Subject Questions
Ega haqida savollar
Bu darsda
- Oddiy qilib aytganda
- Ikki savolni solishtiring
- Ega savoli: do/does/did yo‘q
- Which, How many, Whose bilan
- To‘ldiruvchi savoli: oddiy savol tartibi
- What happened? — eng ko‘p ishlatiladigan ega savoli
- Who + ko‘plik yoki birlik?
- Har xil zamonlarda ega savollari
- Javob berish
- Bosqichma-bosqich
- Ko‘p uchraydigan xatolar
- Hayotiy vaziyatlarda
- O‘zingizni tekshiring
- Qisqa xulosa
Oddiy qilib aytganda
Who va What bilan ikki xil savol beriladi. Farqi — siz gapning qaysi qismi haqida so‘rayapsiz:
- Ega haqida (kim qildi?): do/does/did kerak emas, tartib oddiy gapdagidek: Who called you? — Sizga kim qo‘ng‘iroq qildi?
- To‘ldiruvchi haqida (kimni / kimga qildi?): do/does/did kerak: Who did you call? — Siz kimga qo‘ng‘iroq qildingiz?
- Who broke the window? — Ali broke it.Derazani kim sindirdi? — Ali.
- Who did Ali see? — He saw Malika.Ali kimni ko‘rdi? — Malikani.
- What happened?Nima bo‘ldi?
- What did you buy?Nima sotib oldingiz?
Bu darsda siz quyidagilarni o‘rganasiz:
- Ega va to‘ldiruvchi haqidagi savollar farqi.
- Who, What, Which, How many bilan ega savollari.
- Fe’lning shakli: Who lives (live emas).
- Present va Past Simple da.
- Savoldagi tipik xatolar.
Ikki savolni solishtiring
Gap: Ali loves Malika.
| Ega haqida | To‘ldiruvchi haqida |
|---|---|
| Who loves Malika? | Who does Ali love? |
| — Ali (does). | — Malika. |
Gap: The dog ate my homework.
| Ega haqida | To‘ldiruvchi haqida |
|---|---|
| What ate your homework? | What did the dog eat? |
| — The dog. | — My homework. |
Ega savoli: do/does/did yo‘q
Who yoki What o‘zi ega bo‘lsa, ular oddiy ega o‘rnini egallaydi. Fe’l o‘z zamonida qoladi:
- Who wants a coffee?Kim qahva xohlaydi?
- Who knows the answer?Javobni kim biladi?
- What makes you happy?Sizni nima xursand qiladi?
- Who told you that?Buni sizga kim aytdi?
- What happened to your car?Mashinangizga nima bo‘ldi?
Diqqat: Present Simple da who / what — birlik (he/she/it kabi): Who lives here? (Who live — xato), hatto javob ko‘plik bo‘lsa ham.
Which, How many, Whose bilan
Ega savoli bu so‘zlar bilan ham tuziladi:
- Which team won?Qaysi jamoa yutdi?
- How many people came to the party?Ziyofatga necha kishi keldi?
- Whose phone is ringing?Kimning telefoni jiringlayapti?
- What music makes you relax?Qanday musiqa sizni tinchlantiradi?
To‘ldiruvchi savoli: oddiy savol tartibi
- Who did you meet yesterday?Kecha kimni uchratdingiz?
- What does she want?U nima xohlaydi?
- Who are you waiting for?Kimni kutyapsiz?
- Which film did you watch?Qaysi filmni ko‘rdingiz?
What happened? — eng ko‘p ishlatiladigan ega savoli
What happened? — kundalik nutqdagi eng keng tarqalgan ega savoli. did ishlatilmaydi:
- What happened?Nima bo‘ldi?
- What happened to your car?Mashinangga nima bo‘ldi?
- What’s happening?Nima bo‘lyapti?
- What made you change your mind?Nima fikringni o‘zgartirdi?
- What caused the accident?Avariyaga nima sabab bo‘ldi?
What did happen? — xato (urg‘u ma’nosidan tashqari).
Who + ko‘plik yoki birlik?
who ega bo‘lsa, fe’l odatda birlikda — hatto javobda bir nechta odam bo‘lsa ham:
- Who wants some cake?Kim tort xohlaydi?
- Who lives in this house? — My grandparents.Bu uyda kim yashaydi? — Bobo-buvim.
- Who knows the answer?Javobni kim biladi?
Lekin ko‘plik ma’nosi aniq bo‘lsa: Which students have finished? — which + ko‘plik ot — fe’l ko‘plikda.
Har xil zamonlarda ega savollari
Ega savoli har qanday zamonda bo‘lishi mumkin — faqat do / does / did qo‘shilmaydi, boshqa yordamchi fe’llar esa qoladi:
| Zamon | Misol | Tarjima |
|---|---|---|
| Present Simple | Who works here? | Bu yerda kim ishlaydi? |
| Past Simple | Who called? | Kim qo‘ng‘iroq qildi? |
| Present Continuous | Who is singing? | Kim kuylayapti? |
| Present Perfect | Who has taken my pen? | Ruchkamni kim oldi? |
| Future | Who will help me? | Menga kim yordam beradi? |
| Modal | Who can swim? | Kim suza oladi? |
- Who’s been eating my chocolate?Shokoladimni kim yeb qo‘ydi?
