B1 136-dars 12 daqiqa

Look, Sound, Feel

Sezgi fe’llari

Bu darsda

Oddiy qilib aytganda

Sezgi fe’llari — beshta sezgimiz orqali olgan taassurotni aytadi: look (ko‘rinmoq), sound (eshitilmoq), smell (hidi kelmoq), taste (ta’mi bor), feel (his qilinmoq, ushlaganda tuyulmoq).

You look tired. — Charchagan ko‘rinasiz. That sounds great! — Bu juda zo‘r eshitilyapti! (Zo‘r-ku!) This soup tastes delicious. — Bu sho‘rvaning ta’mi juda mazali.

Bu yerda eng muhim qoida: sezgi fe’lidan keyin sifat keladi, ravish emas. Chunki biz harakatni emas, narsaning holatini tasvirlayapmiz. You look tiredly yoki It sounds greatly — xato.

O‘zbekchada ham shunday: “charchagan ko‘rinasan” (charchagancha emas). Lekin inglizchada bu fe’llar bilan like va as if ham ishlatiladi va shu yerda xatolar ko‘p bo‘ladi.

sezgi fe’li + sifatYou look happy. It smells nice.
sezgi fe’li + like + otIt looks like rain. He sounds like his father.
sezgi fe’li + as if / like + gapYou look as if you’ve seen a ghost.

Bu darsda siz quyidagilarni o‘rganasiz:

  1. Beshta sezgi fe’li va ularning ma’nosi.
  2. Sezgi fe’li + sifat (ravish emas).
  3. Sezgi fe’li + like + ot.
  4. as if va as though + gap.
  5. Harakat ma’nosidagi sezgi fe’llari (look at, taste, smell).
  6. Davomli zamonda ishlatilishi.

Beshta sezgi fe’li

Fe’l Ma’nosi Misol
look ko‘rinmoq (ko‘z) You look great today.
sound eshitilmoq (quloq) Your idea sounds interesting.
smell hidi kelmoq (burun) The flowers smell lovely.
taste ta’mi bor (til) The milk tastes sour.
feel his qilinmoq, tuyulmoq (teri, his) This blanket feels soft.

Bu fe’llar holat fe’llari sifatida ishlaydi — ular to be fe’liga o‘xshaydi. You look tired ≈ You seem to be tired.

Sezgi fe’li + sifat

Fe’ldan keyin sifat keladi. Sifat narsani tasvirlaydi, fe’lni emas.

  • You look tired. Did you sleep well?Charchagan ko‘rinasiz. Yaxshi uxladingizmi?
  • This music sounds beautiful.Bu musiqa juda chiroyli eshitiladi.
  • The kitchen smells wonderful! What are you cooking?Oshxonadan ajoyib hid kelyapti! Nima pishiryapsan?
  • This coffee tastes bitter.Bu kofe achchiq.
  • I feel sick. I think I ate too much.Ko‘nglim aynayapti. Ko‘p yeb qo‘ydim shekilli.
  • The water feels cold.Suv sovuq.
  • That sounds strange.Bu g‘alati eshitilyapti.

Nima uchun ravish emas?

Taqqoslang:

  • She looks happy.U baxtli ko‘rinadi. (holat — sifat)
  • She looked at me happily.U menga xursand qarab qo‘ydi. (harakat — ravish)

Birinchi gapda look — “ko‘rinmoq” (holat), shuning uchun sifat. Ikkinchi gapda look at — “qaramoq” (harakat), shuning uchun ravish.

good yoki well?

Bu juda ko‘p chalkashtiriladi:

  • The food smells good.Ovqatdan yaxshi hid kelyapti.
  • You look good in that dress.O‘sha ko‘ylakda chiroyli ko‘rinasiz.
  • I don’t feel well.O‘zimni yaxshi his qilmayapman. (well — sifat: sog‘)

well bu yerda sifat bo‘lib, “sog‘” degan ma’noni beradi. Shuning uchun I feel well — “o‘zimni sog‘ his qilyapman”, I feel good — “kayfiyatim yaxshi”.

Sezgi fe’li + like + ot

Sezgi fe’lidan keyin ot kelsa, o‘rtada like bo‘lishi shart. “...ga o‘xshaydi” degan ma’no beradi.

