (borganman, qaytib kelganman)
goneketgan, hali u yerda: She’s gone to Paris. (ketdi, hozir u yerda)

Necha marta?

  • It’s the first time I’ve eaten this.Buni birinchi marta yeyishim.
  • I’ve been there once.U yerda bir marta bo‘lganman.
  • She’s seen that film twice.U bu filmni ikki marta ko‘rgan.
  • We’ve visited Bukhara many times.Buxoroga ko‘p marta borganmiz.

The first time — birinchi marta

It’s the first / second time + Present Perfect — “birinchi / ikkinchi marta ...yapman”. Bu tuzilmada Present Perfect majburiy:

It’s the first time + I’ve + V3It’s the first time I’ve been here.
  • This is the first time I’ve eaten sushi.Sushini birinchi marta yeyishim.
  • It’s the second time she’s visited Paris.U Parijga ikkinchi marta kelyapti.
  • Is this the first time you’ve flown?Siz birinchi marta uchyapsizmi?

It’s the first time I eat sushi — xato. I’ve eaten — to‘g‘ri.

Orttirma daraja + ever

ever ko‘pincha orttirma daraja bilan keladi — “hayotimda eng ...”:

the + orttirma + ot + I’ve ever + V3
  • This is the best film I’ve ever seen.Bu men ko‘rgan eng yaxshi film.
  • She’s the kindest person I’ve ever met.U men uchratgan eng mehribon odam.
  • It was the worst meal I’ve ever had.Bu men yegan eng yomon ovqat edi.
  • What’s the most beautiful place you’ve ever visited?Siz borgan eng go‘zal joy qaysi?

ever bilan boshqa so‘zlar

ever faqat savolda emas, ba’zi boshqa tuzilmalarda ham ishlatiladi:

Tuzilma Misol Ma’nosi
not ... ever (= never) I haven’t ever been there. U yerda hech bo‘lmaganman.
nobody / nothing ... ever Nobody has ever asked me. Mendan hech kim hech qachon so‘ramagan.
hardly ever I hardly ever eat meat. Deyarli hech qachon go‘sht yemayman.
ever since I’ve loved her ever since I met her. Uni uchratganimdan beri sevaman.

Diqqat: I haven’t never — xato (ikki inkor). Yoki I’ve never, yoki I haven’t ever.

Javob berishning tabiiy usuli

Have you ever...? ga javobda ko‘pincha qo‘shimcha ma’lumot beriladi — bunda Past Simple ishlatiladi:

  • — Have you ever been to Turkey? — Yes, I have. I went there last summer.— Hech Turkiyada bo‘lganmisiz? — Ha. O‘tgan yozda borgandim.
  • — Have you ever met a famous person? — No, never. / No, I haven’t.— Hech mashhur odam bilan uchrashganmisiz? — Yo‘q, hech qachon.
  • — Have you ever tried horse riding? — Once, when I was ten.— Hech ot minganmisiz? — Bir marta, o‘n yoshimda.

Bosqichma-bosqich

  1. Hayotiy tajribami, vaqti noaniqmi? → Present Perfect.
  2. Savol → Have/Has + ega + ever + V3?
  3. Inkor → ’ve/’s never + V3 (haven’t qo‘shmang).
  4. Aniq vaqt qo‘shilsa → Past Simple.

Misol: “Siz hech qachon ilon ko‘rganmisiz?”

NatijaHave you ever seen a snake?

Misol: “Men hech qachon Yaponiyada bo‘lmaganman.”

  1. never + bo‘lishli. go → been.
NatijaI’ve never been to Japan.

Ko‘p uchraydigan xatolar

Ko‘p uchraydigan xatolar

✗ Did you ever be in London?

✓ Have you ever been to London?

Tajriba — Present Perfect.

✗ I haven’t never seen it.

✓ I’ve never seen it.

never — o‘zi inkor.

✗ I’ve been there last year.

✓ I went there last year.

Aniq vaqt — Past Simple.

✗ Have you ever went to Paris?

✓ Have you ever been to Paris?

V3: been.

✗ I’ve never eat sushi.

✓ I’ve never eaten sushi.

V3: eaten.

✗ Has she ever saw it?

✓ Has she ever seen it?

V3: seen.