- What will happen next?Keyin nima bo‘ladi?
- Who can answer this question?Bu savolga kim javob bera oladi?
Javob berish
Ega savoliga qisqa javob ega + yordamchi fe’l bilan beriladi:
- — Who broke the window? — Tom did.— Derazani kim sindirdi? — Tom.
- — Who likes jazz? — I do!— Kim jazzni yoqtiradi? — Men!
- — Who’s coming tonight? — Aziz is.— Bugun kechqurun kim keladi? — Aziz.
- — Who can drive? — We all can.— Kim mashina hayday oladi? — Hammamiz.
Bosqichma-bosqich
- Javob gapning egasimi? (kim/nima qildi?) → do/does/did yo‘q.
- Javob to‘ldiruvchimi? (kimni/nimani?) → do/does/did + ega + fe’l.
- Ega savolida Present Simple — fe’l -s bilan.
Misol: “Kim pianino chaladi?”
- Javob — ega (Laylo plays). → do kerak emas, plays.
Misol: “Laylo nima chaladi?”
- Javob — to‘ldiruvchi (the piano). → does + Laylo + play.
Ko‘p uchraydigan xatolar
Ko‘p uchraydigan xatolar
✗ Who did break the window?
✓ Who broke the window?
Ega savoli — did yo‘q.
✗ What did happen?
✓ What happened?
Ega savoli.
✗ Who live here?
✓ Who lives here?
who — birlik, -s.
✗ Who you saw yesterday?
✓ Who did you see yesterday?
To‘ldiruvchi — did kerak.
✗ What she wants?
✓ What does she want?
To‘ldiruvchi — does.
✗ Who does know the answer?
✓ Who knows the answer?
Ega savoli.
✗ How many people did come?
✓ How many people came?
Ega savoli.
✗ What did happen?
✓ What happened?
Ega savoli — did yo‘q.
✗ Who did take my pen?
✓ Who took my pen?
Ega savoli.
✗ Who want some tea?
✓ Who wants some tea?
who + birlik fe’l.
✗ — Who broke it? — Tom broke.
✓ — Tom did.
Qisqa javob — did.
✗ What did make you angry?
✓ What made you angry?
Ega savoli.
Eslab qoling: Who/What — ega bo‘lsa: do/did yo‘q (Who called?). To‘ldiruvchi bo‘lsa: do/did kerak (Who did you call?).
Hayotiy vaziyatlarda
Ofisdagi sir
- — Who ate my sandwich?— Mening buterbrodimni kim yedi?
- — I don’t know. What happened?— Bilmayman. Nima bo‘ldi?
- — I left it in the fridge. Who did you see in the kitchen?— Uni muzlatgichda qoldirgandim. Oshxonada kimni ko‘rding?
- — Bobur and Kamola.— Bobur va Kamolani.
- — What did Bobur have for lunch?— Bobur tushlikka nima yedi?
- — A sandwich!— Buterbrod!
- — Aha! Who brings sandwiches? Never Bobur!— Aha! Kim buterbrod olib keladi? Hech qachon Bobur emas!
Oilada
- — Who ate all the biscuits?— Barcha pechenyeni kim yeb qo‘ydi?
- — Not me! Who’s been in the kitchen?— Men emas! Oshxonada kim bo‘lgan?
- — Your brother. And who left the fridge open?— Akang. Muzlatgichni kim ochiq qoldirdi?
- — He did too!— Yana o‘sha!
- — What happened to the cake?— Tortga nima bo‘ldi?
- — Dad did! He took it to work.— Dadam! Ishga olib ketdi.
Kichik matn: “Viktorina”
Last night we played a quiz at a café. The first question was: “Who wrote ‘Romeo and Juliet’?” — “Shakespeare!” shouted Aziz. “What causes earthquakes?” — Nobody knew. “Which planet has rings?” — “Saturn!” said Kamila. “Who painted the Mona Lisa?” — “Leonardo da Vinci!” I answered. “How many people live in Uzbekistan?” — “About 37 million.” In the end, our team won. “Who knew the most answers?” asked the host. “Kamila did!” we all said.
Matndagi ega savollarini toping. Ularning hech birida did / does yo‘qligiga e’tibor bering.
O‘zingizni tekshiring
- Who ___ (live) in that house? → lives
- What ___ (happen) yesterday? → happened
- Who ___ you ___ (meet) at the party? → did / meet
- How many students ___ (pass) the exam? → passed
- Tuzating: Who did tell you? → Who told you?
- Tuzating: What you want? → What do you want?
- Nima bo‘ldi? → What happened?
- Ruchkamni kim oldi? (Present Perfect) → Who has taken my pen?
- — Derazani kim sindirdi? — Tom. → — Tom did.
- Kim tort xohlaydi? → Who wants some cake?
Qisqa xulosa
- Ega haqida savol: Who/What + fe’l — do/does/did yo‘q: Who called? What happened?
- To‘ldiruvchi haqida savol: Who/What + do/does/did + ega + fe’l: Who did you call?
- Ega savolida who/what — birlik: Who lives here?
- Which, How many, Whose + ot bilan ham ega savoli tuziladi.