A1 8-dars 11 daqiqa

Zero Article

Artiklsiz holatlar

Bu darsda

Oddiy qilib aytganda

Siz a / an va the artikllarini o‘rgandingiz. Lekin ko‘p hollarda otdan oldin hech qanday artikl qo‘yilmaydi. Bu zero article (nol artikl) deyiladi.

Asosiy qoida: biror narsa haqida umuman, umumiy ma’noda gapirsak — ko‘plik va sanalmaydigan otlar artiklsiz keladi.

Umumiy ko‘plikI like cats. (umuman mushuklarni)
SanalmaydiganWater is important. (umuman suv)
Ism va joylarAziz lives in Tashkent.
Iboraat home, by bus, go to school
  • I love music.Men musiqani yaxshi ko‘raman.
  • Dogs are friendly animals.Itlar do‘stona hayvonlar.
  • She drinks coffee every morning.U har tong qahva ichadi.
  • We go to school by bus.Biz maktabga avtobusda boramiz.

Bu darsda siz quyidagilarni o‘rganasiz:

  1. Umumiy ma’nodagi ko‘plik va sanalmaydigan otlar.
  2. Ismlar, shaharlar, davlatlar, tillar.
  3. Ovqatlar, sport, fanlar.
  4. Kunlar, oylar, yillar.
  5. Artiklsiz iboralar: at home, go to bed, by car.
  6. Umumiy va aniq ma’no farqi: music / the music.

Umumiy ma’no

Umumiy (artiklsiz) Aniq (the bilan)
I like cats. (hamma mushuklar) The cats in our street are noisy.
Milk is good for you. The milk in the fridge is old.
People are kind here. The people at the party were kind.
I love music. I love the music in this film.
  • Children need love.Bolalarga mehr kerak.
  • Money isn’t everything.Pul hamma narsa emas.
  • I don’t like horror films.Men qo‘rqinchli filmlarni yoqtirmayman.
  • Books are expensive here.Bu yerda kitoblar qimmat.

Diqqat: birlikdagi sanaladigan ot artiklsiz qolmaydi: I like cat — xato. Umumiy ma’noda ko‘plik ishlatiladi: I like cats.

Ismlar va joy nomlari

Ko‘pchilik ismlar, shaharlar, davlatlar, qit’alar, ko‘chalar artiklsiz:

  • Malika is my friend.Malika mening do‘stim.
  • I live in Samarkand.Men Samarqandda yashayman.
  • Uzbekistan is in Central Asia.O‘zbekiston Markaziy Osiyoda.
  • Our office is on Navoi Street.Ofisimiz Navoiy ko‘chasida.

Tillar, fanlar, sport, ovqatlar

TillarI speak English. (the English emas)
FanlarWe have maths today.
SportHe plays football.
TaomlarWe have breakfast at 7. / What’s for lunch?

Diqqat: the English — inglizlar (xalq) degani. Til nomi artiklsiz.

Vaqt so‘zlari

  • on Mondaydushanba kuni
  • in Maymayda
  • in 20242024-yilda
  • at nightkechasi
  • next week / last yearkelasi hafta / o‘tgan yil

next, last, this, every dan oldin artikl qo‘yilmaydi: next week (the next week emas).

Artiklsiz iboralar

Ba’zi joylar o‘z vazifasi bilan ishlatilganda artiklsiz keladi:

Ibora Ma’nosi
at home / go home uyda / uyga borish
at work / go to work ishda / ishga borish
at school / go to school maktabda (o‘qish uchun)
at university universitetda (o‘qib)
in bed / go to bed to‘shakda / uxlashga yotish
in hospital kasalxonada (bemor sifatida)
by bus / car / train / plane avtobusda / mashinada...

Diqqat: home bilan to kerak emas: go home (go to home — xato).