✗ I’ve ever been there.

✓ I’ve been there.

Bo‘lishli darak gapda ever yo‘q.

✗ It’s the first time I eat sushi.

✓ It’s the first time I’ve eaten sushi.

the first time + Present Perfect.

✗ It’s the best film I ever saw.

✓ It’s the best film I’ve ever seen.

Orttirma + I’ve ever + V3.

✗ I haven’t never been there.

✓ I’ve never been there. / I haven’t ever been there.

Ikki inkor bo‘lmaydi.

✗ — Have you ever been to Paris? — Yes, I have been there last year.

✓ — Yes, I went there last year.

Aniq vaqt — Past Simple.

✗ Did you ever see a lion?

✓ Have you ever seen a lion?

Tajriba — Present Perfect.

Eslab qoling: Have you ever + V3? — tajriba savoli. I’ve never + V3 — bitta inkor. Aniq vaqt bo‘lsa — Past Simple.

Hayotiy vaziyatlarda

Do‘stlar o‘rtasida o‘yin: “Have you ever...?”

  • — Have you ever climbed a mountain?— Hech tog‘ga chiqqanmisan?
  • — Yes, I have. I climbed Chimgan last spring.— Ha. O‘tgan bahorda Chimyonga chiqqanman.
  • — Cool! I’ve never done that. Have you ever eaten horse meat?— Zo‘r! Men hech chiqmaganman. Ot go‘shti yeganmisan?
  • — Of course! I’ve eaten it many times.— Albatta! Ko‘p marta yeganman.
  • — Has your sister ever lived abroad?— Opang hech chet elda yashaganmi?
  • — Yes, she lived in Seoul for two years.— Ha, Seulda ikki yil yashagan.

Restoranda

  • — Have you ever tried Korean food?— Hech koreys taomini tatib ko‘rganmisan?
  • — No, never. This is the first time I’ve been to a Korean restaurant.— Yo‘q, hech qachon. Koreys restoraniga birinchi marta kelishim.
  • — You’ll love it! Have you ever eaten kimchi?— Senga yoqadi! Hech kimchi yeganmisan?
  • — What’s that?— U nima?
  • — Spicy cabbage. It’s the best thing I’ve ever eaten!— Achchiq karam. Men yegan eng zo‘r narsa!
  • — OK, I’ll try it.— Xo‘p, tatib ko‘raman.

Kichik matn: “Sayohat tajribam”

I love travelling. I’ve been to twelve countries, but I’ve never been to America. The most beautiful place I’ve ever seen is Lake Issyk-Kul in Kyrgyzstan — I went there in 2022. Have you ever swum in a mountain lake? The water is very cold! Last month I visited Japan. It was the first time I’d been to Asia outside Central Asia. I’ve also tried skydiving once — it was the scariest thing I’ve ever done!

Matnda ever va never ni toping. Qaysi gaplar Present Perfect’da, qaysilari Past Simple’da va nima uchun?

O‘zingizni tekshiring

  1. ___ you ever ___ (eat) Indian food? → Have / eaten
  2. I’ve ___ seen a whale. (hech qachon) → never
  3. She ___ (be) to Dubai twice. → ’s been
  4. — Have you ever been to Nukus? — Yes, I ___. I ___ (go) there in 2022. → have / went
  5. Tuzating: I haven’t never tried it. → I’ve never tried it.
  6. Bu mening birinchi marta sushi yeyishim. → It’s the first time I’ve eaten sushi.
  7. Bu men ko‘rgan eng yaxshi film. → It’s the best film I’ve ever seen.
  8. Men u yerda hech bo‘lmaganman. (ever bilan) → I haven’t ever been there.
  9. Men deyarli hech qachon qahva ichmayman. → I hardly ever drink coffee.

Qisqa xulosa

  • Hayotiy tajriba (vaqti noaniq) — Present Perfect.
  • Savol: Have / Has + ega + ever + V3?
  • Inkor: ’ve / ’s never + V3 (never bilan haven’t yo‘q).
  • Batafsil, aniq vaqt — Past Simple: I went there last year.
  • been — borib qaytgan; gone — ketgan, hali qaytmagan.
  • once, twice, many times, the first time.
Asosiy
Barcha darslar