Ever and Never
Hayotiy tajriba: ever, never
Bu darsda
- Oddiy qilib aytganda
- Tuzilishi eslatma
- ever — savolda
- never — inkor
- Batafsil — Past Simple
- been yoki gone?
- Necha marta?
- The first time — birinchi marta
- Orttirma daraja + ever
- ever bilan boshqa so‘zlar
- Javob berishning tabiiy usuli
- Bosqichma-bosqich
- Ko‘p uchraydigan xatolar
- Hayotiy vaziyatlarda
- O‘zingizni tekshiring
- Qisqa xulosa
Oddiy qilib aytganda
Hayotiy tajriba haqida gapirganda — “Samarqandda bo‘lganmisiz?”, “Men hech qachon sushi yemaganman” — Present Perfect ishlatiladi. Qachon bo‘lgani muhim emas, bo‘lgan yoki bo‘lmagani muhim.
Bu gaplarda ikki so‘z juda ko‘p uchraydi:
- ever — “biror marta, umuman” (savolda): Have you ever been to Samarkand?
- never — “hech qachon” (bo‘lishli fe’l bilan inkor): I’ve never eaten sushi.
- Have you ever been to Khiva?Xivada hech bo‘lganmisiz?
- I’ve never flown in a plane.Men hech qachon samolyotda uchmaganman.
- She’s visited many countries.U ko‘p davlatlarda bo‘lgan.
- Has he ever won a prize?U biror marta mukofot yutganmi?
Bu darsda siz quyidagilarni o‘rganasiz:
- Present Perfect — hayotiy tajriba.
- Have you ever...? savoli.
- never — bo‘lishli fe’l bilan.
- Batafsil ma’lumot — Past Simple bilan.
- been va gone (qisqacha).
- the first time, once, twice, many times.
Tuzilishi eslatma
| Ega | have/has | V3 |
|---|---|---|
| I / you / we / they | have (’ve) | been, seen, eaten... |
| he / she / it | has (’s) | been, seen, eaten... |
ever — savolda
ever — have bilan V3 orasida:
- Have you ever tried horse riding?Hech ot minib ko‘rganmisiz?
- Has your father ever been to Moscow?Otangiz Moskvada bo‘lganmi?
- Have they ever met a famous person?Ular biror mashhur odamni uchratganmi?
never — inkor
never o‘zi inkor, shuning uchun have/has bo‘lishli:
| To‘g‘ri | Xato |
|---|---|
| I’ve never seen snow. | |
| She’s never eaten plov. |
never = not ever: I haven’t ever seen snow. — ham to‘g‘ri, lekin kamroq ishlatiladi.
Batafsil — Past Simple
Avval tajribani Present Perfect bilan aytamiz. Qachon, qayerda, qanday degan batafsil ma’lumot — Past Simple bilan:
- — Have you ever been to Turkey?— Turkiyada bo‘lganmisiz?
- — Yes, I have. I went there last summer.— Ha. O‘tgan yozda borganman.
- — Did you like it?— Yoqdimi?
- — Yes, I loved it!— Ha, juda yoqdi!
Qoida: aniq vaqt (yesterday, last year, in 2020) aytilsa — Present Perfect ishlatilmaydi: I’ve been there last year — xato.
been yoki gone?
Tajriba haqida go fe’li been shaklida keladi:
Necha marta?
- It’s the first time I’ve eaten this.Buni birinchi marta yeyishim.
- I’ve been there once.U yerda bir marta bo‘lganman.
- She’s seen that film twice.U bu filmni ikki marta ko‘rgan.
- We’ve visited Bukhara many times.Buxoroga ko‘p marta borganmiz.
The first time — birinchi marta
It’s the first / second time + Present Perfect — “birinchi / ikkinchi marta ...yapman”. Bu tuzilmada Present Perfect majburiy:
- This is the first time I’ve eaten sushi.Sushini birinchi marta yeyishim.
- It’s the second time she’s visited Paris.U Parijga ikkinchi marta kelyapti.
- Is this the first time you’ve flown?Siz birinchi marta uchyapsizmi?
It’s the first time I eat sushi — xato. I’ve eaten — to‘g‘ri.
Orttirma daraja + ever
ever ko‘pincha orttirma daraja bilan keladi — “hayotimda eng ...”:
- This is the best film I’ve ever seen.Bu men ko‘rgan eng yaxshi film.
- She’s the kindest person I’ve ever met.U men uchratgan eng mehribon odam.
- It was the worst meal I’ve ever had.Bu men yegan eng yomon ovqat edi.
- What’s the most beautiful place you’ve ever visited?Siz borgan eng go‘zal joy qaysi?
ever bilan boshqa so‘zlar
ever faqat savolda emas, ba’zi boshqa tuzilmalarda ham ishlatiladi:
| Tuzilma | Misol | Ma’nosi |
|---|---|---|
| not ... ever (= never) | I haven’t ever been there. | U yerda hech bo‘lmaganman. |
| nobody / nothing ... ever | Nobody has ever asked me. | Mendan hech kim hech qachon so‘ramagan. |
| hardly ever | I hardly ever eat meat. | Deyarli hech qachon go‘sht yemayman. |
| ever since | I’ve loved her ever since I met her. | Uni uchratganimdan beri sevaman. |
Diqqat: I haven’t never — xato (ikki inkor). Yoki I’ve never, yoki I haven’t ever.
Javob berishning tabiiy usuli
Have you ever...? ga javobda ko‘pincha qo‘shimcha ma’lumot beriladi — bunda Past Simple ishlatiladi:
- — Have you ever been to Turkey? — Yes, I have. I went there last summer.— Hech Turkiyada bo‘lganmisiz? — Ha. O‘tgan yozda borgandim.