  • I’m tired. I’m going home.Charchadim. Uyga ketyapman.
  • She’s at work now.U hozir ishda.
  • I go to bed at eleven.Soat o‘n birda yotaman.
  • We travelled by train.Biz poyezdda sayohat qildik.

Agar binoning o‘zi haqida gapirsak, the kerak: My mum went to the school to talk to my teacher. (o‘qish uchun emas).

Joylar: go to school yoki go to the school?

Ba’zi joylar bilan artikl ma’noga qarab qo‘yiladi yoki qo‘yilmaydi. Agar biz joyning asosiy vazifasi uchun borsak — artikl yo‘q. Agar binoning o‘ziga boshqa sabab bilan borsak — the kerak:

Artiklsiz (asosiy vazifa) the bilan (bino sifatida)
go to school — o‘qishga go to the school — maktab binosiga (masalan, ota-ona majlisiga)
go to hospital — davolanishga go to the hospital — kasalxonaga (birovni ko‘rgani)
go to church / mosque — ibodatga go to the mosque — masjid binosiga (sayohat)
go to prison — qamoqqa go to the prison — qamoqxonaga (ishlash, ziyorat)
go to university — o‘qishga go to the university — universitet binosiga
go to bed — uxlashga go to the bed — karavotning oldiga
  • My son goes to school at eight.O‘g‘lim soat sakkizda maktabga boradi. (o‘qishga)
  • I went to the school to talk to his teacher.O‘qituvchisi bilan gaplashish uchun maktabga bordim. (bino)
  • She’s in hospital with a broken leg.U oyog‘i singani uchun kasalxonada yotibdi.
  • We visited her in the hospital.Biz uni kasalxonada ko‘rgani bordik.
  • It’s late. Go to bed!Kech bo‘ldi. Bor, yot!

Diqqat: Amerika inglizchasida in the hospital ko‘proq ishlatiladi. Britaniyada — in hospital.

Transport va aloqa: by bus, by phone

by + transport yoki aloqa vositasi — artiklsiz:

  • I go to work by bus.Ishga avtobusda boraman.
  • We travelled by train.Poyezdda sayohat qildik.
  • Send it by email.Uni elektron pochta orqali yuboring.
  • Can I pay by card?Karta orqali to‘lasam bo‘ladimi?

Lekin aniq transport haqida — artikl bilan: I took the 7 o’clock bus. Piyoda esa: on foot (by foot emas).

Ovqatlar va ichimliklar: have breakfast

Kundalik ovqatlanish nomlari — artiklsiz:

  • I have breakfast at seven.Soat yettida nonushta qilaman.
  • What’s for dinner?Kechki ovqatga nima bor?
  • Let’s meet after lunch.Tushlikdan keyin uchrashaylik.

Lekin sifat bilan yoki maxsus ovqat haqida — a / the:

  • We had a wonderful dinner at the restaurant.Restoranda ajoyib kechki ovqat qildik.
  • The lunch was delicious.Tushlik juda mazali edi. (aniq o‘sha tushlik)

Bosqichma-bosqich

Artikl kerakmi?

  1. Ism, shahar, davlat, til? → artiklsiz.
  2. Umuman gapiryapsizmi (ko‘plik yoki sanalmaydigan)? → artiklsiz.
  3. Aniq, ma’lum narsa? → the.
  4. Birlikdagi, birinchi marta tilga olingan narsa? → a / an.

Misol: “Men olmani yaxshi ko‘raman.”

  1. Umuman olmalar haqida → ko‘plik, artiklsiz.
NatijaI like apples.

Misol: “Stoldagi olmalar mazali.”

  1. Aniq olmalar → the.
NatijaThe apples on the table are delicious.

Ko‘p uchraydigan xatolar

Ko‘p uchraydigan xatolar

✗ I like the music. (umuman)

✓ I like music.

Umumiy ma’noda artikl yo‘q.

✗ I go to home.

✓ I go home.

home bilan to kerak emas.