Sifat bilanIt looks nice. (like yo‘q)
Ot bilanIt looks like a castle. (like kerak)
  • It looks like rain. Take an umbrella.Yomg‘ir yog‘adiganga o‘xshaydi. Soyabon ol.
  • You sound like your mother!Xuddi onangizdek gapirasiz!
  • This tastes like chicken.Buning ta’mi tovuq go‘shtiga o‘xshaydi.
  • It smells like roses in here.Bu yerda atirgul hidi kelyapti.
  • This material feels like silk.Bu mato ushlaganda ipakka o‘xshaydi.
  • He looks like a famous actor.U mashhur aktyorga o‘xshaydi.

Diqqat: What does she look like? — “U qanday ko‘rinishga ega?” (tashqi ko‘rinish haqida savol). Javob: She’s tall with dark hair. Bu How is she? (ahvoli qanday?) dan farq qiladi.

smell of

smell bilan like o‘rniga of ham ishlatiladi — haqiqiy hid haqida:

  • Your jacket smells of smoke.Kurtkangdan tutun hidi kelyapti.
  • The room smelled of fresh paint.Xonadan yangi bo‘yoq hidi kelardi.

as if va as though + gap

Sezgi fe’lidan keyin to‘liq gap kelsa, as if yoki as though ishlatiladi. So‘zlashuvda like ham qo‘llanadi.

  • You look as if you haven’t slept for days.Bir necha kundan beri uxlamaganga o‘xshaysiz.
  • It sounds as though they’re having a party.Ular ziyofat qilayotganga o‘xshaydi.
  • I feel as if I’m going to faint.Hushimdan ketadiganga o‘xshayapman.
  • It looks like it’s going to rain. (so‘zlashuv)Yomg‘ir yog‘adiganga o‘xshaydi.
  • He sounds as if he’s angry.U jahli chiqqanga o‘xshaydi.

seem va appear

seem (tuyulmoq) va appear (ko‘rinmoq, rasmiyroq) ham shunday ishlaydi:

  • She seems nice.U yoqimli odamga o‘xshaydi.
  • He appears to be lost.U adashib qolganga o‘xshaydi.
  • It seems as if nobody is at home.Uyda hech kim yo‘qqa o‘xshaydi.

Harakat ma’nosi

Ba’zi sezgi fe’llari harakatni ham bildiradi. Bunda ular oddiy fe’l kabi ishlaydi: to‘ldiruvchi oladi, ravish bilan keladi va davomli zamonda bo‘lishi mumkin.

Holat (sifat bilan) Harakat (to‘ldiruvchi bilan)
The soup tastes good. I’m tasting the soup. (tatib ko‘ryapman)
The flowers smell nice. She’s smelling the flowers. (hidlayapti)
The fabric feels soft. He’s feeling the fabric. (ushlab ko‘ryapti)
You look tired. I’m looking at the photos. (qarayapman)
  • Can you taste the soup? I think it needs salt.Sho‘rvani tatib ko‘ra olasanmi? Menimcha tuz kerak.
  • Why are you smelling the milk?Nega sutni hidlayapsan?
  • The doctor felt my forehead.Shifokor peshonamni ushlab ko‘rdi.

Davomli zamonda

Holat ma’nosida sezgi fe’llari odatda oddiy zamonda ishlatiladi: It tastes good (It is tasting good — xato). Lekin look va feel ba’zan davomli zamonda ham keladi — vaqtinchalik holatni ta’kidlash uchun:

  • You’re looking well today!Bugun yaxshi ko‘rinyapsiz!
  • How are you feeling? — I’m feeling much better.O‘zingizni qanday his qilyapsiz? — Ancha yaxshiman.

Bosqichma-bosqich

  1. Holat yoki taassurotmi? (qanday ko‘rinadi, eshitiladi) → sezgi fe’li + sifat.
  2. Keyin ot keladimi? → like + ot.
  3. Keyin to‘liq gap keladimi? → as if / as though + gap.
  4. Harakatmi? (tatib ko‘rmoq, qaramoq) → oddiy fe’l + to‘ldiruvchi, ravish bo‘lishi mumkin.

Misol: “Bu ko‘ylak senga juda yarashibdi.”

  1. Taassurot, holat → look + sifat.
NatijaYou look great in that dress.

Misol: “Bu ovoz poyezdga o‘xshaydi.”

  1. Keyin ot keladi → sound like.
NatijaThat sounds like a train.

Misol: “U hech narsa yemaganga o‘xshaydi.”