- — Have you ever met a famous person? — No, never. / No, I haven’t.— Hech mashhur odam bilan uchrashganmisiz? — Yo‘q, hech qachon.
- — Have you ever tried horse riding? — Once, when I was ten.— Hech ot minganmisiz? — Bir marta, o‘n yoshimda.
Bosqichma-bosqich
- Hayotiy tajribami, vaqti noaniqmi? → Present Perfect.
- Savol → Have/Has + ega + ever + V3?
- Inkor → ’ve/’s never + V3 (haven’t qo‘shmang).
- Aniq vaqt qo‘shilsa → Past Simple.
Misol: “Siz hech qachon ilon ko‘rganmisiz?”
Misol: “Men hech qachon Yaponiyada bo‘lmaganman.”
- never + bo‘lishli. go → been.
Ko‘p uchraydigan xatolar
Ko‘p uchraydigan xatolar
✗ Did you ever be in London?
✓ Have you ever been to London?
Tajriba — Present Perfect.
✗ I haven’t never seen it.
✓ I’ve never seen it.
never — o‘zi inkor.
✗ I’ve been there last year.
✓ I went there last year.
Aniq vaqt — Past Simple.
✗ Have you ever went to Paris?
✓ Have you ever been to Paris?
V3: been.
✗ I’ve never eat sushi.
✓ I’ve never eaten sushi.
V3: eaten.
✗ Has she ever saw it?
✓ Has she ever seen it?
V3: seen.
✗ I’ve ever been there.
✓ I’ve been there.
Bo‘lishli darak gapda ever yo‘q.
✗ It’s the first time I eat sushi.
✓ It’s the first time I’ve eaten sushi.
the first time + Present Perfect.
✗ It’s the best film I ever saw.
✓ It’s the best film I’ve ever seen.
Orttirma + I’ve ever + V3.
✗ I haven’t never been there.
✓ I’ve never been there. / I haven’t ever been there.
Ikki inkor bo‘lmaydi.
✗ — Have you ever been to Paris? — Yes, I have been there last year.
✓ — Yes, I went there last year.
Aniq vaqt — Past Simple.
✗ Did you ever see a lion?
✓ Have you ever seen a lion?
Tajriba — Present Perfect.
Eslab qoling: Have you ever + V3? — tajriba savoli. I’ve never + V3 — bitta inkor. Aniq vaqt bo‘lsa — Past Simple.
Hayotiy vaziyatlarda
Do‘stlar o‘rtasida o‘yin: “Have you ever...?”
- — Have you ever climbed a mountain?— Hech tog‘ga chiqqanmisan?
- — Yes, I have. I climbed Chimgan last spring.— Ha. O‘tgan bahorda Chimyonga chiqqanman.
- — Cool! I’ve never done that. Have you ever eaten horse meat?— Zo‘r! Men hech chiqmaganman. Ot go‘shti yeganmisan?
- — Of course! I’ve eaten it many times.— Albatta! Ko‘p marta yeganman.
- — Has your sister ever lived abroad?— Opang hech chet elda yashaganmi?
- — Yes, she lived in Seoul for two years.— Ha, Seulda ikki yil yashagan.
Restoranda
- — Have you ever tried Korean food?— Hech koreys taomini tatib ko‘rganmisan?
- — No, never. This is the first time I’ve been to a Korean restaurant.— Yo‘q, hech qachon. Koreys restoraniga birinchi marta kelishim.
- — You’ll love it! Have you ever eaten kimchi?— Senga yoqadi! Hech kimchi yeganmisan?
- — What’s that?— U nima?
- — Spicy cabbage. It’s the best thing I’ve ever eaten!— Achchiq karam. Men yegan eng zo‘r narsa!
- — OK, I’ll try it.— Xo‘p, tatib ko‘raman.
Kichik matn: “Sayohat tajribam”
I love travelling. I’ve been to twelve countries, but I’ve never been to America. The most beautiful place I’ve ever seen is Lake Issyk-Kul in Kyrgyzstan — I went there in 2022. Have you ever swum in a mountain lake? The water is very cold! Last month I visited Japan. It was the first time I’d been to Asia outside Central Asia. I’ve also tried skydiving once — it was the scariest thing I’ve ever done!
Matnda ever va never ni toping. Qaysi gaplar Present Perfect’da, qaysilari Past Simple’da va nima uchun?
O‘zingizni tekshiring
- ___ you ever ___ (eat) Indian food? → Have / eaten
- I’ve ___ seen a whale. (hech qachon) → never
- She ___ (be) to Dubai twice. → ’s been
- — Have you ever been to Nukus? — Yes, I ___. I ___ (go) there in 2022. → have / went
- Tuzating: I haven’t never tried it. → I’ve never tried it.
- Bu mening birinchi marta sushi yeyishim. → It’s the first time I’ve eaten sushi.
- Bu men ko‘rgan eng yaxshi film. → It’s the best film I’ve ever seen.
- Men u yerda hech bo‘lmaganman. (ever bilan) → I haven’t ever been there.
- Men deyarli hech qachon qahva ichmayman. → I hardly ever drink coffee.
Qisqa xulosa
- Hayotiy tajriba (vaqti noaniq) — Present Perfect.
- Savol: Have / Has + ega + ever + V3?
- Inkor: ’ve / ’s never + V3 (never bilan haven’t yo‘q).
- Batafsil, aniq vaqt — Past Simple: I went there last year.
- been — borib qaytgan; gone — ketgan, hali qaytmagan.
- once, twice, many times, the first time.