✗ She speaks the English.

✓ She speaks English.

Tillar artiklsiz.

✗ I like cat.

✓ I like cats.

Umumiy ma’noda ko‘plik.

✗ I live in the Tashkent.

✓ I live in Tashkent.

Shahar nomlari artiklsiz.

✗ He plays the football.

✓ He plays football.

Sport turlari artiklsiz.

✗ See you the next week.

✓ See you next week.

next dan oldin artikl yo‘q.

✗ I go to work by the bus.

✓ I go to work by bus.

by + transport artiklsiz.

✗ I go to the school every day. (o‘quvchi)

✓ I go to school every day.

O‘qishga — artiklsiz.

✗ She went to the bed at ten.

✓ She went to bed at ten.

go to bed.

✗ I came by the bus.

✓ I came by bus.

by + transport — artiklsiz.

✗ I go to work by foot.

✓ I go to work on foot.

on foot.

✗ We had the breakfast at seven.

✓ We had breakfast at seven.

Ovqatlanish nomlari — artiklsiz.

Eslab qoling: umuman gapirsangiz — artikl yo‘q. Aniq narsa haqida — the.

Hayotiy vaziyatlarda

O‘zim haqimda

My name is Javohir. I live in Andijan. I’m a student at university. I study economics. I go to university by bus. I love sport, especially football. In the evening I’m usually at home. I like tea, but I don’t like coffee. I go to bed at about midnight.

Ota-ona va o‘qituvchi

  • — Does your son go to school by bus?— O‘g‘lingiz maktabga avtobusda boradimi?
  • — No, he walks. It’s only ten minutes on foot.— Yo‘q, piyoda boradi. Piyoda atigi o‘n daqiqa.
  • — Can you come to the school tomorrow? We have a parents’ meeting.— Ertaga maktabga kela olasizmi? Ota-onalar majlisi bor.
  • — Of course. After lunch?— Albatta. Tushlikdan keyinmi?
  • — Yes, at three.— Ha, soat uchda.

Kichik matn: “Mening kunim”

I get up at six and have breakfast with my family. Then I go to work by bus. I work at a bank in the city centre. At one o’clock I have lunch with my colleagues. I finish work at six and go home on foot — it’s good exercise. In the evening I watch TV or read. I usually go to bed at eleven. On Fridays I go to mosque, and on Sundays I visit my grandmother. Last month she was in hospital, and I visited her in the hospital every day.

Matnda artiklsiz iboralarni toping. Oxirgi gapda nima uchun bir marta in hospital, bir marta in the hospital deyilgan?

O‘zingizni tekshiring

  1. I love ___ chocolate. (umuman) → (artiklsiz)
  2. Let’s go ___ home. → (artiklsiz) — go home
  3. She’s from ___ Turkey. → (artiklsiz)
  4. ___ milk in this bottle is old. → The
  5. Tuzating: I play the tennis on the Sundays. → I play tennis on Sundays.
  6. We go to work ___ car. → by
  7. Men avtobusda ishga boraman. → I go to work by bus.
  8. U har kuni soat o‘nda yotadi. → She goes to bed at ten every day.
  9. Men dadamni kasalxonada ko‘rgani bordim. → I visited my dad in the hospital.
  10. Biz soat sakkizda kechki ovqat qilamiz. → We have dinner at eight.

Qisqa xulosa

  • Umumiy ma’nodagi ko‘plik va sanalmaydigan otlar — artiklsiz: I like cats. Water is life.
  • Ismlar, shaharlar, davlatlar, ko‘chalar — artiklsiz.
  • Tillar, fanlar, sport, taomlar (breakfast, lunch) — artiklsiz.
  • Kunlar, oylar, yillar; next / last / every dan oldin — artiklsiz.
  • Iboralar: at home, go home, at work, go to bed, by bus.
  • Aniq narsa — the: the music in this film.
Asosiy
Barcha darslar