  1. Keyin to‘liq gap → as if.
NatijaHe looks as if he hasn’t eaten anything.

Ko‘p uchraydigan xatolar

Ko‘p uchraydigan xatolar

✗ You look tiredly.

✓ You look tired.

Sezgi fe’lidan keyin sifat.

✗ It sounds greatly!

✓ It sounds great!

Sifat, ravish emas.

✗ The soup tastes deliciously.

✓ The soup tastes delicious.

taste + sifat.

✗ It looks rain.

✓ It looks like rain.

Ot bilan like kerak.

✗ He looks like tired.

✓ He looks tired.

Sifat bilan like kerak emas.

✗ This cake is tasting good.

✓ This cake tastes good.

Holat — oddiy zamon.

✗ She looks like she is a teacher.

✓ She looks like a teacher. / She looks as if she is a teacher.

Ikkalasi mumkin, lekin like + ot oddiyroq.

✗ How does she look like?

✓ What does she look like?

Tashqi ko‘rinish haqida — What ... like?

✗ I feel badly.

✓ I feel bad.

feel + sifat.

✗ Your hands feel coldly.

✓ Your hands feel cold.

feel + sifat.

Eslab qoling: look / sound / smell / taste / feel + sifat (happy, good, cold); + like + ot (like rain); + as if + gap.

Hayotiy vaziyatlarda

Mehmonda

  • — Something smells amazing!— Nimadandir ajoyib hid kelyapti!
  • — It’s my grandmother’s plov recipe. Try some!— Bu buvimning osh retsepti. Tatib ko‘ring!
  • — Mmm, it tastes even better than it looks!— Mmm, ko‘rinishidan ham mazaliroq ekan!
  • — And this salad tastes like the one my mum makes.— Bu salat esa onam qiladigan salatga o‘xshaydi.
  • — You look as if you’re full already!— Allaqachon to‘yib qolganga o‘xshaysiz!

Telefonda do‘st bilan

  • — You sound sad. What’s wrong?— Ovozing xafa eshitilyapti. Nima bo‘ldi?
  • — I feel terrible. I failed my driving test.— Ahvolim yomon. Haydovchilik imtihonidan o‘ta olmadim.
  • — Oh no! But it sounds like you were very nervous.— Voy! Lekin juda hayajonlanganga o‘xshaysan.
  • — Yes. It felt as if everyone was watching me.— Ha. Hamma menga qarab turgandek tuyuldi.
  • — Don’t worry. Next time it will feel much easier.— Xavotir olma. Keyingi safar ancha osonroq tuyuladi.

Kichik matn: “Bahor keldi”

This morning I opened the window and everything felt different. The air smelled fresh and sweet, as if it had rained in the night. Outside, the trees looked green and alive. The birds sounded so happy that I started singing too. My little sister came into the kitchen and said, “You look like a different person today!” I made some tea — it tasted better than usual. It felt as though winter had finally gone.

Matnda sezgi fe’llarini toping. Ulardan keyin nima kelgan: sifat, like + ot yoki as if / as though + gap?

O‘zingizni tekshiring

  1. Siz charchagan ko‘rinasiz. → You look tired.
  2. Bu fikr qiziq eshitilyapti. → That idea sounds interesting.
  3. Yomg‘ir yog‘adiganga o‘xshaydi. → It looks like rain.
  4. Bu sho‘rva juda mazali. → This soup tastes delicious.
  5. Kurtkangdan tutun hidi kelyapti. → Your jacket smells of smoke.
  6. Bir hafta uxlamaganga o‘xshaysan. → You look as if you haven’t slept for a week.
  7. Akang qanday ko‘rinishda? → What does your brother look like?

Hammasi to‘g‘ri bo‘lsa, mavzu bo‘yicha testni topshiring.

Qisqa xulosa

  • Sezgi fe’llari: look, sound, smell, taste, feel.
  • Holat ma’nosida ulardan keyin sifat keladi: You look happy (happily emas).
  • Ot bilan — like: It looks like rain. He sounds like his dad.
  • Gap bilan — as if / as though: You look as if you’re ill.
  • smell of — haqiqiy hid: It smells of coffee.
  • Holat ma’nosida odatda oddiy zamon: It tastes good (is tasting emas).
  • Harakat ma’nosida (taste the soup, look at) oddiy fe’l kabi ishlaydi.
Asosiy
Barcha darslar